II SA/Lu 1662/00
WyrokWSA w Lublinie2001-04-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz S. (sprawozdawca), Sędzia NSA Stefan M., Sędzia NSA Krystyna W.
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przeniesieniu urzędnika państwowego na inne, niższe stanowisko, wydana na podstawie stwierdzenia choroby zawodowej, może być oparta na art. 10 ust. 5 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, jeśli brak jest orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej utracie zdolności do pracy oraz konkretnej zgody pracownika na przeniesienie?Ratio decidendi
Decyzja o przeniesieniu urzędnika państwowego na inne, niższe stanowisko, oparta na art. 10 ust. 5 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, wymaga spełnienia dwóch przesłanek: orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej utracie zdolności do pracy na dotychczasowym stanowisku oraz konkretnej zgody pracownika na przeniesienie. Samo stwierdzenie choroby zawodowej przez inspektora sanitarnego nie jest równoznaczne z orzeczeniem o trwałej utracie zdolności do pracy, a ogólne postawienie się do dyspozycji pracodawcy nie stanowi wystarczającej zgody na przeniesienie.Stan faktyczny
Prokurator okręgowy przeniósł pracownicę Ewę M. ze stanowiska starszego sekretarza na stanowisko pomocnika sekretarza, powołując się na art. 10 ust. 5 ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Podstawą przeniesienia była stwierdzona u pracownicy choroba zawodowa (zespół de Quervain), która uniemożliwiała jej wykonywanie dotychczasowej pracy. Pracownica wniosła skargę, zarzucając brak orzeczenia o trwałej utracie zdolności do pracy oraz brak konkretnej zgody na przeniesienie. Prokurator apelacyjny utrzymał w mocy decyzję o przeniesieniu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prokuratora Apelacyjnego w L. i poprzedzającą ją decyzję Prokuratora Okręgowego w L.Pełny tekst orzeczenia
Orzeczenie stwierdzające u pracownika chorobę zawodową nie jest wystarczającą podstawą do przeniesienia mianowanego urzędnika państwowego na inne stanowisko w trybie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./.
Prokurator apelacyjny w L., działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, po rozpoznaniu odwołania od decyzji prokuratora okręgowego w L. z 5 stycznia 2000 r. w sprawie przeniesienia skarżącej Ewy M. z dniem 1 stycznia 2000 r. ze stanowiska starszego sekretarza Prokuratury Rejonowej dla miasta L. na stanowisko pomocnika sekretarza Prokuratury Rejonowej w L. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu stwierdził, że decyzją z 5 stycznia 2000 r. prokurator okręgowy w L., po uzyskaniu uprzedniej zgody, wyrażonej na piśmie, oraz wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku pomocnika sekretarza, stwierdzonych świadectwem lekarskim - z dniem 1 stycznia 2000 r. przeniósł Ewę M. ze stanowiska starszego sekretarza Prokuratury Rejonowej dla miasta L. na stanowisko pomocnika sekretarza Prokuratury Rejonowej L.-P. w L. z zachowaniem prawa do dotychczasowego wynagrodzenia przez okres trzech miesięcy.
Jako podstawę materialnoprawną tejże decyzji organ I instancji wskazał przepis art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych w zw. z art. 22 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury /Dz.U. nr 162 poz. 1125/.
Decyzja prokuratora okręgowego w L. o przeniesieniu nie dotyczyła więc wypowiedzenia warunków pracy i płacy. Było to przeniesienie za zgodą pracownika - mianowanego urzędnika państwowego - na inne, niższe stanowisko, w związku z trwałą utratą przez niego zdolności do pracy, z jednoczesnym zachowaniem prawa do dotychczasowego wynagrodzenia za okres trzech miesięcy /art. 10 ust. 5 ustawy o pracownikach urzędów państwowych/.
Na przestrzeni lat 1995-1999, stan zdrowia skarżącej Ewy M. ulegał pogorszeniu, o czym świadczą długotrwałe zwolnienia lekarskie w łącznej liczbie 409 dni.
W dniu 18 lutego 1999 r. za pośrednictwem prokuratora rejonowego dla miasta L., prokurator okręgowy w L. otrzymał decyzję powiatowego inspektora sanitarnego w L. z 10 lutego 1999 r. stwierdzającą u Ewy M. chorobę zawodową w postaci "przewlekłego zapalenia pochewek ściągnistych prostownika krótkiego oraz odwodziciela długiego prawego kciuka /zespół de Quewain/" z uzasadnieniem, iż zawodowa etiologia stwierdzonego schorzenia pozostaje w związku przyczynowym z długotrwałym pisaniem ręcznym, powodującym przeciążenia prawego kciuka.
Stosownie do treści przepisu art. 235 Kp, pracodawca poinformował o powyższym Państwową Inspekcję Pracy w L.
W wyniku kolejnego badania lekarskiego i oceny narażeń na stanowisku starszego sekretarza, Komisja Odwoławcza przy WOMP w L. orzekła 10 sierpnia 1999 r. niezdolność skarżącej do wykonywania dotychczasowej pracy ze względu na stwierdzoną chorobę zawodową i uznała za konieczne przeniesienie na inne stanowisko.
W związku z powyższym prokurator okręgowy w L. pismem z 27 sierpnia 1999 r. poinformował Ewę M. o zamiarze przeniesienia ze stanowiska starszego sekretarza na stanowisko pomocnika sekretarza. Jednocześnie powiadomił, że przeniesienie to będzie skutkowało obniżeniem wynagrodzenia, przy zachowaniu prawa do dotychczasowego przez okres trzech miesięcy.
Na tę zmianę Ewa M. wyraziła pisemną zgodę w dniu 3 września 1999 r., "stawiając się do dyspozycji prokuratora okręgowego w L.".
Wynika z tego, że zaskarżona decyzja nie była jednostronną czynnością pracodawcy, lecz stanowiła konsekwencję realizacji obowiązków przewidzianych między innymi w przepisach art. 229 i art. 230 Kp, które to uregulowania mają zastosowanie do urzędników prokuratury, przez art. 18 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury, po uprzednim wyrażeniu zgody.
Ewa M. wniosła na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zarzuciła, że w jej sprawie nie toczyło się postępowanie przed komisją lekarską ds. inwalidztwa i zatrudnienia ani przed lekarzem orzecznikiem ZUS i nie istnieje orzeczenie organu, o którym mowa w art. 10 ust. 5 ustawy, o trwałej utracie zdolności do pracy na stanowisku starszego sekretarza Prokuratury.
Toczyło się natomiast postępowanie administracyjne zakończone prawomocną decyzją powiatowego inspektora sanitarnego w L. z 10 lutego 1999 r. o stwierdzeniu istnienia choroby zawodowej, ortopedycznego schorzenia ręki prawej, zaistniałej w wyniku ponad 30-letniej pracy w prokuraturze, a od 1978 r. polegającej na długotrwałym pisaniu ręcznym w wymuszonej pozycji, dźwiganiu ciężkich repertoriów i wielu tysięcy akt rocznie, ich zszywaniu z użyciem siły palców i nadgarstka.
Podstawą wydania decyzji przez powiatowego inspektora sanitarnego w L. było przeprowadzone przez ten organ własne postępowanie administracyjne z osobistymi oględzinami miejsca i warunków pracy oraz dokumentacja lekarska, w tym orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych z 7 stycznia 1999 r. o stwierdzeniu istnienia schorzenia:
"przewlekłe zapalenie pochewek ściągnistych prostownika długiego i odwodziciela długiego prawego kciuka".
Zarówno powyższa decyzja administracyjna, jak i orzeczenie lekarskie uznające istnienie choroby zawodowej wymienionej w póz. 12 wykazu chorób zawodowych nie dyskwalifikują jej do zajmowania stanowiska starszego sekretarza Prokuratury, a jedynie zawierają wskazówki dla pracodawcy, że przeciwwskazana jest dla skarżącej praca polegająca na "dłuższym pisaniu ręcznym i ruchach nadgarstka z użyciem siły".
Rozpatrując złożoną skargę Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zapatrywania strony skarżącej i podkreślił, że istotą sporu pomiędzy stronami jest zagadnienie interpretacji i w związku z tym możliwość zastosowania w sprawie przepisu art. 10 ust. 5 cyt. ustawy o pracownikach urzędów państwowych.
Zgodnie z brzmieniem art. 10 ust. 5 tej ustawy w razie trwałej utraty zdolności do pracy na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej orzeczeniem komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, urzędnika państwowego mianowanego można za jego zgodą przenieść na inne, także niższe stanowisko, z tym że przez okres trzech miesięcy zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia. Jeżeli urzędnik państwowy poddany zostaje rehabilitacji zawodowej lub przysposobieniu do innej pracy, zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia przez okres dwunastu miesięcy.
Zdaniem sądu powyższy przepis nie może stanowić podstawy zaskarżonej decyzji, bowiem nie zaistniały w sprawie dwie przesłanki umożliwiające jego zastosowanie.
Po pierwsze, w sprawie brak orzeczenia właściwego organu /obecnie lekarza orzecznika ZUS/, stwierdzającego trwałą utratę zdolności do pracy na zajmowanym stanowisku. Decyzja inspektora sanitarnego stwierdzająca chorobę zawodową nie jest równoznaczna z takim orzeczeniem.
Po drugie, w sprawie brak zgody skarżącej na przeniesienie na inne stanowisko, wymaganej przepisem art. 10 ust. 5 ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Taka zgoda musi mieć charakter konkretny i nie można ją utożsamiać z ogólnym stwierdzeniem postawienia się do dyspozycji prokuratora okręgowego w L., zawartym w piśmie skarżącej z 3 września 1999 r. Z tych względów sąd uznał skargę za uzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło