II SA/Lu 198/16

WyrokWSA w Lublinie2016-06-23

Skład orzekający: Jacek Czaja, Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej niewykonujący wyroku uwzględniającego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, który nie zobowiązywał organu do wydania konkretnego aktu lub podjęcia czynności w zakreślonym terminie, może zostać obciążony grzywną na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zostać obciążony grzywną na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. za niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, jeśli wyrok ten nie zawierał zobowiązania do wydania konkretnego aktu lub podjęcia czynności w zakreślonym terminie. W sytuacji, gdy organ wydał decyzję kończącą postępowanie w pierwszej instancji przed wydaniem wyroku sądu, nawet jeśli decyzja ta została później uchylona, nie można skutecznie zarzucać organowi niewykonania wyroku sądu w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) prawomocnego wyroku WSA w Lublinie z 2013 r., który stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie nakazania wykonania robót budowlanych. Skarżąca domagała się wymierzenia organowi grzywny, wskazując na brak działań organu po uprawomocnieniu się wyroku. Organ PINB wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że wyrok sądu nie zobowiązywał go do podjęcia konkretnych czynności, gdyż decyzja kończąca postępowanie została wydana przed wyrokiem sądu, a późniejsze postępowanie było skomplikowane przez uchylenia decyzji, zawieszenia postępowania i ustalanie spadkobierców.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi B. B. w przedmiocie wymierzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Lu 118/12 oddala skargę. W dniu 17 marca 2016 r. wpłynęła do Sądu skarga B. B. na niewykonanie przez Inspektor Nadzoru Budowlanego prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Lu 118/12, uwzględniającego jej skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. Skarżąca, na podstawie art. 154 §1 i § 6 w zw. z art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), zażądała wymierzenia organowi grzywny w wysokości dziesięciu tysięcy złotych. Skarżąca podkreśliła, że dniu 21 maja 2013 r. Sąd zwrócił organowi akta administracyjne sprawy załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Od tego momentu należy zatem liczyć bieg terminu, o którym jest mowa w art. 35 K.p.a. W związku z przedłużającym się milczeniem organu skarżąca wezwała na piśmie organ do załatwienia sprawy, wyznaczając mu stosowny termin (wezwanie z dnia 12 listopada 2013 r., doręczone w tym samym dniu). Do dnia złożenia skargi organ nie załatwił jednak sprawy. Dlatego też, mając na względzie powagę, status i pozycję organu w systemie prawa, a także fakt niczym nieusprawiedliwionej opieszałości oraz przedmiot sprawy, który ma służyć dopełnieniu umowy przetargowej pomiędzy znanym deweloperem a Gminą L., wskazała, że wymierzenie organowi grzywny tej wysokości jest adekwatne do stopnia zawinienia. W odpowiedzi na skargę PINB Miasta L. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, wskazując, że wbrew twierdzeniom skarżącej, powołany wyrok Sądu nie zobowiązywał organu do podjęcia jakichkolwiek czynności, w tym do wydania decyzji administracyjnej, kończącej postępowanie, gdyż taka decyzja została przez organ podjęta w dniu 6 grudnia 2012 r., a więc jeszcze przed wydaniem omawianego wyroku. Organ wskazał przy tym, że decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy decyzja z dnia 4 lipca 2013 roku, znak: [...], na podstawie art. 138 § 2 K.p.a W toku ponownego rozpoznania sprawy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 29 października 2013 r., w myśl art. 97 § 1 pkt 2 k.p.a., zawiesił postępowanie - postanowieniem znak: [...], do czasu ustalenia spadkobierców zmarłych stron – M. G. i W. N.. W dniu 25 lutego 2014 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności tego postanowienia, zaś o wyłączeniu LWINB w L. od rozpoznania tej sprawy zwrócił się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego R. L. – pełniący funkcję WINB w L.. GINB postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r., znak: [...], wyłączył od załatwienia sprawy ten organ, a w jego miejsce wyznaczył Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Ten ostatni organ postanowieniem z dnia 14 października 2014 r., znak: [...], odmówił zaś stwierdzenia nieważności kwestionowanego przez skarżącą postanowienia. GINB postanowieniem z dnia 2 grudnia 2014, znak: [...], utrzymał w mocy powyższe postanowienie ŚWINB w K.. Następnie pismem z dnia 13 marca 2015 r. GINB zawiadomił strony postępowania o wszczęciu, na wniosek skarżącej, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanego wyżej postanowienia własnego z dnia 2 grudnia 2014 r. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2015 r., znak: [...], GINB odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia własnego z dnia 2 grudnia 2014 r., a po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowieniem z dnia 22 maja 2015 r., znak: [...](1), utrzymał w mocy postanowienie z dnia 21 kwietnia 2015 r. Ostatnie z przywołanych postanowień zostało zaskarżone przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zostało zarejestrowane pod sygn. akt VII SA/Wa 1729/15. Nadto w dniu 3 marca 2016 r., wobec ustalenia spadkobierców zmarłych stron postępowania, PINB miasta L. postanowieniem znak: [...], podjął zawieszone postępowanie. W dniu 13 kwietnia 2016 r. LWINB w L. postanowieniem znak: [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia W. P. na to postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Lublinie, po rozpoznaniu skargi B. B. na przewlekłość postępowania administracyjnego PINB Miasta L., wyrokiem z dnia 19 lutego 2013 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 118/12, orzekł, że postępowanie Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadzone było przewlekle (pkt I sentencji), a nadto stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji) i wymierzył rzeczonemu organowi grzywnę w kwocie [...]złotych (pkt III sentencji). Poza sporem jest przy tym, iż Sąd nie zobowiązał organu, w trybie art. 149 § 1 P.p.s.a., do wydania – w zakreślonym terminie – aktu (np. decyzji administracyjnej) bądź podjęcia czynności. Uzasadniając swe stanowisko w tym zakresie Sąd wskazał, iż "podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. (II OSK 1031/12, opubl. w CBOSA), według którego skarga na przewlekle prowadzenie postępowania nie odnosi się jedynie do żądania wydania aktu lub dokonania czynności, ale przede wszystkim stanowi postulat strony, by sąd administracyjny dokonał oceny prowadzonego lub przeprowadzonego postępowania pod względem jego sprawności, a więc tego, czy nie doszło w nim do nieuzasadnionego przedłużenia terminu załatwienia sprawy.". Dlatego też, fakt ukształtowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia 6 grudnia 2012 roku, znak: [...], wedle stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., gdyż "po zmianie stanu prawnego zastosowanie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 (ONSAiWSA z 2009 r., z. 4, poz. 63) doznaje ograniczenia do sytuacji odnoszących się do skargi strony na bezczynność organu. Uchwała ta nie znajduje natomiast zastosowania w sprawach skarg dotyczących przewlekłego prowadzenia postępowania, które podlega ocenie bez względu na to, czy organ podjął, czy też nie dalsze czynności w sprawie. Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, ale nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.". W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie utrwalony jest pogląd, że stosownie do art. 154 § 1 P.p.s.a. niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce w przypadku bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Taka sytuacja zachodzi wówczas, gdy organ zobowiązany przez prawomocny wyrok sądu administracyjnego, w którym sąd ten uwzględnił skargę na bezczynność organu lub skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., na podstawie art. 149 P.p.s.a., i zobowiązał organ do wydania aktu we wskazanym przez siebie terminie bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a organ administracji publicznej tego obowiązku nie wykonał. Niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może polegać na pozostawaniu w bezczynności, pozostawaniu w stanie przewlekłości w prowadzeniu postępowania, w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie prawem przewidzianej (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C. H. Beck 2013, s. 596 wraz z powołanym orzecznictwem). W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że PINB miasta L. decyzją z dnia 6 grudnia 2012 r., znak: [...], nakazał współwłaścicielom obiektu budowlanego położonego przy ul. [...] w L. "doprowadzenie ściany zewnętrznej budynku od strony działki nr ewid.[...] przy ul. [...] w L. do stanu pierwotnego poprzez zamurowanie istniejących otworów okiennych i drzwiowych w ścianie południowej kamienicy i oficyny w poziomie parteru przy ul. [...] od strony działki nr [...] oraz usuniecie krat zabezpieczających te otwory.". Niewątpliwie opisany stan rzeczy stanowił negatywną przesłankę do zobowiązania przez Sąd PINB Miasta L., we wskazanym wyroku z dnia 19 lutego 2013 roku, II SAB/Lu 118/12, do wydania – w zakreślonym terminie – decyzji w tej sprawie. Skoro zatem wyrok Sądu nie zawierał orzeczenia w tym przedmiocie, obligującego ten organ do wydania aktu administracyjnego, a to z uwagi na wydanie już – w dniu 6 grudnia 2012 r. – omawianej decyzji administracyjnej kończącej postępowanie w sprawie w pierwszej instancji, to brak jest obecnie podstaw, by skutecznie – w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. – zarzucać organowi niewykonanie tego wyroku. Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż wspomniana decyzja organu pierwszej instancji została uchylona przez L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia 4 lipca 2013 r., znak: [...], a sprawa została przekazana temu organowi do ponownego rozpatrzenia (k. 598 akt administracyjnych sprawy). Zauważyć przy tym należy, iż w uzasadnieniu powołanego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przywołał stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, zgodnie z którym sam fakt wydania żądanej przez stronę decyzji nie może wpłynąć na umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego na skutek skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego, ponieważ z art. 149 § 1 P.p.s.a. wynika, że przewlekłość postępowania jest stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podjął, czy też nie dalsze czynności w sprawie. Tym samym WSA w Lublinie, wydając opisany wyrok, wyraźnie miał na uwadze stan faktyczny sprawy, w której – w dacie przed wydaniem wyroku – zapadło już orzeczenie administracyjne uniemożliwiające zobowiązanie przez Sąd PINB miasta L. do jego podjęcia. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że PINB miasta L. nie wykonał opisanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Lu 118/12. Z tych wszystkich względów, Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło