II SA/Lu 185/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 11 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu J. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na wniosek T. W. po ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] listopada 2015 r., Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., Nr [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] w przedmiocie odmowy przyznania T. W.: 1. świadczenia obligatoryjnego wg pkt 5 orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2013 r., 2. świadczenia obligatoryjnego wg pkt 6 orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2013 r., 3. świadczenia obligatoryjnego na zakup opału, 4. świadczenia obligatoryjnego na zakup bojlera, 5. świadczenia obligatoryjnego na naprawę dachu. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że po rozpatrzeniu wniosku T. W. z dnia [...] października 2014 r. o udzielenie pomocy w formie świadczeń obligatoryjnych powyżej wymienionych, Kierownik OPS w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., Nr [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania pomocy w formie świadczeń obligatoryjnych powyżej wymienionych. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze Nr [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję. Od decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. T. W. nie wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, natomiast w dniu [...] lutego 2015 r. złożyła do organu skargę o wznowienie postępowania wskazując na art. 145 § 1 pkt 1- 4 kpa. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie, a następnie decyzjami: z dnia [...] maja 2015 r. i - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - z dnia [...] czerwca 2015 r. - odmówiło uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lutego 2015 r. stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Wnioskodawczyni powoływała się na sfałszowanie stanu jej zdrowia (art. 145 § 1 pkt 1 kpa). Zarzucała również, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa (art. 145 § 1 pkt 2 kpa) dokonanego w dniu [...] lipca 2012 r., co zdaniem organu nie stanowi przesłanki wznowienia, gdyż kwestionowana decyzja została wydana znacznie później na wniosek z dnia [...] października 2014 r., a więc ewentualne wcześniejsze zdarzenia nie miały wpływu na treść tej decyzji. W dniu [...] lipca 2015 r. T. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] czerwca 2015 r., a sprawa została zrejestrowana pod sygn. akt II SA/Lu 615/15. Następnie w dniu [...] października 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła ponowna skarga o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] lutego 2015 r. wraz z wnioskiem o wyłączenie od udziału w sprawie członków Kolegium - K. A. i Z. C.. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015r. Prezes SKO w L. odmówił wyłączenia wskazanych członków organu administracji. Odmawiając wznowienia postępowania - wskazanymi na wstępie postanowieniami z dnia [...] listopada 2015 r. i z dnia [...] stycznia 2016 r. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło natomiast, że w sytuacji, gdy toczy się już postępowanie sądowe dotyczące tej samej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] lutego 2015 r. zainicjowane skargą na wydaną w wyniku wznowienia decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2015 r. o odmowie uchylenia tej decyzji, ponowne wznowienie postępowania z tych samych przyczyn, nie jest dopuszczalne. W toku postępowania T. W. podnosiła m.in., że we wcześniejszej skardze o wznowienie z dnia [...] lutego 2015 r. wskazywała ona inne podstawy wznowienia postępowania, niż obecnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło powyższych zarzutów, podkreślając, że na etapie postępowania przed sądem administracyjnym osobie zainteresowanej wzruszeniem konkretnej decyzji administracyjnej przysługuje prawo podnoszenia wszelakich zarzutów, w tym mogących być podstawą wznowienia postępowania. W sytuacji występującej w sprawie, ponowne wznowienie postępowania, pomimo iż poprzednie postępowanie o wznowienie postępowania toczy się nadal przed sądem administracyjnym, jest natomiast niedopuszczalne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. W. wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając organowi administracji ogólnie "bezprawie z pominięciem istotnych dokumentów, a wyłącznie ustalanie przez laików SKO, OPS z obserwacji stanu zdrowia na szkodę". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sytuacji występującej w sprawie organ administracji prawidłowo wydał postanowienie na podstawie art. 149 § 3 kpa o odmowie wznowienia postępowania. Postanowienie takie ma charakter formalny i jest wydawane w przypadku niedopuszczalności wszczęcia postępowania wznowieniowego z powodów podmiotowych lub przedmiotowych, albo gdy uchybiono wymogom formalnym (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2008 r., II OSK 1949/06, LEX nr 437529). Podstawową przesłanką dopuszczalności wznowienia postępowania jest istnienie co najmniej jednej z podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 kpa. W skardze o wznowienie postępowania z dnia [...] października 2015 r. (data wpływu [...] października 2015 r.) T. W. wskazała jako podstawę art. 145 § 2 i 3 kpa. Podniosła, że decyzja z dnia [...] listopada 2014r ., utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015 r. została wydana w wyniku "przestępstwa z dnia [...] lipca 2012 r. (III K [...])", które jednak uległo "przedawnieniu" i "przestępstwa fałszowania sytuacji życiowej w aktualizacji wywiadu z dnia [...] lutego 2014 r.", które również uległo przedawnieniu; wskazała również na "oczywisty fałsz np. stan zdrowia, sytuacja mieszkaniowa itd.". Wyjaśniła, że w dniu [...] lipca 2012 r. (a następnie w ciągu kolejnych miesięcy) miały miejsce w jej mieszkaniu wizyty pracowników socjalnych Ośrodka z Policją, podczas których była "używana siła, zastraszanie, wymuszanie podpisu, znieważania, molestowania etc.", dlatego skarżąca obecnie odmawia przeprowadzania z nią wywiadów środowiskowych. Wskazane przez skarżącą okoliczności nie mogą być potraktowane jako podstawy wznowienia postępowania administracyjnego, o których mowa w przepisie "art. 145 § 2 i 3 kpa", odnoszącym się do podstaw określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 i 2 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1) albo gdy decyzja wydana została w wyniku przestępstwa (pkt 2). Zasadniczo fałsz, o którym mowa w tym przepisie, musi być stwierdzony orzeczeniem sądu lub innego organu, co wynika z art. 145 § 2 kpa. Przepis ten przewiduje jednocześnie wyjątki od tej zasady dopuszczając wznowienie postępowania w sytuacji, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W świetle zaś art. 145 § 3 kpa, z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa, a więc np. gdy zostało umorzone wskutek przedawnienia ścigania przestępstwa. Tymczasem zdarzenie, na które powołuje się skarżąca, dotyczące funkcjonariusza policji, w związku z którym prowadzone było wobec niego postępowanie karne, miało miejsce w 2012 r. i nie ma merytorycznego związku ze sprawą, w której wydano decyzję z dnia [...] listopada 2014 r., którą obecnie skarżąca kwestionuje. Zdarzenie to dotyczyło innego wywiadu środowiskowego i nie było uwzględniane przez organ przy wydawaniu tej decyzji; w konsekwencji nie stanowi ono podstawy wznowienia postępowania, dlatego nie ma też znaczenia, że postępowanie karne zostało umorzone z przyczyn formalnych - stosowanie przepisu art. 145 § 3 kpa nie może być więc w ogóle rozważane. Skarżąca w istocie tłumaczy swoją odmowę przeprowadzania z nią wywiadów środowiskowych, na skutek czego organy administracji odmawiają przyznania jej świadczeń, nieufnością i lękiem wobec pracowników socjalnych, jak i funkcjonariuszy policji. Takie ogólne okoliczności, nie mające związku z konkretną sprawą, nie stanowią jednak podstawy wznowienia postępowania. Podstawa wznowienia postępowania mogłaby ewentualnie zachodzić wówczas, gdyby orzeczeniem sądu bądź innego organu zostało stwierdzone, że wydając decyzję z dnia [...] listopada 2014 r. organ opierał się na fałszywych dowodach, np. gdyby takim orzeczeniem stwierdzono, że na skutek groźby karalnej dokonanej przez biorącego udział w czynnościach wyjaśniających w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji, potwierdzono nieprawdziwe dane. Takie orzeczenie nie zostało wydane, a decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. nie została oparta na innych "oczywiście fałszywych" dowodach. Okoliczności wskazywane przez skarżącą mają bowiem charakter bardzo ogólny i świadczą wyłącznie o jej braku zaufania do pracowników organów, co nie stanowi podstawy wznowienia. Niezależnie od tego stwierdzić należy, że okoliczności te skarżąca "znała" już w dacie wydania kwestionowanej decyzji: o zdarzeniu, na które się powołuje, z 2012 r. wiedziała przecież już wówczas, a w postępowaniu poprzedzającym wydanie kwestionowanej decyzji składała wnioski o wyłączenie pracowników organu, co do których żywiła obawy - w tej sytuacji nie można mówić o zachowaniu terminu do wniesienia skargi o wznowienie. Termin ten wynosi bowiem miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 kpa). Niezależnie zatem od tego, że wskazane przez nią okoliczności w ogóle nie stanowiły podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1pkt 1 i 2 kpa, to ponadto wniosek o wznowienie postępowania z tych przyczyn złożony dopiero w październiku 2015 r. jest spóźniony w świetle art. 148 § 1 kpa. Rację ma również Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że w sytuacji występującej w sprawie, wznowienie postępowania było niedopuszczalne także z tego powodu, że w chwili złożenia skargi o wznowienie z dnia [...] października 2015 r., toczyło się już inne postępowanie w tym samym przedmiocie tj. o wznowienie sprawy zakończonej decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] lutego 2015 r. - zachodziła więc przesłanka nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Jak wynika z akt sprawy sygn. akt II SA/Lu [...] - w poprzednim wniosku skarżąca wskazywała jako podstawę wznowienia przepis art. 145 § 1 pkt 1- 4 kpa, a więc nie tylko art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa, z którym wiążą się wskazywane przez nią obecnie przepisy art. 145 § 2 i 3 kpa i zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak i tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku wydanym w dniu [...] lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Lu [...] do nich się odnosił. Z powyższych względów stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów, dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz.718 ze zm.).