II SA/Lu 187/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lipca 2009 r. sprawy ze skargi M. i E. małż. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. oddala skargę II. oddala wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) oraz art. 104 kpa odmówił nakazania M. i E. Z. rozbiórki budynku letniskowego usytuowanego na działce nr 277, położonej w K. przy ul. T. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. K., zaskarżoną decyzją uchylił powyższą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 2 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji rozstrzygając sprawę na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. odniósł się jedynie do przesłanki określonej w art. 37 ust. 1 pkt 1, pomijając przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tej ustawy. Organ odwoławczy wskazał również, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, na konieczność zbadania aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i na tej podstawie dokonanie oceny, czy przedmiotowy obiekt znajduje się na terenie przewidzianym w tym planie pod tego rodzaju zabudowę. M. i E. Z. w skardze na decyzję organu odwoławczego, nie formułując zarzutów ani kierunków weryfikacji zaskarżonej decyzji wyjaśnili, że budynek letniskowego został wybudowany w 1990 r. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Analiza okoliczności sprawy wskazuje, że uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia znajduje uzasadnienie w treści art. 138 § 2 kpa. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga bowiem uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, na co wskazał organ odwoławczy, aczkolwiek nie w pełni można podzielić stanowisko tego organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dotyczy to w szczególności daty zakończenia budowy przedmiotowego obiektu budowlanego (przed dniem 1 stycznia 1995 r., czy też po tej dacie), a co za tym idzie zastosowanie właściwych przepisów prawa budowlanego. Jednakże niezależnie od tego, kiedy budynek letniskowy został wybudowany zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co powinien uczynić organ I instancji. Z dowodów przeprowadzonych w sprawie wynika, że przedmiotowy obiekt został wybudowany bez wymaganej przez art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 48 ust. 1 cyt. ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu. Jednak z mocy art. 103 ust. 2 tej ustawy art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. (art. 108). Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisami tymi są przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., o której mowa w art. 107 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r.. W świetle powyższych uwag ustalenie daty zakończenia budowy przedmiotowego obiektu ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli bowiem budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. do rozstrzygnięcia sprawy zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Jeśli natomiast budowa została zakończona po tej dacie, zastosować należy przepisy aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy bezkrytycznie podzielił stanowisko organu I instancji, że przedmiotowy budynek letniskowy został wybudowany w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r. , a więc przed 1 stycznia 1995 r. Ustalenia powyższe są co najmniej przedwczesne, gdyż zostały powzięte bez jakiejkolwiek analizy i oceny materiału dowodowego. Protokoły oględzin z dnia 21 maja 2008 r. (k. 3v akt I instancji) oraz z dnia 29 lipca 2008 r. (k. 19v akt I instancji) zawierają sprzeczne oświadczenia stron co do czasu budowy garażu. M. i E. Z. stwierdzili, że budowa budynku letniskowego została zakończona w latach 1990-1991. Natomiast M. K., będący współwłaścicielem działki nr 277, i z inicjatywy którego zostało wszczęte postępowanie, stwierdził, że budowa tego domu została zakończona w 1998 r. Rozbieżność powyższa nie została wyjaśniona, co mogło nastąpić w drodze przesłuchania stron w trybie art. 86 kpa, po wyczerpaniu innych środków dowodowych. Załączone do akt oświadczenie M. S., Z. R., J. L. i J. N. (k. 20-23 akt I instancji) nie mogły być źródłem jakichkolwiek ustaleń. Każda z tych osób stwierdziła, że budynek drewniany wybudowany został w latach dziewięćdziesiątych ub. wieku. Lata te, to zarówno okres wskazany przez skarżących (1990-1991), jak i 1998 r. wskazany przez M. K. W tej sytuacji nie można uznać, że ustalenie czasu budowy tego obiektu nastąpiło zgodnie z wymogami art. 80 kpa. Jakkolwiek organ odwoławczy nie dostrzegł powyższych okoliczności, to popełnione uchybienie w zakresie ustalenia czasu budowy przedmiotowego obiektu nie miało wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji. W przypadku bowiem uwzględnienia tych okoliczności zakres uzupełniającego postępowania wyjaśniającego byłby szerszy niż wskazany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z tym stwierdzić należy, że w przypadku ustalenia, iż obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania został wybudowany przed dniem 1 stycznia 1995 r. zastosowanie znajdzie ustawa Prawo budowlane z 1974 r. Oznaczać to będzie konieczność wyjaśnienia okoliczności sprawy w zakresie przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2, na co wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ I instancji w odniesieniu do przesłanki określonej w art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy ogólnikowo odwołał się do planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 3 września 1978 r. (uchwała Nr IV/20/79 GRN w Krasnobrodzie) i planu obecnie obowiązującego, którego nawet nie zidentyfikował. Zatem dowolne jest ustalenie, że przedmiotowy obiekt znajduje się na terenie, który w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony jest pod tego rodzaju zabudowę. Podzielić przy tym należy stanowisko organu odwoławczego, iż przy ocenie w zakresie zgodności zrealizowanej inwestycji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego należy brać pod uwagę także plan obecnie obowiązujący. Organ I instancji nie zbadał sprawy w zakresie przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Prawa budowlanego, na co również zasadnie wskazał organ odwoławczy. Natomiast w przypadku ustalenia, że budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r., w tym jej art. 48. W świetle powyższych uwag ocena organu odwoławczego co do konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części była uprawniona, mimo pominięcia przez ten organ okoliczności dotyczących czasu budowy przedmiotowego obiektu. Zasadnie więc organ odwoławczy, stosując art. 138 § 2 kpa, uchylił decyzję organu i instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wobec bezzasadności skargi należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wniosek pełnomocnika (adwokata) ustanowionego z urzędu o przyznanie kosztów pomocy prawnej został oddalony, gdyż nie zostało złożone oświadczenie, o którym stanowi § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne skutkujące oddalenie wniosku (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2006 r. sygn. akt II FSK 862/05, publ. Lex nr 242945) Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.