II SA/Lu 183/16
WyrokWSA w Lublinie2017-02-02
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Witold Falczyński, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która nie jest samotna w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, ale wymaga pomocy innych osób, mogą zostać przyznane usługi opiekuńcze na podstawie art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, jeśli organ administracji uzna to za uzasadnione?Ratio decidendi
Usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina lub małżonek nie mogą takiej pomocy zapewnić, na podstawie art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Przyznanie pomocy w tym przypadku pozostawione jest uznaniu administracyjnemu organu. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i zasadnie odmówiły przyznania usług opiekuńczych, ponieważ skarżąca nie spełniała kryteriów osoby samotnej, a jej stan zdrowia nie wymagał całkowitej opieki w zakresie wskazanym w ustawie, a pomoc mogła być zapewniona przez męża i syna.Stan faktyczny
Skarżąca T. W. wniosła o przyznanie usług opiekuńczych. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, uznając, że skarżąca nie jest osobą samotną, jej stan zdrowia nie wymaga całkowitej opieki, a pomoc może być zapewniona przez męża i syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i medycznych. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie usług opiekuńczych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] J. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Sygn. akt II SA/Lu [...]
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpatrzeniu odwołania T. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] listopada 2015 r.,
nr [...], orzekającej o odmowie przyznania odwołującej pomocy w formie usług opiekuńczych
– na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 7 pkt 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 50 ust. 2 i ust. 5 oraz art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
We wniosku z dnia [...] października 2015 r. T. W. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie usług opiekuńczych. Wnioskodawczyni jednocześnie zażądała wyłączenia od udziału w sprawie Kierownika OPS w [...] B. Ś. oraz pracowników socjalnych: H. L. i E. W..
Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] odmówił wyłączenia od udziału w przedmiotowej sprawie Kierownika OPS w [...] B. Ś..
Z kolei Kierownik OPS w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] odmówił wyłączenia od udziału w przedmiotowej sprawie pracowników socjalnych: H. L. i E. W..
W piśmie z dnia [...] października 2015 r. organ pierwszej instancji poinformował stronę o terminie wizyty pracowników socjalnych wyznaczonym na dzień [...] listopada 2015 r. W wyznaczonym dniu w miejscu zamieszkania strony został przeprowadzony wywiad środowiskowy w asyście Policji. Ustalono wówczas, że dochód T. W. stanowi emerytura w wysokosci [...] zł (z czego kwotę [...]zł miesięcznie ZUS potrąca na poczet zaległości komorniczych, przez co wnioskodawczyni otrzymuje kwotę [...]zł). Organ ustalił również, że wnioskodawczyni nadal prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zajmuje pokój i pomieszczenie gospodarcze ogrzewane centralnym ogrzewaniem (c.o. ogrzewa również pokój męża). W tym samym budynku mieszka mąż T. W. – Z. W., z którym odwołująca pozostaje w separacji orzeczonej wyrokiem sądu. Prowadzi on własne gospodarstwo domowe. Jak wynika z wyjaśnień wnioskodawczyni, Z. W. udziela jej pomocy tylko w sprawach urzędowych, natomiast w pracach domowych pomocy nie udziela. W. jej wydatków nie uległa natomiast zmianie – ponosi ona wydatki na lekarstwa i środki pomocnicze w wysokości [...] zł miesięcznie (w 2015 r. strona przedłożyła następujące faktury za zakupione lekarstwa: w październiku na kwotę [...]zł, we wrześniu na kwotę [...]zł, w sierpniu na kwotę [...]zł, w maju na kwotę [...]zł, w styczniu na kwotę [...]zł - co daje średnią [...] zł miesięcznie) oraz za telefon - [...] zł. Pozostałe wydatki pokrywa mąż. Wnioskodawczyni jest osobą przewlekle chorą, systematycznie przyjmuje lekarstwa, jest pod stałą opieką lekarską. Sąsiedzi podwożą ją do przychodni samochodem, natomiast sąsiadka T. Z. dodatkowo nieodpłatnie pomaga jej w większych zakupach i w pracach domowych. Podstawowe zakupy wnioskodawczyni robi sama w pobliskim sklepie.
Z obserwacji pracowników socjalnych wynikało, że T. W. jest sprawna fizycznie, nie ma "poważniejszych" problemów z poruszaniem się. Nie dostrzeżono u niej również "poważnych problemów funkcjonalnych". T. W. udzieliła ww. informacji podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego, jednak nie wyraziła zgody na podpisanie wywiadu. Jednocześnie poinformowała pracowników socjalnych, że oczekuje przyznania usług opiekuńczych w wymiarze 4 godzin dziennie, zaś pomoc ta jest jej potrzebna w czynnościach domowych, tj. sprzątaniu, robieniu zakupów, przygotowywaniu posiłków, dowożeniu do lekarza.
Organ pierwszej instancji ustalił ponadto, że w dniu [...] listopada 2013 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. zaliczył T. W. do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, zaś Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymał ww. orzeczenie w mocy. W świetle tych orzeczeń wnioskodawczyni potrzebuje częściowej pomocy osób drugich w pełnieniu ról społecznych oraz jest osobą niezdolną do pracy. Stwierdzone schorzenia nie powodują jednak konieczności zapewnienia T. W. opieki i pomocy (pielęgnacji) w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że ostatnio dostarczone przez stronę zaświadczenie lekarskie z dnia [...] września 2015 r. stwierdza jedynie, że jest ona chora na cukrzycę typu 2 i wymaga przestrzegania diety cukrzycowej. Zatem ani orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, ani przedstawione zaświadczenie lekarskie, nie zawierają wskazań do świadczenia usług opiekuńczych, a jedynie stwierdzenie, że wskazana jest pomoc osób drugich.
Orzekając powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. o odmowie przyznania T. W. wnioskowanych usług opiekuńczych organ pierwszej instancji wyjaśnił, że kwestia ustalenia właściwej dla stanu zdrowia wnioskodawczyni pomocy w formie usług opiekuńczych pozostawiona została uznaniu organu pomocy społecznej, który po ustaleniu sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy, mając na względzie ustalony w aktach sprawy stan faktyczny podejmuje stosowną decyzję. Organ zwrócił natomiast uwagę, że wnioskodawczyni sprawnie porusza się po mieszkaniu, kontaktuje z sąsiadami i trudno zauważyć u niej ograniczenia w funkcjonowaniu. Zdaniem Kierownika OPS w [...] brak jest zatem wskazań do korzystania przez nią z usług opiekuńczych. Organ zaznaczył przy tym, że pomoc na działce (30 arów) nie jest celem pomocy społecznej.
Uzasadniając orzeczoną odmowę organ pierwszej instancji podkreślił także, że T. W. nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów medycznych potwierdzających istotne pogorszenie jej stanu zdrowia. Z obserwacji poczynionych przez pracowników socjalnych w czasie przeprowadzania wywiadu środowiskowego wynika natomiast, iż nie jest ona osobą obłożnie chorą, nie występują u niej ograniczenia ruchowe, jej stan zdrowia pozwala na zaopatrzenie się w podstawowe produkty żywnościowe, leki, skorzystanie z pomocy medycznej. Palenie w piecu w sezonie grzewczym nie powinno być natomiast tylko obowiązkiem wnioskodawczyni, gdyż nie jest ona jedyną osobą korzystającą z ciepła z kotła c.o. Kocioł ten ogrzewa bowiem także pomieszczenie jej męża. Separacja sądowa nie zwalnia natomiast małżonków z obowiązku wzajemnej pomocy, jeżeli wymagają tego względy słuszności.
Końcowo organ pierwszej instancji zaznaczył, że w przypadku pogorszenia się stanu zdrowia wnioskodawczyni, powodującego konieczność stałej lub długotrwałej pomocy osób drugich w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych, sprawa przyznania usług opiekuńczych będzie rozpatrywana ponownie. Nadmienił także, iż T. W. nie pozostaje bez pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej, lecz jest nią objęta od lat. W okresie od [...] stycznia 2003 r. do [...] września 2015 r. otrzymała pomoc na łączną kwotę [...]zł.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji T. W. podniosła, że nadal zachodzi "fałszowanie protokołu aktualizacji (...)". Zarzuciła też fałszowanie stanu zdrowia jej męża Z. W..
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze doszło do wniosku, iż brak jest podstaw do jego uwzględnienia, bowiem zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji nie można zarzucić niezgodności z prawem. Kolegium podzieliło ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji oraz uznało, że organ ten, odmawiając przyznania odwołującej żądanej pomocy, nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Organ odwoławczy podkreślił, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego jednoznacznie wynika, że stan zdrowia oraz spowodowane nim codzienne potrzeby odwołującej nie upoważniają do przyznania jej usług opiekuńczych. Odwołująca jest bowiem w stanie samodzielnie zaspokajać swoje codzienne potrzeby.
Ubocznie Kolegium zauważyło, że odwołująca odmówiła podpisania aktualizacji wywiadu środowiskowego bez podania przyczyny, co mogłoby stanowić podstawę odmowy przyznania jej wnioskowanej pomocy również z uwagi na treść art. 107 ust. 4a czy art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zwłaszcza w sytuacji kwestionowania ustaleń organu w odwołaniu.
W ocenie Kolegium w sprawie nie został zatem naruszony art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Samo powoływanie się przez T. W. na to, iż potrzebuje pomocy, jest niewystarczające dla uwzględnienia jej prośby. Należy bowiem jednocześnie zbadać dwie kwestie, tj. czy wnioskodawczyni faktycznie wymaga pomocy innych osób oraz, czy posiada rodzinę mogącą jej taką pomoc zapewnić. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo ustalony stan faktyczny nie wskazuje na zasadność przyznania T. W. usług opiekuńczych. Odwołująca, jako osoba zaliczana do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, w świetle ustaleń co do jej sprawności ruchowej takiej pomocy nie wymaga, gdyż jest w stanie samodzielnie funkcjonować, co wynika z badań lekarskich, dokumentacji medycznej i opisu stanu faktycznego.
Organ odwoławczy podniósł ponadto, że z całości regulacji zawartej w art. 50 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż usługi opiekuńcze kierowane są zwłaszcza do osób samotnych (ust. 1), z racji tego, że nie mogą one liczyć na pomoc najbliższych i skazane są na pomoc obcych osób drugich. Do kategorii tych osób odwołująca nie może być natomiast zaliczona, bowiem ma ona syna, który ma obowiązek pomagać rodzicom. Pomocy może jej też udzielać mąż. Orzeczona sądownie separacja nie powoduje bowiem ustania małżeństwa, jak dzieje się to w przypadku orzeczenia rozwodu. Wprawdzie Z. W. legitymuje się orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2002 r. zaliczającym go do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z przyczyny oznaczonej literą "P", oznaczającej upośledzenie umysłowe i chorobę psychiczną (z tego powodu ma przyznawane specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi - np. decyzja z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]), jednak brak jest przeciwwskazań do wykonywania przez niego czynności, które mieszczą się w zakresie usług opiekuńczych.
Ustosunkowując się końcowo do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że są one gołosłowne i nie mogą zostać uwzględnione. Kolegium nie znalazło żadnego potwierdzenia zarzutu, jakoby dopuszczono się sfałszowania protokołu aktualizacji wywiadu środowiskowego, bądź też sfałszowania lub potwierdzenia nieprawdy w kontekście stanu zdrowia odwołującej oraz jej sytuacji mieszkaniowej i rodzinnej. Równie nieuzasadniony, zdaniem organu odwoławczego, jest zarzut sfałszowania stanu zdrowia męża wnioskodawczyni Z. W..
T. W. w ustawowym terminie zaskarżyła powyższą decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze zarzuciła (cyt.) "bezprawie I i II instancji z pominięciem istotnych dokumentów w tym medycznych a wyłącznie >>ustalanie<< przez laików SKO, OPS (...) z obserwacji stanu zdrowia na szkodę".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dostrzegając, iż w przekazanych do tutejszego Sądu wraz ze skargą oraz odpowiedzią na skargę aktach administracyjnych nie zostało zamieszczone powołane w uzasadnieniach decyzji obu instancji postanowienie z dnia [...] października 2015 r. nr [...], wydane z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia H. L. i E. W. od udziału w sprawie dotyczącej wniosku T. W. z dnia [...] października 2015 r. o przyznanie usług opiekuńczych, Sąd zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o nadesłanie odpisu tego postanowienia. Kopię przedmiotowego postanowienia wraz z potwierdzeniem jego doręczenia T. W. w dniu [...] października 2015 r. Ośrodek przesłał do Sądu w dniu [...] stycznia 2017 r. za pośrednictwem faksu (k. 69-70). Następnie do Sądu wpłynęły przesłane przez Ośrodek drogą pocztową uwierzytelnione odpisy tych dokumentów (k. 82-84).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Przedmiotem żądania skarżącej było przyznanie usług opiekuńczych. Zastosowanie w niniejszej sprawie mają zatem przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.) - dalej jako "u.p.s."
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.). Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie niepieniężne w postaci usług opiekuńczych.
W myśl art. 50 ust. 1 u.p.s., pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych przysługuje osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona. Stosownie do treści art. 50 ust. 2 powołanej ustawy, usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem (art. 50 ust. 3 u.p.s.).
Na wstępie podnieść należy, że skarżąca nie spełnia warunków pozwalających, by uznać ją za osobę samotną w rozumieniu u.p.s. Art. 6 pkt 9 u.p.s. definiuje bowiem osobę samotną jako osobę samotnie gospodarującą, niepozostającą w związku małżeńskim oraz nieposiadającą wstępnych ani zstępnych. Wprawdzie T. W. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jednak pozostaje w związku małżeńskim. Orzeczona sądownie separacja nie powoduje bowiem ustania małżeństwa, jak dzieje się to w przypadku orzeczenia rozwodu. Ponadto, w myśl art. 614 § 3 ustawy z dnia [...] lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2082 ze zm.), jeżeli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy.
Z niewadliwych ustaleń organów administracji wynika także, że skarżąca ma dorosłego syna. Również z tego względu nie można zatem jej uznać za osobę samotną w rozumieniu art. 6 pkt 9 u.p.s.
Z powyższych względów w niniejszej sprawie – jak słusznie uznały organy obu instancji – nie mógł mieć zastosowania ust. 1 art. 50 u.p.s. W tej sytuacji wniosek skarżącej mógł być rozpatrzony jedynie na podstawie art. 50 ust. 2. Przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych na podstawie tego przepisu – w odróżnieniu od przyznawania takiej pomocy osobom samotnym na podstawie ust. 1 powołanego przepisu – pozostawione jest jednak uznaniu organu administracji. Uznanie administracyjne pozwala zaś organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe. Wskazać należy, iż kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, niepubl.).
W ocenie Sądu organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i zasadnie uznały, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej świadczenia w postaci usług opiekuńczych. Z ustaleń organów administracji wynika, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Stwierdzono u niej naruszenie sprawności organizmu powodujące konieczność częściowej pomocy osób drugich w pełnieniu ról społecznych oraz niezdolność do pracy. Z akt sprawy nie wynika jednak, by stan zdrowia skarżącej powodował konieczność zapewnienia jej opieki i pomocy (pielęgnacji) w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, co oznacza, że nie wymaga ona całkowitej opieki w zakresie wskazanym w art. 50 ust. 3 ustawy, tj. w wykonywaniu czynności higieny osobistej, przygotowaniu i podaniu posiłków, czy poruszaniu się w domu i poza nim. Stanowisko powyższe potwierdza treść orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia [...] grudnia 2013 r., zaś nie zaprzeczają mu załączone do akt sprawy zaświadczenia lekarskie, w tym przedłożone jako ostatnie zaświadczenie z dnia [...] września 2015 r., które stwierdza jedynie, że skarżąca jest chora na cukrzycę typu 2 i wymaga przestrzegania diety cukrzycowej. Również z poprzedniego zaświadczenia lekarskiego wydanego w dniu [...] lutego 2014 r. nie wynikała konieczność przyznania skarżącej usług opiekuńczych, bowiem stwierdzono w nim, że pomoc osób drugich jest w przypadku T. W. jedynie "wskazana". W ocenie Sądu brak jest podstaw by kwestionować powyższe wnioski, tym bardziej, że z treści przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2015 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego bezsprzecznie wynika, iż strona nie jest osobą obłożnie chorą, a przede wszystkim nie ma problemów z wykonywaniem czynności niezbędnych do samodzielnej egzystencji.
Rację mają ponadto organy wskazując, że w zakresie czynności, w ramach których dla skarżącej wskazana jest pomoc osób drugich, pomocy tej winna ona w pierwszej kolejności oczekiwać od swojego męża oraz dorosłego syna. Jak już wcześniej wskazano, Z. W. – pomimo orzeczonej separacji – nie jest zwolniony z obowiązku wspomagania swej żony. Również syn skarżącej nie jest zwolniony z obowiązku udzielania wsparcia swojej matce (obowiązku alimentacyjnego) jedynie z tego względu, że zamieszkuje w innej miejscowości.
Wskazać również wypada, że jakkolwiek skarżąca nie uzyskała w rozpoznawanej sprawie wnioskowanego świadczenia, to nie jest ona pozbawiona wsparcia ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. T. W. od lat objęta jest bowiem systematyczną pomocą tego Ośrodka. Winna ona wykorzystywać zatem również własne możliwości w celu zaspokojenia potrzeb bytowych. Podkreślić należy, że wsparcie ze strony organu pomocy społecznej ma charakter ograniczony i uzależnione jest w dużej mierze od jego możliwości finansowych.
Reasumując stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy obu instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z podstawowymi zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada zaś wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu orzeczona odmowa przyznania T. W. usług opiekuńczych mieści się w granicach uznania administracyjnego.
Końcowo wypada podkreślić, że Sąd podziela również stanowisko organów administracji, iż żądanie skarżącej dotyczące wyłączenia od udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie pracowników socjalnych E. W. i H. L. oraz Kierownika OPS w [...] B. Ś., było niezasadne, bowiem nie zachodziły w tej sprawie żadne przesłanki wynikające z art. 24 k.p.a. Podkreślić ponadto trzeba, że wnioski o wyłączenie ww. pracowników socjalnych i Kierownika OPS w [...] zostały rozpatrzone poprzez wydanie stosownych postanowień, które zostały prawidłowo doręczone stronie przed podjęciem przez wskazane osoby jakichkolwiek czynności w sprawie.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej dotyczącego rzekomego "sfałszowania" przez organy obu instancji jej stanu zdrowia i sytuacji życiowej, stwierdzić należy, że zarzut ten nie został przez stronę wystarczająco sprecyzowany. Sąd – jak już wyżej wskazano – uznał jednak, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w tym zakresie w oparciu o przeprowadzoną w dniu [...] listopada 2015 r. aktualizację wywiadu środowiskowego oraz dowody z dokumentów.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w pkt II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 250 ww. ustawy oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801) w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło