II SA/Lu 173/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i zażalenia w sprawie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody na rzecz B. M. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Lu 173/10 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. ([...]) Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania B. M. od decyzji Starosty Ś. z dnia [...] lutego 2008 r., znak [...], wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia wymiany kominów, wymiany pokrycia dachowego oraz wymiany trzech okien w lukarnach w budynku w Kolonii S. nr 111, gm. T. oraz po rozpatrzeniu zażalenia B. M. na postanowienie Starosty Ś. z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], nakładające na B. M. obowiązek uzupełnienia w terminie do 4 lutego 2008 r. dokumentów, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia organ ustalił, że decyzja z dnia 15 lutego 2008 r. (znak [...]) doręczona została B. M. w dniu 3 marca 2008 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 17 marca 2008 r. Odwołanie od decyzji zostało natomiast wniesione za pośrednictwem organu pierwszej instancji w dniu 18 marca 2008 r. (data stempla pocztowego), czyli jeden dzień po terminie. Organ wyjaśnił ponadto, że niezachowanie terminu do wniesienia odwołania powoduje równocześnie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Starosty Świdnickiego z dnia 21 stycznia 2008 r., wniesionego wraz z odwołaniem od decyzji na zasadzie art. 142 k.p.a., Wyrokiem z dnia 26 września 2008 r. w sprawie II SA/Lu 398/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę B. M. na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W rozpatrywanej sprawie decyzja Starosty Ś. z dnia 15 lutego 2008 r. znak: [...] została doręczona skarżącemu B. M. w dniu 3 marca 2008 r., co skarżący przyznał również w treści swojej skargi. Decyzja zawiera pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Odwołanie od tej decyzji wraz z zażaleniem na postanowienie Starosty Ś. z dnia 21 stycznia 2008 r., znak: [...], skarżonym na podstawie art. 142 k.p.a., skarżący wniósł drogą pocztową w dniu 18 marca 2008 r. (data stempla pocztowego), a zatem jeden dzień po terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a. Sad podkreślił, że skarżący nie zwracał się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Sąd wskazał ponadto, że zgłoszone przez skarżącego na rozprawie żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia ze względu na nieprawidłowe określenie w tymże postanowieniu miejsca położenia obiektu budowlanego, w którym miałyby być prowadzone roboty budowlane, należy uznać za nieuzasadnione. Błędne określenie w zaskarżonym postanowieniu dwuczłonowej nazwy miejscowości poprzez przestawienie kolejności członów tej nazwy powinno być sprostowane jako oczywista omyłka w trybie art. 113 § 1 k.p.a., a w żadnym razie nie stanowi prawnej podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu administracyjnego. Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2010 r. (II OSK 8/09) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 września 2008 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Za zasługujący na uwzględnienie uznał Naczelny Sąd Administracyjny postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: "p.p.s.a.") poprzez błędne przyjęcie stanu faktycznego sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 22 kwietnia 2008 r., znak IF.I.1G/7119/1-39/08, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Ś. z dnia [...] lutego 2008 r. (znak: WBI.7352-281/05-13) oraz zażalenia na postanowienie Starosty Ś. z dnia [...] stycznia 2008 r. (znak: WBI.7352-281/05-10). Z akt sprawy wynika, iż postanowienie to zostało poprzedzone postanowieniem Wojewody z dnia 21 marca 2008 r. znak: IF.I.1G/7119/1-26/08, którym stwierdzono niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Starosty Ś. z dnia 21 stycznia 2008 r., znak: WBI.7352-281/05-10, co oznaczałoby, iż organ odwoławczy postanowieniem z dnia [..] kwietnia 2008 r. ponownie rozstrzygał kwestię dopuszczalności zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 21 stycznia 2008 r., pomimo iż kwestia ta została ostatecznie uprzednio rozstrzygnięta. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że powyższa okoliczność nie była w ogóle przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji. Analizując natomiast pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie mogły być one przedmiotem kontroli, ponieważ odnoszą się do oceny merytorycznej sprawy i rozstrzygnięć podejmowanych przez organ pierwszej instancji. Natomiast przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było postanowienie organu odwoławczego, w którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania i zażalenia i tylko w tym aspekcie Sąd pierwszej instancji mógł dokonać kontroli. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. Zgodnie z przepisem art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. organ drugiej instancji ponownie rozstrzygał o dopuszczalności zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2008 r., mimo iż kwestia ta została ostatecznie uprzednio rozstrzygnięta. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, postanowieniem z dnia 21 marca 2008 r., znak: IF.I.1G/7119/1-26/08, Wojewoda stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Starosty Ś. z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], nakładające na B. M. obowiązek uzupełnienia dokumentów, wskazując, że na postanowienie wydane na podstawie art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zażalenie w ogóle nie przysługuje. Następnie, odrębnym postanowieniem, wydanym w dniu [...] kwietnia 2008 r. znak: [...], zaskarżonym w sprawie niniejszej, Wojewoda Lubelski stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Starosty Ś. z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: WBI.7352-281/05-10. Nie ulega zatem wątpliwości, że mimo iż przedmiotem postanowienia z dnia 21 marca 2008 r. było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia, a przedmiotem postanowienia z dnia 22 kwietnia 2008 r. było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenie, Wojewoda w istocie dwukrotnie rozstrzygnął o dopuszczalności zażalenia na postanowienie Starosty Ś. z dnia 21 stycznia 2008 r., znak: WBI.7352-281/05-10, co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny. Postanowienie z dnia 21 marca 2008 r. jest ostateczne i nie zostało wzruszone w żadnym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznych decyzji i postanowień. Kwestia dopuszczalności zażalenia na postanowienie z dnia 21 stycznia 2008 r. została zatem przesądzona i rozstrzygnięta przez organ odwoławczy już w postanowieniu z dnia 21 marca 2008 r. W tej sytuacji nie było podstaw do rozstrzygania o zachowaniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 21 stycznia 2008 r. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że zgodnie z art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Oznacza to, że nie istnieje odrębny tryb zaskarżania takich postanowień, a zarzuty co do prawidłowości postanowienia, na które nie służy zażalenie, podnoszone mogą być dopiero w odwołaniu od decyzji, załatwiającej sprawę administracyjną. Podniesienie tych zarzutów nie może być uznane za wniesienie zażalenia w rozumieniu art. 141 § 1 k.p.a. W konsekwencji brak podstaw prawnych do stwierdzania na podstawie art. 134 k.p.a. uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sytuacji, gdy zażalenie nie przysługuje, a zarzuty co do postanowienia podniesione zostały, zgodnie z art. 142 k.p.a., w odwołaniu od decyzji. Stwierdzenie uchybienia terminu dotyczyć może wówczas tylko odwołania. Jest przy tym rzeczą oczywistą, że w przypadku, gdy odwołanie jest spóźnione, zarzuty dotyczące postanowienia, na które zażalenie nie przysługuje, zawarte w odwołaniu, również nie mogą być rozpoznane. W rozpoznawanej sprawie brak było zatem podstaw do stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2008 r. ([...]) wydane zostało zatem z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadziło bowiem do wydania postanowienia rozstrzygającego o odwołaniu i zażaleniu, podczas, gdy nie było podstaw do stwierdzania uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu uzasadnione jest uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, aczkolwiek jest okolicznością niekwestionowaną, że odwołanie od decyzji z dnia 15 lutego 2008 r., znak WBI.7352-281/05-13, wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia wymiany kominów, wymiany pokrycia dachowego oraz wymiany trzech okien w lukarnach w budynku w Kolonii Struża nr 111, gm. Trawniki wniesione zostało po terminie. Ustalenie organu w tej kwestii nie zostało podważone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznający sprawę po raz pierwszy, ani przez Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający skargę kasacyjną skarżącego. Także sam skarżący ustalenia tego nie kwestionował ani w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, ani w skardze kasacyjnej od wyroku tego Sądu. Zważywszy jednak, że zaskarżone postanowienie błędnie wyodrębnia z odwołania skarżącego zażalenie, mimo iż takowe nie przysługuje, nie byłoby zdaniem Sądu uzasadnione uchylenie tego postanowienia tylko w części orzekającej o zażaleniu, skoro odwołanie i zawarte w nim zarzuty, podniesione na podstawie art. 142 k.p.a. stanowią integralną całość. Uchylenie zaskarżonego postanowienia oznacza obowiązek organu odwoławczego ponownego odniesienia się do kwestii uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić w związku z tym należy, że warunkiem skutecznego wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do dokonania tej czynności, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości. Jak już wyżej wskazano, nie jest kwestionowane, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Należy przy tym mieć na względzie, że skarżący nie zwracał się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie dotyczą one zaskarżonego postanowienia, lecz oceny merytorycznej sprawy i rozstrzygnięć podejmowanych przez organy w sprawie robót budowlanych w budynku w Kolonii S., nie mogą być zatem przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej. Zgłoszone przez skarżącego na rozprawie żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia ze względu na nieprawidłowe określenie w tymże postanowieniu miejsca położenia obiektu budowlanego, w którym miałyby być prowadzone roboty budowlane, należy uznać za nieuzasadnione. Błędne określenie w zaskarżonym postanowieniu dwuczłonowej nazwy miejscowości poprzez przestawienie kolejności członów tej nazwy powinno być sprostowane jako oczywista omyłka w trybie art. 113 § 1 k.p.a., a w żadnym razie nie stanowi prawnej podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu administracyjnego. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 ustawy.