II SA/Lu 168/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jerzy Czaja, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Protokolant st. referent Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego. oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856/ oraz art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71 poz. 734/ - po rozpatrzeniu odwołania T. G. od decyzji wydanej z up. Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] o wstrzymaniu z dniem [...] listopada 2002 r. wypłaty dodatku mieszkaniowego przyznanego decyzją Nr [...] na okres od 1 lipca do 31 grudnia 2002 r. do czasu uregulowania zaległości – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach powyższego rozstrzygnięcia wskazano, iż od dnia 1 lipca 2002 r. przyznano T. G. dodatek mieszkaniowy, którego wysokość na kwotę 529 zł 43 gr ustalona została decyzją Nr [...]. Należność względem zarządcy domu z tytułu wydatków ponoszonych miesięcznie przez uprawnioną na przedmiotowy lokal mieszkalny wynosiła kwotę 1082 zł 14 gr. Z dniem 1 lipca 2002 r. T. G. powinna na rzecz zarządcy wpłacać miesięcznie kwotę 552,71 zł. Z rozliczenia przedstawionego przez Zarząd Gospodarki Lokalowej wynika, iż w dniu [...] lipca 2002 r. skarżąca wpłaciła tylko kwotę 300 zł, zaś dnia [...] września 2002 r. kwotę 100 zł, a [...] października kwotę 200 zł oraz należności za korzystanie z telewizji kablowej. Okoliczności faktyczne świadczą, iż zaistniały przesłanki do wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego i decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta organ administracji to uczynił. Nadto podniesiono, iż zarzuty odwołującej się w stosunku do zarządcy domu, iż nieprawidłowo ustala wysokość bieżących należności za lokal nie mogą zostać uwzględnione. Przedmiot postępowania o dodatkach mieszkaniowych nie obejmuje bowiem nadzoru nad prawidłowym przebiegiem najmu lub innym stosunkiem prawnym, z którego wynikają uprawnienia do lokalu. Organ administracyjny nie jest też uprawniony do rozstrzygania sporów powstałych na tle tego stosunku prawnego. Nadto Kolegium odnosząc się do zarzutu T. G., iż przedmiotem zaskarżonej decyzji jest decyzja, która została uchylona przez organ II instancji stwierdziło, że przedmiotem "wstrzymania" jest - nie decyzja w znaczeniu formalnoprawnym a dodatek mieszkaniowy jako określone świadczenie. W rozpatrywanej sprawie istotnym elementem jest to, że w dacie [...] października 2002 r. tj. wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku, decyzja z [...] pozostawała w obrocie prawnym, gdyż organ II instancji uchylił ją dopiero [...]. T. G. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie, domagając się jego uchylenia i uwzględnienia w rozstrzygnięciu, że wyliczony przez zarządcę domu czynsz za zajmowany przez nią lokal jest zawyżony. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej jest zagadnienie dopuszczalności rozpoznania merytorycznego przez Sąd skargi wniesionej przez T. G. na decyzję Nr [...], którą ona otrzymała dnia [...]. Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ skargę wnosi się bezpośrednio do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W sprawach nieunormowanych w ustawie o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, jej art. 59 odsyłał w zakresie terminów do przepisów zawartych w art. 57-60 kpa. Przepis art. 57 § 4 kpa zaś stanowi, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi T. G. upłynął [...], to jest w sobotę. Strona przesłała skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem poczty w poniedziałek [...]. Sąd rozważał możliwość odrzucenia skargi ze względu na ewentualny upływ terminu. Mając jednak na uwadze dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonujące interpretacji zwrotu "dzień ustawowo wolny od pracy", jak i aktualne brzmienie art. 83 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz. 1269/ uznał, iż sprawa podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Sąd podziela argumentację prezentowaną w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001 r. FPS 7/00 pub. ONSA 2001/4/149, iż przy wykładni art. 57 § 4 kpa należy stosować wykładnię funkcjonalną a nie literalną i formalną. Dlatego "jeżeli dzień wolny od pracy w pięciodniowym tygodniu pracy /art. 129 § 1 i art. 1297 kodeksu pracy w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 1 marca 2001 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy – Dz.U. Nr 28, poz. 301/ przypada w sobotę /nieobjętą ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy – Dz.U. Nr 4 poz. 28 ze zm./, to dzień ten należy uznać za równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 kpa w związku z art. 57 kpa, w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ Przychylając się do przyjętych przez Naczelny Sąd Administracyjny zasad wykładni funkcjonalnej art. 57 § 4 kpa nie można pominąć okoliczności, iż w mniejszych miejscowościach, do których należy i ta, w której mieszka skarżąca bezsporne jest, iż ilość urzędów pocztowych czynnych w dni wolne od pracy, tj. sobotę, jest bardzo ograniczona. Również strona, by skorzystać z takiej placówki musi się liczyć z utrudnieniami które napotka, tj. skrócony czas pracy takiego urzędu pocztowego, utrudniony do niej dojazd, z uwagi na redukcję środków komunikacji miejskiej i pozamiejskiej w dniu wolnym. Na pewno nie można więc uznać, iż w ostatnim dniu terminu ma zapewnione takie same warunki do wniesienia skargi jak i inne osoby, którym ten termin wypada w pięciodniowym tygodniu pracy. Kontynuacją przyjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny zasady, zrównującej soboty z dniami uznanymi ustawowo za wolne od pracy w zakresie obliczania terminów jest zapis ustawowy art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1272/. Art. 83 § 2 w/w ustawy stanowi, iż jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Przepis ten, z uwagi na treść art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w sprawie niniejszej. Postępowanie w niniejszej sprawie nie zostało bowiem zakończone do dnia 1 stycznia 2004 r. Stosowaniem norm prawa procesowego rządzą dwie zasady: zasada jedności /ciągłości/ postępowania oraz zasada bezzwłocznego /natychmiastowego/ stosowania przepisu procesowego. Pierwsza oznacza, że w sprawie, aż do jej zakończenia, stosuje się przepisy ustawy procesowej obowiązującej w chwili wszczęcia postępowania. Zasada ta została zastosowana w przepisach wprowadzających ustawę z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./. Art. 68 tej ustawy stanowił, iż sprawy od których skargi wniesione zostały do Sądu przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpoznaniu według przepisów dotychczasowych. Natomiast według zasady drugiej, nazywanej także zasadą aktualności, przepisy procesowe wchodzą w życie bezzwłocznie i znajdują zastosowanie we wszystkich sprawach, bez względu na chwilę wszczęcia postępowania. Ustawodawca uchwalając ustawę - Prawo o postępowaniach przed sądami administracyjnymi zrezygnował z zasady jedności postępowania, ustanawiając w jej miejsce zasadę bezzwłocznego działania wprowadzanych przepisów procesowych. Dlatego, dokonując oceny zachowania terminu do wniesienia skargi przez T. G. na podstawie aktualnych przepisów procesowych należy uznać, iż również został on zachowany. Przedstawiając powyższy problem nie sposób pominąć orzecznictwa Sądu Najwyższego, które zajmowało się kwestią uznania lub nie, soboty za dzień ustawowo od pracy. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 października 2001 r. III KZ 73/00/nie pub./ utrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w postanowieniu z dnia 3 lutego 2000 r. III RN 195/99/ OSNAPUS 2000/24/884, iż pojęcie dni wolnych od pracy w rozumieniu art. 123 § 3 kpk obejmuje nie tylko dni wymienione w ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Na tle art. 57 § 4 kpa Sąd Najwyższy – w postanowieniu z dnia 22 lutego 2001 r. III RN 78/00 wypowiedział pogląd , iż sobota jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu tegoż przepisu. Również w postanowieniu z dnia 6 kwietnia 2001 r. III RN 83/00 nie pub. kontynuował przyjętą linię orzeczniczą. Odmienne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 maja 2002 r., I PKN 502/01 /OSNAPUS 2002 nr 17 poz. 4/ wyjaśniając, że sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za dzień wolny od pracy w rozumieniu art. 115 kc w związku z art. 165 § 1 kpc. Dnia 25 kwietnia 2003 r. III CIP 8/03 Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów /pub. OSN C 2004 z. 1 poz. 1/ podjął uchwałę, iż "sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 kc w związku z art. 165 § 1 kpc". Uchwała ta, która ma moc zasady prawnej zapadła na tle sprawy, której przedmiotem był stosunek cywilnoprawny, przez co dotyczy wykładni przepisów prawa zawartych w kodeksie cywilnym i kodeksie postępowania cywilnego. Porównywalność problematyki, którą zajmował się Sąd Najwyższy nie oznacza, iż uchwałę tę automatycznie należy stosować przy interpretacji przepisu art. 57 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego. Sposób obliczania terminów procesowych nie we wszystkich procedurach musi oznaczać się identycznym formalizmem. Obowiązująca aktualnie procedura postępowania przed sądami administracyjnymi odeszła od rygoryzmu prezentowanego w cytowanej powyżej uchwale Sądu Najwyższego w zakresie obliczania terminu do dokonania czynności procesowej, której ostatni dzień dla jego zachowania przypada na sobotę. Jak to już wcześniej podnoszono, orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni przepisu art. 57 § 4 kpa dokonało, mając na uwadze specyfikę postępowania administracyjnego. Dlatego też potraktowano sobotę, jak dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy. Taką też wykładnię tego przepisu Sąd akceptuje ze wszystkimi pozytywnymi skutkami wynikającymi z niej dla strony. Odnosząc się merytorycznie do skargi T. G., to nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 7 ust. 11 ustawy dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71 poz. 734/. Przepis ten stanowi, iż "W wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkalnego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości". Wobec bezspornego ustalenia, że T. G. w okresie otrzymywania dodatku mieszkaniowego tj. od 1 lipca 2002 r. nie wpłacała na konto zarządcy, pozostałej części obciążającej ją należności za zajmowane mieszkanie, organ administracyjny miał obowiązek wstrzymać wypłatę dodatku mieszkaniowego. Art. 9 ust. 11 w/w ustawy nakazuje wstrzymanie wypłaty przyznanego osobom uprawnionym dodatku mieszkaniowego, bez względu na przyczyny, które spowodowały nie uiszczenie należności za zajmowany lokal. Zasadnie więc organ drugiej instancji wykazywał w zaskarżonej decyzji, iż kwestie dotyczące stosunku cywilnoprawnego łączącego skarżącą z wynajmującym nie podlegają ocenie merytorycznej w postępowaniu administracyjnym. T. G., jeżeli nie zgadza się z treścią umowy najmu w zakresie dotyczącym wysokości obciążających ją opłat może w drodze procesu cywilnego kształtować tę część stosunku prawnego /patrz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1998 r. II CKN 587/97 pub. OSNC 1998 r. z. 12 poz. 213/. Natomiast nie ma to wpływu na bezsporną okoliczność, faktycznego zaprzestania regulowania przez nią czynszu w części ją obciążającą. Podkreślić należy, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art. 9 ust. 11 dotyczy wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego, a więc określonego świadczenia materialnoprawnego. Dodatek ten w wysokości określonej decyzją Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta wypłacany był od 1 lipca 2002 r. Zarządcy budynku, w którym znajduje się lokal mieszkalny zajmowany przez T. G. Uchylenie tej decyzji, określającej wysokość dodatku i pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Nr [...] w tym samym przedmiocie nie ma znaczenia prawnego dla treści skarżonej decyzji. Określone daty i numery użyte w skarżonej decyzji służą zindywidualizowaniu jej i mają znaczenie techniczno-informacyjne. Decyzja skarżona wstrzymuje, nie decyzję w znaczeniu formalnoprawnym, a określone świadczenie materialnoprawne. Podkreślić tylko należy, iż w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej o wstrzymaniu wypłaty dodatku; decyzja Nr [...] funkcjonowała jeszcze w obrocie prawnym, gdyż uchylona została i umorzono postępowanie prowadzone w trybie art. 132 kpa dnia [...], a doręczono ją skarżącej [...]. W sytuacji tej, nie zachodzą podstawy ustawowe do uwzględnienia na tę decyzję skargi, która przez to w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270/ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ podlega oddaleniu.