II SA/Lu 175/17

PostanowienieWSA w Lublinie2017-06-01

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony przez osobę fizyczną, powinien zostać uwzględniony, jeśli osoba ta wykaże, że jej dochody z gospodarstwa rolnego są okresowe i wystarczają jedynie na pokrycie kosztów utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli osoba fizyczna wykaże, że jej dochody są okresowe i nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W takiej sytuacji należy uznać, że osoba ta jest rzeczywiście uboga i pozbawiona środków do życia, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek został początkowo pozostawiony bez rozpoznania przez referendarza sądowego z powodu nieprzedłożenia wypełnionego formularza PPF. Po nadesłaniu formularza, skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną wynikającą z prowadzenia gospodarstwa rolnego, którego dochody pochłaniają koszty utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 25 maja 2017 r. i przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Ł. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego p o s t a n a w i a I. uchylić zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 175/17; II. przyznać Ł. Ł. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.. Zarządzeniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 175/17 pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, ze względu na nie nadesłania wypełnionego formularza druk PPF. W ramach podejmowanych następnie w sprawie czynności ustalono, że skarżący nadesłał druk PPF oraz, iż nadesłany został w terminie do wykonania wezwania. Skarżący na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, z czego [...] ha zajmują łąki zaś pozostałą powierzchnię stanowią grunty orne, z którego w roku bieżącym nie osiągnął jeszcze dochodu. Ponadto wyjaśnił, że cały dochód przynoszony przez gospodarstwo rolne pochłaniają koszty utrzymania. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Natomiast w myśl art. 167a §1 p.p.s.a. do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 746/14 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejszej sprawie po wydaniu zarządzenia z dnia 25 maja 2017 r. ustalono, że skarżący nadesłał druk PPF oraz, iż nadesłany został w terminie otwartym do wykonania wezwania. Stanowi to istotną okoliczność uzasadniającą uchylenie zarządzenia w trybie art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 167a § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Pierwsza z wymienionych sytuacji zachodzi w sprawie niniejszej. Skarżący osiąga dochody okresowo, obecnie nie osiągnął ich jeszcze. Dochody te jednak wystarczają jedynie na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego. Przyjąć zatem należy, że skarżący obecnie pozbawiony jest środków do życia. Tym samym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać należy za zasadny w całości. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. oraz art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 167a §1 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło