II SA/Lu 191/21
WyrokWSA w Lublinie2021-12-14
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Grzegorz Grymuza, Jerzy Parchomiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego może zostać wydane bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeśli suma mocy promieniowania poszczególnych anten przekracza ustalone progi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo oceniły potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zastosowana przez organy interpretacja przepisów dotyczących mocy promieniowania pojedynczej anteny była zbyt wąska. Należy uwzględnić kumulację oddziaływań i sumować parametry anten pracujących w tych samych kierunkach, co w tym przypadku mogło prowadzić do przekroczenia progów wymagających oceny środowiskowej. Brak takiej oceny stanowi istotne naruszenie prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego. Skarżący kwestionował m.in. brak oceny oddziaływania na środowisko. Organy uznały, że inwestycja nie kwalifikuje się jako przedsięwzięcie znacząco lub potencjalnie znacząco oddziałujące na środowisko, opierając się na mocy promieniowania pojedynczej anteny.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając jednocześnie od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] października 2020 r., znak: [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. P. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., znak [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania A. P., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] października 2020 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą P. W. (po zmianie firmy T. P. sp. z o.o.), pozwolenia na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą i wewnętrzną zalicznikową linią zasilającą, usytuowanego na działce nr ewid.[...], położonej w obrębie S., jednostka ewidencyjna S. .
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dnia [...] czerwca 2020 r. do Starostwa Powiatowego w Z. wpłynął wniosek P. I. Sp. z o.o. o pozwolenie na budowę jw. Do wniosku załączono 4 egzemplarze projektu budowlanego, decyzję o wyłączeniu gruntu z produkcji rolniczej oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. organ I instancji wezwał inwestora do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji projektowej. Po otrzymaniu uzupełnienia organ stopnia podstawowego pismem z dnia [...] lipca 2020 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. Starosta Z. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia dostrzeżonych nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym. Dnia [...] lipca 2020 r. oraz [...] sierpnia 2020 r. do organu I instancji wpłynęły pisma stron zawierające zastrzeżenia i wnioski do przedmiotowej inwestycji. Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Starosta Z., na wniosek P. I. Sp. o.o., przedłużył do dnia [...] października 2020 r. termin na uzupełnienie nieprawidłowości w załączonym do wniosku o pozwolenie na budowę projekcie budowlanym. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2020 r. poinformowano strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2020 r. Starosta Z. zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. I. Sp. z o.o., pozwolenia na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą i wewnętrzną zalicznikową linią zasilającą, usytuowanego na działce nr ewid.[...], położonej w obrębie S., jednostka ewidencyjna S. .
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż analizując akta sprawy stwierdzono zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S.. Stwierdzono również zgodność planowanego zamierzenia z wymogami ochrony środowiska, a przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stosownie do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r.
W wyniku odwołania wniesionego przez A. P. w sprawie orzekał Wojewoda, który decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zatwierdzające projekt budowlany i udzielające pozwolenia na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego.
Analizując przedłożony do zatwierdzenia przez organy administracji architektoniczno-budowlanej projekt inwestycji pod kątem spełnienia wymagań art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane Wojewoda stwierdził jego zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., uchwalonego uchwałą nr XLV/215/2002 Rady Gminy Sitno z dnia 24 września 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Lubel. nr 129, poz. 2719). Działka nr ewid.[...] położona jest częściowo w obszarze oznaczonym symbolem MR - tereny zabudowy wiejskiej z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę mieszkaniową siedliskową i jednorodzinną z dopuszczeniem działalności związanej z zaopatrzeniem i bytowaniem ludności wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi. W pozostałej części działka znajduje się w terenach oznaczonych symbolem RZ - użytki zielone (łąki i pastwiska). W myśl art. 46 ustawy z dnia 7 maja 2010 roku o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2410), miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. W ocenie Wojewody powyższe zapisy przesądzają o możliwości realizacji inwestycji w postaci telekomunikacyjnego obiektu budowlanego na działce nr ewid.[...]
Jak wskazał Wojewoda dla sprawdzenia zgodności inwestycji z wymaganiami ochrony środowiska zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przy czym stacji bazowych dotyczą warunki określone w § 2 ust. 1 pkt 7 (dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko) i § 3 ust. 1 pkt 8 (dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko) rozporządzenia.
Przywołując treść powyższych przepisów organ odwoławczy wyjaśnił, że w wypadku przedmiotowej inwestycji należy dla każdej anteny wyznaczyć wartość równoważnej mocy promieniowanej izotropowo (EIRP), oś głównej wiązki promieniowania i sprawdzić czy, i w jakiej odległości od środka elektrycznego, występują na jej przebiegu miejsca dostępne dla ludności. Według przepisu art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1396), przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. W ślad za decyzją organu I instancji, należy przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2922/15, w którym wyjaśniono, że: przez "miejsca dostępne dla ludzi", którym prawodawca posłużył się w rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (aktualnie - w rozporządzeniu z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko), należy rozumieć miejsca dostępne dla ludzi przy stanie zagospodarowania terenu istniejącym w dniu kwalifikowania przedsięwzięcia emitującego promieniowanie elektromagnetyczne, w przestrzeni od 0,3 m do 2 m nad powierzchnią ziemi albo nad innymi powierzchniami, na których w normalnych warunkach mogą przebywać ludzie.
Analiza przedłożonej dokumentacji wskazuje, iż dla poszczególnych anten sektorowych wyliczona maksymalna równoważna moc promieniowania izotropowo dla anten sektorowych typu BSA1050, pracujących w częstotliwości od 900 MHz do 2100, wynosi od 5067 W do 6716 W. Ustalenia co do występowania miejsc dostępnych dla ludności, oparto na projekcie zagospodarowania terenu oraz na rysunkach rzutów poziomych i pionowych osi głównych wiązek promieniowania dla poszczególnych anten sektorowych przedstawionych w przedłożonym opracowaniu. Wojewoda stwierdził, że wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anten nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Osie głównych wiązek promieniowania przebiegają na długości do 200 m od środka elektrycznego anten sektorowych, a ich wysokość nad poziomem terenu dla maksymalnego pochylenia (tilt 6°): dla azymutu 90° i azymutu 180° wynosi 31,6 m, a dla azymutu 300° wynosi 26,6 m. Miejsca ustalenia odległości od poziomu terenu wynikają z treści przedstawionego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Z analizy § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia wynika, że przedmiotowa stacja bazowa nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, ponieważ oś główna wiązki promieniowania w przypadku wszystkich anten nie przechodzi przez miejsca dostępne dla ludności.
Wojewoda stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił, iż planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Nie ma racji skarżący twierdząc, iż miejsca dostępne dla ludności występują w odległości 125 m od środka elektrycznego, osi głównej wiązki promieniowania którejkolwiek z anten sektorowych. Podkreślić należy, iż występowania miejsc dostępnych dla ludzi należy określić w odległościach wskazanych w rozporządzeniu z dnia 10 września 2019 r., od środka elektrycznego anten, które w rozpatrywanym przypadku zawieszone są na wysokości 52, 5 m n.p.t., nie zaś od miejsca posadowienia stalowej wieży.
W dalszej kolejności organ stwierdził zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U z 2005 r. nr 219 poz. 1864 ze zm.). Przedłożony wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę projekt jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia, sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Ponadto, stosownie do unormowania zawartego w art. 33 ust. 2 pkt. 9 ustawy w/w ustawy do wniosku o pozwolenie na budowę dołączono oświadczenie projektanta mgr inż. A. S., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 2 lub 4 lit. a, że instalacja radiokomunikacyjna objęta przedmiotowym projektem nie spełnia warunków, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Projekt budowlany został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, które legitymują się na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o przynależności do właściwej izb samorządu terytorialnego.
Odnosząc się do zarzutu nieczytelności i niekompletności użytych do sporządzenia projektu map organ wskazał, iż zgodnie z § 21 ust. 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, dokumenty będące rezultatem geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych oraz wysokościowych, a w szczególności mapy do celów prawnych, mapy do celów projektowych oraz mapy zawierające wynik geodezyjnej inwentaryzacji obiektów budowlanych, których kopie są częścią składową operatów technicznych wpisanych do ewidencji materiałów zasobu, opatruje się klauzulą, której wzór określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. W przedłożonym projekcie budowlanym znajduje się mapa zasadnicza opatrzona klauzulą, o której mowa powyżej (str. 111 projektu budowlanego). Stosowanie zaś do art. 34 ust. 3 pkt pkt 1 ustawy Prawo budowlane, projekt budowlany zawiera projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych lub jej kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta. Powyższe znajduje potwierdzenie w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, który stanowi, że projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na kopii mapy do celów projektowych poświadczoną za zgodność z oryginałem przez projektanta. Jak wynika z przedłożonego projektu budowlanego projekt zagospodarowania terenu sporządzony został na kopii mapy do celów projektowych, której zgodność z oryginałem potwierdził mgr inż. A. S.. W ocenie Wojewody poświadczenie dokonane przez w/w wymienionego projektanta jest wystarczające dla uznania, że projekt ten został sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych.
W kwestii braku opinii biegłego lub specjalisty w przedmiocie analizy promieniowania elektromagnetycznego organ wyjaśnił, iż żaden przepis prawa nie wymaga, aby przedłożona analiza została wykonana przez biegłego określonej specjalności. Dlatego też przedłożona przez inwestora analiza rozkładu pól elektromagnetycznych, wykonana przez inż. M. K. jest wystarczająca dla oceny czy planowana inwestycja jest zgodna z przepisami prawa. Co do oceny wpływu wnioskowanego zamierzenia na zdrowie i życie żywych organizmów tut. organ wskazuje, iż przepisy regulujące zakres kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej nie dają podstaw do oceny wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi, a także znajdującą się w sąsiedztwie faunę i florę.
Odnośnie podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia przepisów postępowania Wojewoda przyjął, że należy go uwzględnić, gdy podnoszone naruszenia miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] października 2020 r., znak: [...], Starosta Z. poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów. Jednakże organ I instancji nie wskazał terminu, w którym z tego prawa strony mogą skorzystać. Z akt sprawy wynika, iż skarżący przedmiotowe zawiadomienie otrzymał już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Takie procesowanie stanowi niewątpliwe naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., niemniej jednak zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zarzut naruszenia zasady wysłuchania stron może odnieść skutek tylko wówczas, jeżeli zostanie wykazane, że uchybienie to uniemożliwiło stronie dokonanie konkretnych czynności. Przy czym, to na stronie stawiającej taki zarzut spoczywa ciężar wykazania związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 420/19). W ocenie Wojewody odwołujący nie wykazał jakich konkretnie czynności nie mógł dokonać w związku z powyższym naruszeniem, nie wykazał związku podniesionego naruszenia z treścią podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Nadto podkreślono, iż w toku prowadzonego przez Starostę Z. postępowania A. P. złożył wnioski i zastrzeżenia do przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego (pismo z dnia [...] lipca 2020 r.), do których organ I instancji ustosunkował się w decyzji z dnia [...] października 2020 r. Poczynione zaś przez skarżącego po wydaniu decyzji wnioski i zastrzeżenia do projektu są tożsame z tymi zgłoszonymi w toku postępowania.
Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona przez A. P. (dalej także jako: "skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W skardze decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 6 KPA w związku z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane w zw. z art. 59 i art. 62a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie z dnia 13 lutego 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 283),
2. art. 6 KPA w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane,
3. art. 7 KPA, art. 8 § 1 KPA,
4. art. 80 KPA w zw. z art. 81 a KPA w zw. z art. 84 KPA,
5. art. 107 § 1 pkt 3 K.P.A.,
4. wydanie decyzji w oparciu o projekt budowlany niespełniający wymagań określonych w przepisach prawa budowlanego, tj. naruszenie art. 34 ust. 4 w zw. z art. 34 ust. 2, art. 34 ust. 3 pkt 2 i 5 oraz art. 35 ust. 1 pkt 3 i pkt 4.
Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu zasadnicza wadliwość orzekania w sprawie polegała na niedostatecznym wyjaśnieniu i rozpatrzeniu okoliczności dotyczących tego czy planowaną inwestycję można zaliczyć do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym czy dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem utrzymano w mocy decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego, w skład którego wchodzi stalowa wieża o wysokości 54,45 m n.p.t. wraz z osprzętem, instalacja radiokomunikacyjna, utwardzony teren działki, ogrodzenie, wewnętrzna linia zasilająca. W projekcie przewidziano instalację 6 anten sektorowych typu BSA1050 o azymutach 90°, 180°, i 300°, a także czterech anten radioliniowych. Wysokość zawieszenia anten sektorowych wynosi 52,50 m n.p.t., zaś wysokość zawieszenia anten radioliniowych to 49,6 m n.p.t.
Prawnomaterialną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. - dalej jako: "prawo budowlane" lub "p.b."), przy czym z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie i niezakończenie go przed dniem 19 września 2020 r., w oparciu o projekt budowlany sporządzony przed tą datą, w sprawie przepisy prawa budowlanego stosować należało w brzmieniu dotychczasowym (art. 25 i 27 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471).
Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz po uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów.
Z kolei przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. nakłada na organy administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek sprawdzenia, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
W ocenie Sądu w sprawie nie budzi wątpliwości zgodność planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jak wynika z prawidłowych ustaleń organu działka, na której ma być realizowana inwestycja, położona jest częściowo w obszarze oznaczonym symbolem MR - tereny zabudowy wiejskiej z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę mieszkaniową siedliskową i jednorodzinną z dopuszczeniem działalności związanej z zaopatrzeniem i bytowaniem ludności wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi oraz w części działka na terenie oznaczonych symbolem RZ - użytki zielone (łąki i pastwiska), przy czym ze złożonego wraz z projektem budowlanym wypisu i wyrysu z planu miejscowego wynika, że sama wieża wraz z osprzętem i instalacją radiokomunikacyjną usytuowana będzie na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym pod użytki zielone (teren oznaczony symbolem RZ).
Tego rodzaju obiekt telekomunikacyjny w postaci wieży radiokomunikacyjnej zaliczyć należy inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, co oznacza, że w sprawie zastosowanie miał art. 46 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 777 ze zm.). Z przepisu art. 46 ust. 2 tej ustawy wynika wprost, że przeznaczenie terenu na cele rolnicze nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. W sytuacji braku w planie zakazów lub ograniczeń dotyczących lokalizacji tego rodzaju obiektów powyższe uprawniało organ do stwierdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zasadnicze zastrzeżenia budzi natomiast dokonana przez organy ocena zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska.
Dokonane w tym przedmiocie przez organy ustalenia należy uznać za niewystarczające, zaś wyrażoną ocenę o tym, że przedmiotowa inwestycja nie może zostać zaliczona ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co najmniej za przedwczesną.
Wadliwości w zakresie wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całości materiału dowodowego przy dokonywaniu tego rodzaju kwalifikacji przedmiotowej inwestycji wiązały się z tym, że organy ocen i ustaleń w sprawie dokonywały w odniesieniu do równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny, pomijając konieczność uwzględnienia kumulacji oddziaływań i sumowania się parametrów całego przedsięwzięcia, w tym w szczególności konieczność sumowania parametrów i oddziaływań anten promieniujących w tych samych lub istotnie zbliżonych kierunkach (azymutach).
Stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 247 ze zm. - dalej jako: "u.i.o.ś." lub "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku") oraz uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów.
Należy przy tym zauważyć, że przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie jest obligatoryjne dla każdej planowanej inwestycji będącej przedmiotem wniosku o pozwolenie na budowę. Nie każde więc zamierzenie inwestycyjne musi zostać podane ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek taki zaistnieje wtedy, gdy wymóg taki wynikał będzie z przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uzależniona jest od klasyfikacji inwestycji pod kątem przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Art. 59 ust. 1 i 2 u.i.o.ś. wprowadza podział przedsięwzięć, których realizacja musi być poprzedzona przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko na dwie grupy - takie, dla których obowiązek ten wynika bezpośrednio z mocy prawa oraz takie, w stosunku do których obowiązek ten jest nakładany w formie indywidualnego aktu administracyjnego. Pierwszą grupę stanowią przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie związane bezpośrednio z ochroną tego obszaru lub niewynikające z tej ochrony. Do drugiej grupy należą natomiast przedsięwzięcia, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny został stwierdzony w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 63 ust. 1 u.i.o.ś.
Dodatkowo należy zauważyć, że art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.i.o.ś. stanowi, iż uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, a więc tzw. decyzji środowiskowej, jest wymagane zarówno dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak też dla planowanych przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Organy administracji architektoniczno-budowlanej prowadzące postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę są uprawnione do ustalenia w toku tego postępowania czy na inwestorze spoczywa obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Takie uprawnienie i jednocześnie zobowiązanie organu wynika z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., w myśl którego organ właściwy, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Nadto z art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. wynika, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego.
Organ właściwy w przedmiocie pozwolenia na budowę nie jest natomiast uprawniony do przeprowadzenia samej oceny oddziaływania na środowisko, jak również nie jest właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, przeprowadza regionalny dyrektor ochrony środowiska. Do wydania zaś decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji wieży radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej uprawniony jest - na mocy art. 75 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś. - wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
Organy administracji architektoniczno-budowlanej prowadzące postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę powinny więc zweryfikować, na podstawie danych zawartych w projekcie budowlanym i w oparciu o przepisy ochrony środowiska, czy w sprawie dla danego przedsięwzięcia istniała potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Powyższe nie tylko mieściło się w granicach kompetencji organów, ale również stanowiło ich obowiązek. Do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej przed podjęciem decyzji o wydaniu pozwolenia na budowę należy bowiem zbadanie zgodności planowanej zabudowy z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności zaś ustalenie czy ze względu na rodzaj i rozmiar inwestycji zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko oraz uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Od strony praktycznej wykonanie tego obowiązku sprowadza się w istocie do zbadania czy planowaną inwestycję można zaliczyć do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 - dalej także jako: "rozporządzenie"). O ile bowiem dane zamierzenie nie kwalifikuje się ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to co do zasady nie istnieje tym samym potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ani konieczność uzyskania decyzji środowiskowej.
Jak już wskazano, co do zasady, organy w sprawie dokonały takiej oceny stwierdzając, że przedmiotowa inwestycja nie może zostać zaliczona do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Ocenę taką należy uznać co najmniej za przedwczesną i nie poprzedzoną należytym i wyczerpującym zebraniem oraz rozpatrzeniem całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) z tego powodu, że organy ocen i ustaleń w sprawie dokonywały w odniesieniu do równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny, pomijając konieczność uwzględnienia kumulacji oddziaływań i sumowania się parametrów całego przedsięwzięcia, w tym konieczność sumowania parametrów i oddziaływań anten promieniujących w tych samych kierunkach (azymutach).
Stanowisko organów w tym przedmiocie opiera się na dosłownym rozumieniu pojedynczych sformułowań zawartych w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w którym mowa jest o równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny.
Taki sposób rozumienia powyższego zagadnienia został już jednak zakwestionowany, w licznym i - jak się wydaje - zdecydowanie dominującym, orzecznictwie sądów administracyjnych.
W orzeczeniach tych zwraca się uwagę na konieczność uwzględnienia kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia oraz obowiązek sumowania równoważnych mocy promieniowanych izotropowo przez pojedyncze anteny (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 777/20 i przywoływane tam orzecznictwo sądów administracyjnych).
W uzasadnieniu takiego poglądu przywołuje się m.in. stanowisko biegłego Wojskowej Akademii Technicznej, powołanego w toku kontroli NIK (zwarte w "Informacji o wynikach kontroli. Postępowania administracyjne związane z budową i funkcjonowaniem stacji bazowych telefonii komórkowej. LLU-4101-008/2014, nr ewid. 6/2015/P/14/092/LLU", dostępnej na stronie https://www.nik.gov.pl/plik/id,9889,vp,12180.pdf). Biegły wyjaśnił, że sformułowanie "pojedyncza antena" zawarte w rozporządzeniu w/ p.o.ś. z 2010 r. (a więc rozporządzeniu pod względem przedmiotowym tożsamym z rozporządzeniem obecnie obowiązującym) należy rozumieć jako "układ antenowy" pracujący na tym samym lub zbliżonym kierunku promieniowania (azymucie). Analiza oddziaływania stacji nie może odbywać się tylko na podstawie wyłącznie literalnej wykładni § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w/s p.o.ś. (przepisy te brzmią następująco: "równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny"). Anteny pracujące na stacjach bazowych są w istocie zestawem od kilku do kilkunastu pojedynczych anten dipolowych lub mikropaskowych, zamkniętych w jednej obudowie. Pojedyncza antena panelowa (np. sektorowa) jest zbiorem pojedynczych anten - dipoli, promieniujących energię wielkiej częstotliwości w przestrzeń. W tym sensie termin EIRP, czyli "równoważna moc promieniowania izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny" oznacza, że odnosi się do pojedynczego dipola. W rzeczywistości całkowita moc EIRP promieniowania przez wszystkie dipole (pojedyncze anteny) anteny panelowej (np. sektorowej) jest ich sumą mocy wypromieniowanej przez poszczególne dipole. Równoważną moc promieniowaną izotropowo należy zatem odnosić do sumarycznej mocy promieniowanej przez wszystkie elementy antenowe, w tym gdy antena zbudowana jest z co najmniej dwóch systemów nadawczych.
Analogiczne stanowisko zajęto także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 271/18, podkreślając, że jest to stanowisko dominujące i utrwalone w orzecznictwie tego Sądu.
W wyroku tym wskazano, że nie jest uprawnione podejście dokonujące jedynie literalnej i pozbawionej systemowego odniesienia wykładni przepisów § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. Tego rodzaju "wyizolowana" i schematyczna wykładnia opiera się na negowaniu logicznych i merytorycznych związków pomiędzy wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami cyt. rozporządzenia oraz przepisami art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. i art. 1 ust. 2 lit. a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko. O ile nie ulega wątpliwości, że § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. wskazując przedsięwzięcia mogące zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w zakresie instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii, emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, odwołują się do parametru minimalnej równoważnej mocy promieniowania izotropowego wyznaczonej dla pojedynczej anteny, stanowiąc dodatkowo, że moc tę wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna, o tyle nie można przyjąć, że przepisy te regulują zagadnienie obliczania globalnej mocy promieniowania elektromagnetycznego dla zespołu anten tworzących określoną instalację, stanowiącą przedsięwzięcie będące przedmiotem oceny. Jest natomiast oczywiste, że zastrzeżenie, iż równoważną moc promieniowania oblicza się dla danej anteny bez uwzględnienia anten wchodzących w skład tej samej lub innej instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej lub radiolokacyjnej, jest logicznie uzasadnione, gdyż po pierwsze - niezależnie od sprawy sumowania mocy promieniowania pojedynczych anten wchodzących w skład danej instalacji - najpierw należy ustalić moc tego promieniowania dla pojedynczej anteny, aby móc ustalić globalną moc przedsięwzięcia, po drugie zaś graniczny parametr mocy promieniowania oblicza się co do zasady dla pojedynczej instalacji (pojedynczego przedsięwzięcia) (zob. dalsze uwagi poniżej). Nie można jednak wywodzić z powyższej regulacji rozporządzeniowej uproszczonych i pozbawionych szerszego odniesienia wniosków. Jak już bowiem wspomniano, przepisy § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. posługują się szerszym znaczeniowo terminem "instalacja", a zgodnie z § 1 tego rozporządzenia każda instalacja jest przedsięwzięciem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13 w zw. z art. 60 ustawy z dnia 3 października 2008 r. oraz w zw. z art. 1 ust. 2 lit. a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko.
Jak podkreślono z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. oraz będącego jej implementacją przepisu art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. wynika bardzo szeroka definicja przedsięwzięcia, która z punktu widzenia kryterium choćby potencjalnego odziaływania na środowisko nakazuje uwzględniać nie tylko wszystkie bezpośrednie i pośrednie skutki oddziaływania środowiskowego planowanej inwestycji (zamierzenia budowlanego lub innej ingerencji w środowisko), lecz także zakazuje dzielenia inwestycji na określone fragmenty, etapy, odcinki lub elementy, jeśli mogłoby to doprowadzić do wyłączenia obowiązku przeprowadzenia jednej i kompleksowej oceny oddziaływania na środowisko całego przedsięwzięcia. Zasada jedności oceny środowiskowej przedsięwzięć znajduje potwierdzenie w utrwalonym już orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Trybunał Luksemburski niezmiennie podkreśla, że celu dyrektywy w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko "nie wolno omijać poprzez dzielenie przedsięwzięć, a nieuwzględnienie ich łącznego rezultatu nie może skutkować w praktyce wyłączeniem ich w całości z obowiązku poddania ocenie, podczas gdy rozpatrywane łącznie mogą wywierać znaczące skutki na środowisko naturalne" (zob. np. wyrok TS z dnia 25 lipca 2008 r., C-142/07, Ecologistas en Acción-CODA v. Ayuntamiento de Madrid, ECR 2008/7B-/I-6097 pkt 28, 29, 36-38, 44, 46; wyrok z dnia 10 grudnia 2009 r., C-205/08, Umweltanwalt von Kärnten v. Kärntner Landesregierung, ECLI:EU:C:2009:767, pkt 53-54, 58; wyrok z dnia 21 marca 2013 r., C-244/12, Salzburger Flughafen GmbH v. Umweltsenat, ECLI:EU:C:2013:203, pkt 37. Rozważana zasada jedności oceny środowiskowej nakazuje zatem przeprowadzenie całościowej i globalnej kwalifikacji przedsięwzięć, która musi wziąć pod rozwagę wszystkie ich powiązania techniczne, użytkowe i funkcjonalne (tak wewnętrzne, jak i zewnętrzne), jeśli bez ich uwzględnienia mogłoby dojść do nieuzasadnionego z punktu widzenia ochrony środowiska wyłączenia obowiązku przeprowadzenia oceny ich oddziaływania przedsięwzięcia. W świetle uregulowań prawa unijnego przepisom § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. nie można zatem nadawać znaczenia, które byłoby sprzeczne z tym prawem. Już ta przesłanka samoistnie stanowi podstawę do uznania, że kwalifikacja przedsięwzięcia telekomunikacyjnego o cechach i parametrach wskazanych w rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2010 r. musi uwzględniać wszystkie elementy powyższego przedsięwzięcia (w tym anteny wchodzące w jego skład) oraz zachodzące pomiędzy nimi związki.
Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w odniesieniu do przedsięwzięć stanowiących instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, należy przyjąć, że w przypadku instalacji wieloantenowych kwalifikacja przedsięwzięcia jako mogącego zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko musi uwzględniać możliwość kumulacji wartości parametrów minimalnej równoważnej mocy promieniowana izotropowego wyznaczonych dla wszystkich pojedynczych anten wchodzących w skład całej instalacji. Wobec tego - po przeprowadzeniu stosownych ustaleń i obliczeń uwzględniających możliwe kierunki (azymuty) promieniowania oraz pochylenia wiązek promieniowania poszczególnych anten - kwalifikacja przedsięwzięcia będącego wieloantenową instalacją w świetle wymogu przeprowadzenia oceny środowiskowej musi być rezultatem uprzedniej oceny możliwości zaistnienia zjawiska interferencji fal elektromagnetycznych skorelowanych (zgodnych) w fazach oraz wynikającej z niego kumulacji wartości mocy promieniowania elektromagnetycznego ustalonych dla wszystkich pojedynczych anten wchodzących w skład danej instalacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stanowisko takie w całości podziela.
W sprawie organy przy kwalifikowaniu inwestycji uwzględniły wyłącznie równoważną moc promieniowaną izotropowo dla pojedynczej anteny, co nie jest wystarczające do wykluczenia możliwości zaliczenia projektowanej inwestycji do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Ze złożonego projektu wynika, przedmiotem inwestycji jest budowa telekomunikacyjnego obiektu budowlanego nr [...] w skład którego wchodzi stalowa wieża typu [...] o wysokości 54,45 m n.p.t. wraz z osprzętem, instalacja radiokomunikacyjna, utwardzony teren działki, ogrodzenie, wewnętrzna linia zasilająca. W ramach projektu przewiduje się instalację 6 anten sektorowych typu BSA1050 o azymutach 90°, 180°, i 300°, a także czterech anten radioliniowych. Wysokość zawieszenia anten sektorowych wynosi 52,50 m n.p.t., zaś wysokość zawieszenia anten radioliniowych to 49,6 m n.p.t.
Każda z zaprojektowanych 6 anten sektorowych (typ BSA1050) posiada równoważną moc promieniowaną izotropowo (EIRP) wyznaczoną dla pojedynczej anteny o wielkości od 5067 W do 6716 W, przy czym na każdym kierunku (azymut 90, 180 i 300) ustawione będą dwie anteny o mocy 5067 W i 6716 W.
Organy, w oparciu o analizy przedstawione przez inwestora, dokonały oceny możliwości oddziaływania instalacji radiokomunikacyjnej w odległości do 200 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny.
Powyższe niewątpliwie było wystarczające do kwalifikowania planowanego przedsięwzięcia jako przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jednakże wyłącznie przy uwzględnieniu mocy EIRP pojedynczej anteny.
Skoro bowiem równoważna moc promieniowana izotropowo pojedynczej anteny wynosiła 5067 W lub 6716 W, a więc nie przekraczała 10000 W, to w takim przypadku wystarczające było dokonanie analizy występowania miejsc dostępnych dla ludności w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny.
W takim przypadku do kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia pod kątem przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko miał zastosowanie § 2 ust. 7 pkt b) rozporządzenia, który stanowi, że do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
W przypadku kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia pod kątem przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko miał zastosowanie § 3 ust. 8 pkt f) rozporządzenia, zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
Analizy przedstawione przez inwestora i uwzględnione przez organy nie są natomiast wystarczające do kwalifikowania planowanego przedsięwzięcia jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przy zsumowaniu parametrów i oddziaływań anten promieniujących w tych samych kierunkach (azymutach).
Jak wskazano już wyżej z projektu budowlanego wynika, że na każdym kierunku (azymut 90, 180 i 300) ustawione będą po dwie anteny o mocy 5067 W i 6716 W.
Zsumowanie mocy anten na każdym z kierunków da wartość 11783 W (5067 W + 6716 W = 11783 W).
Przy takiej wartości mocy, przekraczającej próg 10000 W, w przypadku kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia pod kątem przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko miałby zastosowanie § 3 ust. 8 pkt g) rozporządzenia, zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 10000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
W takiej więc sytuacji dla ustalenia możliwości kwalifikowania planowanego przedsięwzięcia, jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, konieczne było dokonanie analizy występowania miejsc dostępnych dla ludności w odległości do 300 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny, czego w przedmiotowej sprawie zabrakło.
Jak wskazano już bowiem wyżej w uwzględnionych przez organ analizach przedstawionych przez inwestora, dokonano oceny możliwości oddziaływania instalacji radiokomunikacyjnej na miejsca dostępne dla ludności jedynie w odległości do 200 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny.
Powyższe oznacza, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający dla rozstrzygnięcia kwestii możliwości kwalifikowania przedmiotowej inwestycji jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i tym samym nie jest wystarczający dla oceny potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W sprawie Wojewoda zaniechał zatem należytego wyjaśnienia i rozpatrzenia tych okoliczności, czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Naruszenie to dotyczyło okoliczności, które decydowały o kwalifikacji przedmiotowej inwestycji jako ewentualnego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i związanej z tym potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co oznacza, że kwalifikować należało je jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Organ w tym zakresie dopuścił się także naruszenia prawa materialnego, nieprawidłowo stosując w sprawie przepisy art. 32 ust. 1 pkt 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego oraz przywoływane wyżej przepisy rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Naruszenie to dotyczyło okoliczności, które przesądzały o kwalifikacji przedmiotowej inwestycji jako ewentualnego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i związanej z tym potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co sprawia, że uznać należy je za mające wpływ na wynik sprawy i skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Jako, że uchybień takich dopuściły się organy obu instancji, oprócz zaskarżonej decyzji, uchylono także decyzję organu pierwszej instancji (art. 135 p.p.s.a.).
Jednocześnie należy zauważyć, że choć obszar na którym zlokalizowana będzie przedmiotowa inwestycja to typowy teren wiejski o przeznaczeniu rolniczym i pod zabudowę siedliskową oraz jednorodzinną, a więc tereny na których z reguły nie występuje bardzo wysoka zabudowa, to w sprawie nie jest oczywiste, że na obszarze w promieniu 300 m od wieży faktycznie nie występują miejsca dostępne dla ludności.
Oczywiście miejsca te należy wyznaczać w sposób, który wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nie w sposób w jaki interpretuje to skarżący. Nie chodzi tu o proste odmierzenie odległości 300 m od podstawy wieży. Zgodnie z przepisami rozporządzenia miejsca dostępne dla ludności są to miejsca mierzone od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Mając na uwadze, że wysokość zamocowania anten sektorowych wynosi 52,50 m n.p.t. jasne jest, że oś główna wiązki promieniowania anteny również będzie przebiegać na większej wysokości. Oczywiście przy tego rodzaju analizie uwzględnić należy także i pochylenie (tilt) anteny, które sprawiać będzie, że oś wiązki promieniowania anteny będzie się stopniowo obniżać. W sprawie deklarowane przez inwestora i przyjęte do analiz maksymalne pochylenie (tilt) anteny określono na 6°, w związku z czym osie głównych wiązek promieniowania w odległości 200 m od środka elektrycznego anten sektorowych, w najniższym miejscu, tj. dla azymutu 300°, przebiegać będą na wysokości 26,6 m nad poziomem terenu.
Nie mniej jednak w większej odległości przebieg osi głównych wiązek promieniowania anten będzie ulegać dalszemu obniżeniu, przy czym istotny jest tu nie tylko maksymalny możliwy kąt pochylenia osi wiązki promieniowania anteny, ale również samo uksztaltowanie terenu, który w określonych rejonach może się podnosić.
W sprawie zaś już z przedstawionych analiz wynika, że teren wokół projektowanej instancji nie jest terenem równym. Pamiętać należy także, że miejsca dostępne dla ludności to nie tylko już istniejące, ale także i potencjalnie możliwe zagospodarowanie danego terenu.
Skutkiem wyroku Sądu będzie powrót sprawy do etapu postępowania przed organem pierwszej instancji, celem ponownego rozpatrzenia.
Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.), w tym w szczególności z uwzględnieniem przedstawionych wywodów dotyczących właściwej interpretacji i stosowania art. 32 ust. 1 pkt 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego oraz przywoływanych wyżej przepisów rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W pierwszej kolejności organy administracji architektoniczno-budowlanej powinny więc zweryfikować, na podstawie danych zawartych w projekcie budowlanym i w oparciu o przepisy ochrony środowiska, czy w sprawie dla danego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wiązać się to będzie z oceną czy planowaną inwestycję można zaliczyć do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Ocen takich należy dokonać przy zsumowaniu parametrów i oddziaływań anten promieniujących w tych samych lub istotnie zbliżonych kierunkach (azymutach).
Organy powinny ocenić także czy w związku z zsumowaniu parametrów i oddziaływań anten promieniujących w tych samych lub zbliżonych kierunkach nie doszło do przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku.
Organ kontrolując przedstawiony do zatwierdzenia projekt budowalny powinien także mieć na uwadze, że maksymalny możliwy kąt pochylenia osi wiązek promieniowania anten, a więc tzw. tilt, tak jak i wszystkie inne istotne parametry projektowanego przedsięwzięcia, powinny zostać określone i wynikać z projektu budowalnego i jego załączników, nie zaś być podawane wyłącznie jako pewne dane stanowiące podstawę do dokonania analiz kwalifikacji przedsięwzięcia.
Organy rozpatrzą następnie cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i uwzględnią przy rozstrzyganiu sprawy wszystkie przeprowadzone dowody, dbając o to, by dokonane ustalenia faktyczne wynikały z przeprowadzonych w postępowaniu środków dowodowych. Sporządzając uzasadnienie decyzji organy zadbają o to, by należycie i wyczerpująco wyjaśnić podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia.
W zakończeniu wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił zgłoszonego przez skarżącego wniosku o odroczenie rozprawy mając na uwadze, że zgodnie z art. 107 p.p.s.a. uczestnictwo w rozprawie nie jest obligatoryjne. Skarżący, w związku z chorobą pełnomocnika, mógł i powinien ustanowić ewentualnie innego pełnomocnika, czy to spośród członków swojej rodziny, czy też spośród pełnomocników zawodowych, po to, by nie powodować dalszego przedłużenia rozpoznania sprawy. Także sam fakt skierowania obecnego pełnomocnika na kwarantannę nie uniemożliwiał mu udziału w rozprawie w trybie tzw. rozprawy umiejscowionej. W tego rodzaju nagłych przypadkach Sąd przesyła linki i dane umożliwiające udział w rozprawie także przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, w tym poczty elektronicznej.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt I wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasadzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kwoty 500 zł, na którą składał się wpis od skargi (k.24 akt sądowych).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło