II SA/Lu 188/04

WyrokWSA w Lublinie2004-10-15

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ziemny zbiornik wodny o wymiarach 30x30m, wykonany bez pozwolenia na budowę, może być zakwalifikowany jako budowla, a jego budowa jako samowola budowlana podlegająca nakazowi rozbiórki, mimo twierdzeń skarżących o charakterze porządkującym wykonane prace?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ziemny zbiornik wodny o regularnych kształtach i wymiarach 30x30m, wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowi budowlę w rozumieniu prawa budowlanego, a jego budowa jest samowolą budowlaną. Ponieważ lokalizacja zbiornika narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie jest możliwe odstąpienie od nakazu rozbiórki na podstawie przepisów legalizacyjnych. W związku z tym, zaskarżona decyzja utrzymująca nakaz rozbiórki została uznana za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący E. i G. J. kwestionowali decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki zbiornika wodnego o wymiarach 30x30m, wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Skarżący twierdzili, że wykonane prace miały charakter porządkujący i dotyczyły modernizacji istniejących mokradeł, a także że zbiornik nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji uznały zbiornik za budowlę, a jego budowę za samowolę budowlaną, która narusza plan zagospodarowania przestrzennego, co uzasadnia nakaz rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec-sprawozdawca, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent stażysta Joanna Janiak, po rozpoznaniu w dniu 15 października 2004r. sprawy ze skargi E. i G. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli skargę oddala Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania E. i G. małżonków J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę zbiornika wodnego o wymiarach w świetle lustra wody 30 x 30 m, poprzez likwidację skarp zbiornika i zasypanie gruntem wykonanego wykopu, znajdującego się na działce nr [...], położonej w M.Z. gm. S. , wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji podał, że przedmiotowy zbiornik o wymiarach 30 x 30 m znajduje się na działce nr [...] w M.Z. Odległość lustra wody wynosi kolejne 3,30 m od granicy z działką nr [...]; 3,50 m od granicy z działką nr [...] (którą jest droga dojazdowa); 3,50 m od ogrodzenia z działką nr [...] i 26,30 m od górnej krawędzi skarpy istniejącego zbiornika retencyjnego. Zbiornik nie pełni funkcji stawu hodowlanego. Wykonawcą tego zbiornika był G.J., przy czym roboty budowlane wykonał w grudniu 2002 r., bez pozwolenia bądź zgłoszenia. polegały one na zniwelowaniu terenu istniejących mokradeł do obecnego poziomu zbiornika i rozsunięciu gruntu z niwelacji w celu wykonania skarp. dodatkowo nawieziono część gruntu w celu wzmocnienia skarp. Według oświadczenia inwestor – wykonane przez niego roboty budowlane związane były z modernizacją istniejącej wody powierzchniowej na terenie działki, w związku z zagospodarowaniem jej terenu do celów rekreacyjnych. Zdaniem organu drugiej instancji ziemny zbiornik wodny zrealizowany przez skarżącego jest obiektem budowlanym, a jego wykonanie w określonym miejscu mieści się w definicji budowy (art. 3 pkt 6 ustawy prawo budowlane). Budowa tego rodzaju obiektu wymaga pozwolenia na budowę. nowelizacja ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718), dopuszcza odstąpienie od nakazu bezwzględnej rozbiórki i legalizację popełnionej samowoli budowlanej na podstawie przepisów obowiązujących od 11 lipca 2003 r., jednak jedynie w przypadkach określonych w art. 48 ust. 2 ustawy, tzn. jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 1) oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (pkt 2). Na podstawie uchwały Rady Gminy Nr XXIX/104/02 z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., działka nr [...] w M.Z. położona jest na terenie oznaczonym symbolem 5 MR, MN, UTL, U planu przeznaczonym pod zabudowę zagrodową, jednorodzinną i letniskową, gdzie nie przewiduje się budownictwa wodnego. Ponadto lokalizacja spornego zbiornika wodnego narusza linię zabudowy wyznaczoną w w/w planie na 12 m od krawędzi jezdni drogi gminnej oznaczonej symbolem 11 kD planu (odległość lustra wody zbiornika od krawędzi drogi gminnej wynosi 3,5 m). Niezależnie od powyższego, jak wynika z treści pisma Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2003 r., bliskość wybudowanego zbiornika do wałów gminnego zbiornika retencyjnego, gdzie różnica poziomów wody jest znaczna, może mieć znaczący wpływ na osłabienie struktury wału i jego przesiąkanie. W tych warunkach – zdaniem organu drugiej instancji – skoro sporny zbiornik wodny został wykonany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzasadnione jest nakazanie jego rozbiórki stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane. Ponadto organ drugiej instancji uznał, że nie można uwzględnić zarzutu skarżącego, iż dokonał on jedynie remontu, modernizacji istniejących mokradeł. Remontem jest bowiem wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego. Wykonanie zbiornika wodnego o regularnych kształtach wraz z obwałowaniem (budowli), co ma miejsce w niniejszej sprawie, nie może być uznane za remont mokradeł, nie będących obiektem budowlanym. W skardze E. i G. małżonkowie J. zarzucają rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 ustawy prawo budowlane i wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podnoszą, że organy administracyjne błędnie zakwalifikowały prace mające charakter porządkujących. Roboty ziemne jakie wykonano na działce dotyczyły prac związanych z posadowieniem ogrodzenia na gruncie podmokłym, przez co konieczne było wykonanie skarp wzdłuż przyszłego ogrodzenia. Nastąpiło jedynie porządkowanie depresyjnej części działki poprzez nadanie brzegom występującej wody regularnych krawędzi. Skarżący nie zgadzają się także ze stwierdzeniem, że sporny zbiornik wodny narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do przeznaczenia terenu, jak i do parametrów technicznych drogi gminnej. Zdaniem skarżących ponieważ nie ma podstaw do zakwalifikowania obiektu jako budowli, brak jest również uzasadnienia do wyznaczenia w tym zakresie obowiązującej linii zabudowy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Wbrew twierdzeniu skarżących budowlą jest – w myśl art. 3 pkt 3 prawa budowlanego – każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. Wyliczenie rodzajów budowli zawarte w dalszej części tego przepisu jest wyłącznie wyliczeniem przykładowym (por. B. Badziony, R. Dziwieński, P. Gniadzik "Prawo budowlane – Komentarz", Warszawa 1998, str. 19), a więc do budowli w rozumieniu prawa budowlanego należy także zaliczyć zbiorniki wodne. Wyżej cytowany słowniczek prawa budowlanego w pkt 6 stanowi, że przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu (...). Natomiast roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Bezsporny w sprawie niniejszej jest fakt, że skarżący wykonali przedmiotowy zbiornik wodny bez pozwolenia na budowę, a więc doszło do samowoli budowlanej w świetle art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2001 r. sygn. II SA/Łd 418/00, nie publikowane). Skoro, jak już wyżej wywiedziono przedmiotowy obiekt jest budowlą, to uzasadnione jest przyjęcie przez organy obu instancji, że nie jest możliwe odstąpienie od nakazu bezwzględnej rozbiórki i legalizacji popełnionej samowoli budowlanej na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 11 lipca 2003 r. Zgodnie bowiem z planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość skarżących położona jest na terenie przeznaczonym pod zabudowę zagrodową, jednorodzinną i letniskową, gdzie nie przewiduje się budownictwa wodnego. Ponadto lokalizacja spornego zbiornika wodnego narusza linię zabudowy wyznaczoną w w/w planie na 12 m od krawędzi drogi gminnej. Mając zatem na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa, a w szczególności z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w wyroku.

Powołane przepisy

art. 3 pkt 6 ustawyart. 48 ust. 2 ustawyart. 48 ust. 1 ustawyart. 3 pkt 3art. 29art. 30art. 48 ustawyart. 151 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło