II SA/Lu 196/17
WyrokWSA w Lublinie2017-09-19
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Maria Wieczorek-Zalewska, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo odmówiły nałożenia obowiązku doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem obiektów energetycznych, stosując jedynie art. 66 Prawa budowlanego, zamiast rozważyć przepisy dotyczące samowoli budowlanej (art. 50 i 51 Prawa budowlanego), zwłaszcza w kontekście rozbieżności między pozwoleniem na budowę a faktycznym wykonaniem inwestycji oraz ustaleń sądu powszechnego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo, ponieważ organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, ograniczając się do oceny stanu technicznego obiektów energetycznych na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy skarżąca domagała się zbadania zgodności realizacji inwestycji z pozwoleniem na budowę, a istniały rozbieżności między pozwoleniem a wykonaniem, organy powinny były rozważyć zastosowanie przepisów dotyczących samowoli budowlanej (art. 50 i 51 Prawa budowlanego), a także uwzględnić ustalenia prawomocnego wyroku sądu powszechnego dotyczące posadowienia obiektów niezgodnie z pozwoleniem.Stan faktyczny
Skarżąca F. C. wniosła o zbadanie zgodności z prawem umiejscowienia stacji transformatorowej i słupów elektroenergetycznych na jej działce, wskazując na rozbieżności z pozwoleniem na budowę z 1976 r. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie odmawiały nałożenia obowiązków, uznając, że obiekty są w dobrym stanie technicznym i nie zagrażają bezpieczeństwu, stosując jedynie art. 66 Prawa budowlanego. Skarżąca podnosiła, że organy nie uwzględniły ustaleń sądu powszechnego dotyczących niezgodności lokalizacji z pozwoleniem oraz nie zbadały stanu technicznego przewodów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2017 r. sprawy ze skargi F. C. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych obowiązków uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...];
W dniu [...] września 2014 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wpłynął wniosek F. C. o zbadanie zgodności z prawem umiejscowienia stacji transformatorowej oraz słupów elektroenergetycznych na działce nr [...] położonej w Ł..
Organ pierwszej instancji ustalił, że działka nr [...] stanowi pas gruntu o szerokości [...] m, ciągnący się od drogi publicznej - ulicy [...]. Na tej działce znajdują się trzy stanowiska słupowe wykonane z żelbetu oraz stacja transformatorowa, będące częścią linii średniego napięcia 15 kV. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2014 r. organ stwierdził, że stan techniczny stanowisk słupowych oraz stacji transformatorowej jest dobry, nie ma uszkodzeń mechanicznych, a w związku z tym nie ma zagrożenia życia i zdrowia ludzi. Organ ustalił ponadto, że obiekty te zostały wzniesione na podstawie decyzji Wojewody S. z dnia [...] września 1976 r., znak: [...] o pozwoleniu na budowę, wydanej na wniosek Zakładu Energetycznego W. – Teren, w której zawarto warunek, by przy realizacji inwestycji słupy sytuować możliwie na miedzach.
W toku postępowania przed organem pierwszej instancji przedstawiciel P. D. R. E. S. oświadczył, że spółka prowadzi na bieżąco przeglądy przedmiotowej linii energetycznej, z których sporządzane są stosowne protokoły.
Z kolei F. C. załączyła do akt sprawy kopię wyroku Sądu Okręgowego w L. (sygn. akt II Ca 886/09) z dnia 25 marca 2010 r., z którego wynika, że od momentu budowy linii elektroenergetycznej była ona stale eksploatowana przez Zakład Energetyczny bez przeszkód ze strony właścicieli nieruchomości. Linia poddawana była przeglądom i doraźnym remontom.
Organ pierwszej instancji uznał, że z uwagi na ustalenia dotyczące odbioru linii elektroenergetycznej, a także fakt jej stałego eksploatowania oraz mające miejsce przeglądy i remonty, w niniejszej sprawie zastosowanie mogą mieć jedynie przepisy dotyczące utrzymania obiektów budowlanych, o ile zachodzą okoliczności wymienione w art. 66 Prawa budowlanego, uzasadniające ingerencję organu nadzoru budowlanego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., znak: PINB [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), organ pierwszej instancji odmówił nałożenia na P. D. W. - Teren Spółka z o.o. obowiązków dotyczących trzech stanowisk oraz stacji transformatorowej, zlokalizowanych na działce nr [...] w Ł., wchodzących w skład linii średniego napięcia 15 kV.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Skargę na tę decyzję wniosła P. D. S.A. z siedzibą w L..
Wyrokiem z dnia 2 lutego 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 474/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2015 r., znak: PINB [...]
Sąd wskazał, że oba organy jako jedną ze stron postępowania (będącą właścicielem spornych stanowisk oraz stacji transformatorowej, a tym samym potencjalnym adresatem obowiązku wykonania czynności, których nakazania domagała się druga strona postępowania administracyjnego - F. C.) oznaczyły P. D. W. - Teren Sp. z.o.o. z siedzibą w W.. Tymczasem, jak wynika z załączonego do akt sprawy wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego, spółka ta z dniem [...] października 2010 r. została wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców, a z dniem [...] listopada 2010 r. jej wykreślenie stało się prawomocne. Jak wyjaśniła strona skarżąca, wykreślenie tej spółki z Rejestru, stanowiło konsekwencję jej połączenia ze Spółką P. D. S.A. (będącą spółką przejmującą), zarejestrowanego przez Sąd Rejonowy w L. w dniu [...] sierpnia 2010 r.
Sąd wskazał również, że P. D. W. - Teren Sp. z.o.o. z siedzibą w W. wskutek jej przejęcia utraciła zdolność prawną jeszcze przed wszczęciem przedmiotowego postępowania, zainicjowanego wnioskiem F. C. z dnia [...] września 2014 r., a tym samym nie mogła ona w tym postępowaniu występować jako strona. Skierowanie przez organy obu instancji decyzji do powyższej, nieistniejącej już w czasie orzekania spółki, sąd uznał za rażące naruszenie prawa, będące wadą uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Rozpatrując ponownie sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przyjął na podstawie aktualnego wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), że podmiotem praw i obowiązków (właścicielem spornej linii elektroenergetycznej) oraz stroną niniejszego postępowania jest P. D. S.A.
Organ pierwszej instancji ustalił również, że działka nr [...] została podzielona na działkę o nr [...] i [...]. Podziału dokonano w celu wydzielenia działki nr [...], pozostającej w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Gminy Miasta Ł., a zajętej pod część ulicy [...]. Do złożonych wyjaśnień F. C. dołączyła odpis z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości składającej się m.in. z działki oznaczonej numerem [...] oraz zawiadomienie o dokonaniu wpisu w przedmiotowej księdze wieczystej nr [...], polegającego na podziale działki nr [...] na działki o nr ewid. [...] i [...].
Z ustaleń dokonanych podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2016 r., w których uczestniczyła właścicielka działki nr [...] - F. C. oraz przedstawiciel P. D. S.A., wynika, że stan faktyczny nie uległ zmianie. Część linii będącej przedmiotem postępowania, składa się z czterosłupowej stacji transformatorowej, stanowiska trzysłupowego, stanowiska dwusłupowego, stanowiska jednosłupowego, a pomiędzy stanowiskami zainstalowana jest linia średniego napięcia w postaci trzech nieizolowanych przewodów. Stanowiska te zlokalizowane są w odległości około 7,50 m od granicy z działką sąsiednią i około 6,00 m od granicy z działką znajdującą się po przeciwnej stronie. Powyższe wynika z protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2016 r. oraz z dokumentacji fotograficznej.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] września 2015 r., znak: PINB [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, odmówił nałożenia na P. D. S.A. obowiązku doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem trzech stanowisk oraz stacji transformatorowej, zlokalizowanych na działce nr [...] w Ł., wchodzących w skład linii średniego napięcia [...]
Po rozpoznaniu odwołania F. C. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzje pierwszoinstancyjną. W ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 k.p.a.) oraz ocenił na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Za bezzasadny organ uznał zawarty w odwołaniu zarzut dotyczący naruszenia przepisów art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 66 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie powołania opinii biegłego. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie stan faktyczny jest możliwy do ustalenia bez opinii biegłego.
Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie może być wykorzystywany do usunięcia innych niż przewidziane w nim nieprawidłowości. Nakładane na jego podstawie obowiązki mają wprawdzie charakter naprawczy, ale zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności i zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Za należyty stan techniczny obiektu budowlanego należy uznać stan jego sprawności technicznej jako całości, a także elementów instalacji i urządzeń odpowiadający wymaganiom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym. Organ stwierdził, że będąca przedmiotem postępowania linia elektroenergetyczna jest wybudowana, odebrana i użytkowana od 1976 r., a w aktach sprawy organu pierwszej instancji znajdują się protokoły i karty z wykonanych przez P. D. S.A. przeglądów poszczególnych elementów linii.
W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek zawartych w art. 66 Prawa budowlanego, gdyż stan techniczny kontrolowanego obiektu - linii średniego napięcia 15 kV (w tym również trzech stanowisk elektroenergetycznych oraz stacji transformatorowej), zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w Ł. jest dobry, nie ma uszkodzeń mechanicznych, w związku z czym linia nie stwarza zagrożenia życia i zdrowia ludzi.
Skargę na decyzję organu drugiej instancji wniosła F. C., zarzucając:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 83 w związku z art. 84 w związku z art. 66 Prawa budowlanego poprzez uporczywe uchylanie się przez organy nadzoru budowlanego od realizacji swoich kompetencji w wyniku wadliwego przyjęcia, iż pomimo, że pomiędzy stanowiskami zainstalowana jest linia średniego napięcia składająca się z nieizolowanych przewodów, nie zachodzi żadna z przesłanek wynikających z art. 66 tej ustawy;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 w związku z art. 104 § 2 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego w sprawie i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy;
- art. 113 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności mających na celu dokonanie wykładni nieprecyzyjnego sformułowania "możliwie na miedzach" zawartego w decyzji z dnia 2 września 1976 r.;
- art. 365 k.p.c. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez kwestionowane ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd powszechny zawartych w wyroku Sądu Okręgowego II Wydziału Cywilnego Odwoławczego z dnia 25 marca 2010 r.;
- art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] września 2016 r., znak: [...]
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że sąd okręgowy na podstawie oryginału mapy stanowiącej załącznik graficzny do decyzji o pozwoleniu na budowę ustalił, że "wynikający z niej przebieg linii elektroenergetycznej nie odpowiada ostatecznemu jej przebiegowi, z treści notatki inspektora nadzoru wynika, że przesunięto pierwotnie planowane usytuowanie stacji transformatorowej STS [...] i słup nr [...] o 6 metrów". Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 365 k.p.c. prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Uprawomocnienie się orzeczenia wywołuje skutek w postaci związania tym rozstrzygnięciem podmiotów określonych w ustawie. Regulacja zawarta w art. 365 § 1 k.p.c. gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiega również współistnieniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć wzajemnie się wykluczających. Omawiane regulacje procedury cywilnej uniemożliwiają podważanie przez stronę niezadowoloną z rozstrzygnięcia i zobowiązują do jego respektowania. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest dokonywanie odmiennych ustaleń faktycznych i ocen prawnych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Organ odwoławczy utrzymał bowiem w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która została wydana bez przeprowadzenia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz po dokonaniu wadliwej subsumpcji.
Istotne jest to, że już we wniosku, który stał się dla organu pierwszej instancji impulsem do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie (k. 1 akt administracyjnych), skarżąca zażądała "zbadania niezgodnego z prawem umiejscowienia linii średniego napięcia (...)" na należącej do niej działce o dawnym numerze [...]. Skarżąca stwierdziła również, że "przy realizacji tej inwestycji doszło do przemieszczeń pierwotnie zakładanego przebiegu linii tak, że aktualny jej przebieg nie jest tożsamy z tym, który wynikał z decyzji o pozwoleniu na budowę". Skarżąca powołała się przy tym na ustalenia zawarte w prawomocnym wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie z jej powództwa przeciwko P. D. Sp. z o.o. w W. o usunięcie z jej działki stacji transformatorowej oraz napowietrznej linii średniego napięcia, ewentualnie o dokonanie przebudowy tej inwestycji (II Ca 886/09).
Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca domagała się od organu nadzoru budowlanego zbadania zgodności posadowienia wymienionych wyżej obiektów energetycznych na należącej do niej działce z decyzją o pozwoleniu na budowę tych obiektów z dnia [...] września 1976 r. (k. 9 akt administracyjnych).
W istocie, z treści tej decyzji wprost wynika, że "przy wykonaniu robót budowlanych należy słupy sytuować możliwie w miedzach".
Mimo, że skarżąca konsekwentnie podnosiła niezgodność posadowienia obiektów energetycznych na jej działce z pozwoleniem na budowę, organy nie poczyniły w tym zakresie żadnych ustaleń, ograniczając się do stwierdzenia, że "słupy biegną przez środek działki", a ponadto, że zarówno stacja transformatorowa, jak i trzy słupy elektryczne pomiędzy którymi biegną trzy przewody nieizolowane, są w dobrym stanie technicznym, nie zagrażającym życiu ani zdrowiu ludzi (protokoły oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną - k. 5, k. 31 akt administracyjnych). Do akt dołączono dostarczone przez P. D. S. A. protokoły sprawdzeń stanu technicznego tych obiektów (k. 6-8 akt administracyjnych).
Również z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 25 marca 2010 r. wynika, że w zakresie lokalizacji stacji transformatorowej oraz słupów energetycznych istnieje rozbieżność pomiędzy treścią pozwolenia na budowę a realizacją inwestycji, czego organy nie uwzględniły, naruszając tym samym zasadę wyrażoną w art. 365 k.p.c. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, nakazującą organom władzy publicznej respektowanie ustaleń zawartych w treści prawomocnego wyroku sądu.
Sądy i organy administracji są związane wskazanymi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku sądu ustaleniami mającymi wpływ na końcowe rozstrzygnięcie, w szczególności ustaleniami prejudycjalnymi, których skutkiem było wydanie określonego wyroku.
W niniejszej sprawie ustalenie w uzasadnieniu wyroku sądu cywilnego dotyczące posadowienia obiektów energetycznych na działce skarżącej niegodnie z pozwoleniem na budowę miało bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie tego sądu oddalające apelację skarżącej od wyroku oddalającego jej powództwo w sprawie nakazania P. D. S.A. usunięcia, ewentualnie przebudowy stacji transformatorowej oraz napowietrznej linii średniego napięcia (s. 6-7 uzasadnienia wyroku w sprawie II Ca 886/09).
Podsumowując tę część rozważań, podnieść należy, że nieuprawnione ograniczenie przez organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie postępowania dowodowego do kwestii stanu technicznego obiektów skutkowało następnie wadliwą subsumpcją, tj. błędnym przyjęciem za podstawę orzekania w niniejszej sprawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Przepis ten umieszczony został w rozdziale 6 ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co oznacza, że służy on usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu budowlanego. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w powołanym przepisie, wynika zatem co do zasady ze zużycia technicznego obiektu lub nagłych zdarzeń mających miejsce po jego oddaniu do użytkowania.
Nie ulega zatem wątpliwości, że na podstawie art. 66 Prawa budowlanego nie można nakazywać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, w tym z treścią pozwolenia na budowę, na podstawie którego został wzniesiony. Odpowiada to bowiem regulacji zawartej w art. 51 ust. 1 tej ustawy. Przepis art. 66 służy do egzekwowania obowiązków określonych w art. 61, tj. m.in. obowiązku utrzymywania i użytkowania obiektu w należytym stanie technicznym, a także innych obowiązków wynikających z przepisów rozdziału 6 ustawy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2005 r., VII SA/Wa 1280/04, Prawo budowlane, pod red A. Glinieckiego, Warszawa 2009, s. 453).
Jeżeli zatem przedmiotem postępowania jest zgodność z prawem realizacji, nie zaś jedynie utrzymania i eksploatacji robót budowlanych, to postępowanie wyjaśniające powinno być prowadzone również z uwzględnieniem dyspozycji art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego.
Art. 50 ust. 1 stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, czyli innych niż budowa bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
W przypadku robót wykonanych (zakończonych), nie stosuje się art. 50 ust. 1 nakazującego wstrzymanie w takiej sytuacji robót budowlanych. Organ stosuje wówczas odpowiednio art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy (por. art. 51 ust. 7 ustawy). W myśl tych przepisów właściwy organ w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 1 pkt 1) albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (ust. 1 pkt 2). Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Organy nadzoru budowlanego obowiązane były więc rozważyć, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, zastosowanie tych przepisów. Organy oceny takiej nie przeprowadziły, wadliwie przyjmując, że podstawę prawną podjęcia działań naprawczych w rozpoznawanej sprawie stanowić winien jedynie przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.
Wskazać również należy, że organy nie dokonały wystarczających ustaleń co do stanu technicznego obiektów będących przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż uznając ten stan za dobry, nie zagrażający życiu ani zdrowiu ludzi, powołały się wyłącznie na dokumenty przedstawione przez P. D. S.A. oraz lakoniczną treść protokołów oględzin. Dokonana przez organy ocena przedłożonej przez P. dokumentacji technicznej została podjęta z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, bowiem organy bezkrytycznie przyjęły zawarte w niej konkluzje, nie dokonując w istocie ich weryfikacji. Nadto organy nie zbadały i nie odniosły się w uzasadnieniach swoich decyzji do podnoszonego konsekwentnie przez skarżącą stanu przewodów pomiędzy słupami średniego napięcia, które – jako nieizolowane – mogły, jej zdaniem, stanowić zagrożenie dla życia. Argumentacja organów co do braku podstaw do powołania dowodu z opinii biegłego w celu zbadania tej okoliczności, jest w świetle powyższego gołosłowna. Organ odwoławczy ograniczył się zasadniczo – w tym zakresie – do przywołania obszernych fragmentów uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji oraz przytoczenia treści przepisów prawa.
Zasadny jest zatem zarówno zarzut naruszenia art. 84 § 1 k.p.a., jak i zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez organy obu instancji.
Z tych względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Należy natomiast podzielić stanowisko organu odwoławczego zawarte w odpowiedzi na skargę, że zarzut naruszenia przepisu art. 113 § 2 k.p.a. jest bezzasadny. Zgodnie z treścią tej normy, organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. Przedmiotem postanowienia wydawanego w trybie art. 113 § 2 k.p.a. jest wyjaśnienie stronom tego, jak organ rozumiał własne rozstrzygnięcie. Przepis ten nie stanowi natomiast instrumentu, który mógłby prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego, a co za tym idzie, powodować zmianę merytoryczną rozstrzygnięcia.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ pierwszej instancji uwzględni wszystkie przedstawione wyżej uwagi. W szczególności, zgodnie z wymogami określonymi w art. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., przeprowadzi wszechstronne i wnikliwe postępowanie wyjaśniające i w pierwszej kolejności rozważy zasadność nałożenia na P. D. S.A. obowiązku na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. W sytuacji zaś uznania braku podstaw do zastosowania tej normy, oceni stan techniczny obiektów objętych niniejszym postępowaniem w świetle dyspozycji art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło