II SA/Lu 2/12

WyrokWSA w Lublinie2012-03-22

Skład orzekający: Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, przepisów techniczno-budowlanych oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że projekt budowlany nie spełniał wymogów Prawa budowlanego, przepisów techniczno-budowlanych (w tym dotyczących usytuowania budynku, nasłonecznienia i zacieniania) oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji nie wyjaśniły istotnych rozbieżności w dokumentacji, nie zweryfikowały prawidłowości wyliczeń wskaźników zabudowy i terenów biologicznie czynnych, a także nie odniosły się do wszystkich zarzutów skarżących.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. i S. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego, k.p.a. oraz przepisów techniczno-budowlanych, wskazując m.in. na zacienianie sąsiednich działek. Organy administracji uznały projekt za zgodny z prawem, podczas gdy WSA w Lublinie uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Zasądzono od Wojewody na rzecz A. P. i S. P. zwrot kosztów postępowania. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. P. i S. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz A. P. i S. P. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia 4 listopada 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania K. K. oraz A. i S. P. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 września 2011 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ewid. "a", przy ul. S. [...] w [...] – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach sprawy: W dniu 9 października 2009 r. K. P. złożyła wniosek o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, w związku z projektowaną budową budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ewid. "a", przy ul. S. [...] w [...]. Prezydent Miasta [...] pismem z dnia 23 października 2009 r. zwrócił się do Ministra Infrastruktury o wydanie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakie powinny spełniać budynki i ich usytuowanie, umożliwiające inwestorce zrealizowanie ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w projektowanym budynku gospodarczo-garażowym na działce nr ewid. "a", bezpośrednio przy granicy działek nr ewid. "b" i "c", przy ul. S. w [...]. Pismem z dnia 30 listopada 2009 r. Minister Infrastruktury udzielił zgody na odstępstwo od przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia, zastrzegając, że odstępstwo to nie może prowadzić do naruszenia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2009 r. Prezydent Miasta [...] udzielił inwestorce zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych we wskazanym wyżej zakresie. W dniu 16 sierpnia 2011 r. K. P. wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ewid. "a", przy ul. S. [...] w [...]. Do wniosku dołączyła projekt budowlany wraz z zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego oraz oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 14 września 2011 r. zatwierdził przedłożony przez wnioskodawczynię projekt budowlany i udzielił jej pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Organ pierwszej instancji podkreślił, że projektowana inwestycja stanowi uzupełnienie istniejącej na działce inwestorki zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Wbrew twierdzeniom właścicieli działek sąsiednich wskazane zamierzenie budowlane jest zgodne z przepisami prawa. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożyli właściciele sąsiednich nieruchomości: K. K. oraz A. i S. P., podnosząc, iż projektowany budynek, z uwagi na swoją wielkość i usytuowanie w granicy z należącymi do nich działkami spowoduje zacienienie tych działek, naruszając tym samym przepisy techniczne obowiązujące w budownictwie. Utrzymując w mocy tę decyzję Wojewoda [...] decyzją z dnia 4 listopada 2011 r. podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że inwestorka dochowała wszystkich wymogów określonych w przepisach ustawy Prawo budowlane oraz w przepisach szczególnych. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie zachowane zostały przesłanki wynikające z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Przedłożony projekt budowlany spełnia wymagania obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące: - lokalizacji projektowanego budynku gospodarczo-garażowego, - dopuszczalnej powierzchni zabudowy, - udziału terenu biologicznie czynnego, - wskaźnika intensywności zabudowy. Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie: usytuowania budynku (co potwierdza udzielona w sprawie zgoda na odstępstwo od tych przepisów), zapewnienia dopływu światła słonecznego do pomieszczeń w budynkach na działkach sąsiednich (projektowany obiekt oddalony jest od tych budynków na odległość 5 m i 12 m) oraz ochrony przeciwpożarowej (od strony granic z sąsiednimi działkami zaprojektowano ściany oddzielenia przeciwpożarowego). Zdaniem Wojewody projektowana inwestycja nie narusza również uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym odwołujących się właścicieli sąsiednich nieruchomości. Projekt budowlany jest kompletny, sporządzony został przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami, zawiera wszystkie wymagane przepisami prawa budowlanego opinie, zaświadczenia i oświadczenia. Organ drugiej instancji stwierdził, że inwestor, stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, złożył wymagane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tej sytuacji, jak podkreślił Wojewoda, organy administracji architektoniczno-budowlanej, zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, nie mogły odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożyli do A. i S. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji tej skarżący zarzucili naruszenie: 1. art. 77 § 1 i 2 oraz art. 80 w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, 2. art. 7, art. 8, art. 10, art. 106 § 2 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie zasad postępowania w nich określonych oraz nieodniesienie się do zarzutów zawartych w odwołaniu, 3. art. 4 ustawy Prawo budowlane, poprzez wadliwe uznanie, że inwestor miał prawo do swobodnej zabudowy swojej nieruchomości kosztem nieruchomości sąsiednich, 4. art. 9 w zw. z art. 7 ustawy Prawo budowlane, poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w zakresie usytuowania obiektu względem granicy działki, 5. art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez uznanie, że projekt zagospodarowania działki złożony przez inwestora jest zgodny z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi, 6. § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakie powinny spełniać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego niezastosowanie, 7. § 13, § 57 i § 60 powołanego rozporządzenia, poprzez nieuwzględnienie, że projektowany budynek nie spełnia wymogów określonych w tych przepisach. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Sąd uwzględnił skargę również z przyczyn w niej niepodniesionych, które to przyczyny miał obowiązek wziąć pod rozwagę z urzędu w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., Poz. 270), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany powołaną w skardze podstawą prawną oraz zawartymi w niej zarzutami. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 września 2011 r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą K. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr ewid. "a", przy ul. S. [...] w [...], podkreślając, iż inwestor spełnił wszystkie wymogi określone w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa". Stanowisko to, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy, jest prawnie wadliwe. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Obszar, na którym zaprojektowany został przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy objęty jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania miasta [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 25 sierpnia 2008 r. [...]. Zgodnie ze znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy wypisem i wyrysem z planu miejscowego działka inwestorki nr ewid. "a" znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonym na rysunku planu symbolem 5 MN (k. 47, 55 akt adm.). Na obszarze tym, w myśl § 66 ust. 2 pkt 2, plan dopuszcza lokalizowanie stałych budynków gospodarczych i garaży, pod warunkiem dostosowania ich usytuowania do istniejącego drzewostanu oraz zachowaniu wszystkich innych ustaleń planu, dotyczących zabudowy. Z § 42 planu wynika, że w obrębie działek budowlanych możliwe jest realizowanie stałych budynków gospodarczych lub garaży po jednym obiekcie na działce, o łącznej powierzchni nie większej niż 50m2. Plan wprowadza ograniczenia w możliwości zainwestowania działek na tym terenie, ustalając, że maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy wynosi 0,6 (§ 36 pkt 2 i § 68 pkt 1), a minimalny udział terenów biologicznie czynnych (§ 39 pkt 2 i § 68 pkt 3). Przy tym – w świetle zapisów planu – przez "maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy" należy rozumieć "wskaźnik zdefiniowany jako stosunek sumy powierzchni całkowitej wszystkich kondygnacji nadziemnych wszystkich budynków zlokalizowanych na działce, do powierzchni tej działki" (§ 6 pkt 8), zaś pojęcie "powierzchni terenu biologicznie czynnego" oznacza "grunt rodzimy pokryty roślinnością oraz wodę powierzchniową na działce budowlanej zorganizowaną według zasad określonych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" (§ 6 pkt 14). W myśl ustaleń zawartych w części opisowej projektu zagospodarowania działki, wskaźnik intensywności zabudowy działki inwestora – z uwzględnieniem projektowanego budynku gospodarczo-garażowego – wynosi "0,54", co świadczyłoby, że projekt budowlany nie narusza ustaleń planu w tym zakresie. Należy jednak podkreślić, iż projekt ten nie zawiera jakichkolwiek danych potwierdzających prawidłowość wyliczenia wskaźnika intensywności zabudowy. Obliczenie wielkości tego wskaźnika, zgodnie z § 6 pkt 8 planu, wymaga bowiem przede wszystkim ustalenia "sumy powierzchni całkowitej wszystkich kondygnacji nadziemnych wszystkich budynków zlokalizowanych na działce". Takich informacji projekt nie zawiera. W projekcie zagospodarowania działki oraz w opisie tego projektu zawarta jest jedynie wielkość "powierzchni zabudowy istniejącej", nie ulega zaś wątpliwości, iż nie jest to pojęcie tożsame z "sumą powierzchni całkowitej wszystkich kondygnacji nadziemnych wszystkich budynków zlokalizowanych na działce". W tym miejscu wskazać również należy, iż zapisy projektu budowlanego w powyższym zakresie budzą dodatkowe wątpliwości. Część rysunkowa projektu zagospodarowania działki nie wskazuje bowiem wskaźnika intensywności zabudowy, zaś zapisy na karcie 16 i 22 części opisowej projektu zagospodarowania działki, dotyczące tego parametru, naniesione zostały pismem odręcznym, przy użyciu czarnego rysika. Wszystkie pozostałe zapisy zawarte w tej części projektu budowlanego zostały sporządzone w formie wydruku komputerowego. Wspomniany wyżej "dopisek" nie został opatrzony datą ani podpisem uprawnionego projektanta. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, nie jest możliwe jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy projekt budowlany – we wskazanej wyżej "uzupełnionej" części –sporządzony został przez osobę legitymującą się wymaganymi uprawnieniami. Wątpliwości budzić może również prawidłowość wyliczenia w projekcie budowlanym powierzchni terenu biologicznie czynnego. Zawarta w części opisowej i rysunkowej projektu zagospodarowania działki informacja, że łączna "powierzchnia zieleni" wynosi 271,99 m2, co stanowi 56,66% powierzchni działki jest również trudna do zweryfikowania. Projekt budowlany nie zawiera stosownych wyliczeń pozwalających na zweryfikowanie prawidłowości tego wskaźnika. Z treści projektu budowlanego nie wynika, czy powierzchnia tarasu wejściowego, wykazanego odrębnie, została uwzględniona w całkowitej powierzchni zabudowy, a jeżeli nie to, z jakich powodów ustalając powierzchnię terenu biologicznie czynnego nie pomniejszono powierzchni działki o powierzchnię tarasu. Organy administracji nie wyjaśniły również rozbieżności co do powierzchni działki inwestorki wynikających z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych. Projekt budowlany konsekwentnie przyjmuje, że działka nr ewid. "a" ma powierzchnię 480 m2, tymczasem z wydruku znajdującego się na karcie 63 akt administracyjnych (nieopisanego w żaden sposób, prawdopodobnie stanowiącego aktualny wypis z ewidencji gruntów i budynków) wynika, że działka ta ma powierzchnię 0,0500 ha, a więc 500 m2. Wyjaśnienie tej okoliczności ma istotne znaczenie dla sprawy, albowiem gdyby okazało się, że działka inwestora ma inną powierzchnię niż wskazana w projekcie budowlanym zmianie uległyby wszystkie wykazane w tym projekcie wskaźniki dotyczące bilansu terenu działki. Nie jest wiadome również, czy do wskazanej w projekcie zagospodarowania działki powierzchni terenu biologicznie czynnego wliczono obszar działki zajęty pod budynek gospodarczy przeznaczony do rozbiórki, czy też nie. Informacji takich projekt budowlany nie zawiera. Powyższej kwestii nie wyjaśniły też organy obu instancji orzekające w sprawie. W tym miejscu należy podkreślić, że, jak wynika z wyjaśnień inwestorki K. P., złożonych na rozprawie przed Sądem w dniu 8 marca 2012 r., w dacie udzielenia pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie na działce objętej projektem budowlanym nie było już żadnego budynku gospodarczego przewidzianego do rozbiórki, albowiem istniejący wcześniej budynek gospodarczy (kurnik) został rozebrany w 2009 r. Nie ulega zaś wątpliwości, że w świetle zapisów projektu budowlanego na działce tej znajduje się "budynek gospodarczy murowany przeznaczony do rozbiórki" (k. 21 projektu budowlanego). W tym zakresie wątpliwości Sądu budzi również fakt, iż w świetle zapisów części rysunkowej projektu zagospodarowania działki do rozbiórki przeznaczony jest nie tylko wskazany wyżej budynek gospodarczy (kurnik), ale również część budynku mieszkalnego na działce inwestorki. Z rysunku projektu zagospodarowania działki dołączonego do wniosku inwestorki z dnia 29 września 2009 r. o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, sporządzonego w lipcu 2009 r. wynika, że skrajne części (zachodnia i wschodnia) budynku mieszkalnego na działce nr "a" zostały oznaczone symbolem graficznym opisanym w legendzie mapy jako: "wyburzyć" (k. 2 akt adm.). Również aktualnie sporządzony rysunek projektu zagospodarowania działki posługuje się nadal tożsamym symbolem graficznym dla powyższych części budynku mieszkalnego (nieoznaczonego wprawdzie w legendzie mapy tak jak wyżej), co zdaje się sugerować, że budynek ten – we wskazanej wyżej części – nadal nie został rozebrany (k. 36 akt adm.). Rozstrzygnięcie tych wątpliwości ma zasadnicze znaczenia dla niebudzącego wątpliwości ustalenia m.in. wielkości powierzchni terenu biologicznie czynnego. Z powyższego wynika, że stanowisko organów administracji co do zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest co najmniej przedwczesne. Wbrew stanowisku organów obu instancji nie można też przyjąć, że projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakie powinny spełniać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), powoływanego w dalszej części uzasadnienia jako: "rozporządzenie". W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2). W zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m, 2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej, 3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych, 4) sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych (ust. 3). Przepisy ustawy dopuszczają możliwość odstąpienia od wymogów określonych w przepisach rozporządzenia, w tym również od wymagań dotyczących usytuowania budynku względem granicy działki budowlanej. W myśl art. 9 ust. 1 i 2 ustawy w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się bowiem odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7 (m.in. przepisów rozporządzenia). Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy – ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Właściwy organ, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. W świetle ustępu 3 tego przepisu wniosek do ministra w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo właściwy organ składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Wniosek taki powinien zawierać: 1) charakterystykę obiektu oraz, w miarę potrzeby, projekt zagospodarowania działki lub terenu, a jeżeli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie - również projekty zagospodarowania tych nieruchomości, z uwzględnieniem istniejącej i projektowanej zabudowy; 2) szczegółowe uzasadnienie konieczności wprowadzenia odstępstwa; 3) propozycje rozwiązań zamiennych; 4) pozytywną opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków w odniesieniu do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków oraz innych obiektów budowlanych usytuowanych na obszarach objętych ochroną konserwatorską; 5) w zależności od potrzeb - pozytywną opinię innych zainteresowanych organów. Z powyższego wynika, że wniosek organu właściwego w przedmiocie pozwolenia na budowę kierowany do Ministra Infrastruktury dotyczy konkretnego obiektu budowlanego o wskazanych we wniosku parametrach. Zgoda właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej na określone odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, udzielona po uprzednim uzyskaniu upoważnienia przez Ministra Infrastruktury, dotyczy obiektu budowlanego opisanego szczegółowo we wniosku, zgodnie z wymogami art. 9 ust. 3 ustawy, a nie może dotyczyć innych obiektów budowlanych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia 11 grudnia 2009 r. udzielił zgody inwestorce na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych we wskazanym wyżej zakresie, umożliwiające inwestorowi zrealizowanie inwestorowi ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w projektowanym budynku gospodarczo-garażowym na działce nr ewid. "a", bezpośrednio przy granicy działek nr ewid. "b" i "c", przy ul. S. w [...]. Wniosek o udzielenie upoważnienia do wyrażenia zgody na powyższe odstępstwo dotyczył jednak innego obiektu budowlanego niż budynek objęty projektem budowlanym zatwierdzonym w niniejszej sprawie. Ze złożonej przez inwestora dokumentacji w postaci projektu zagospodarowania działki, rzutów parteru i poddasza, rysunku elewacji oraz opisu ogólnej charakterystyki obiektu wynika, że projektowany wówczas (to jest w lipcu 2009 r.) budynek posiadał inne charakterystyczne parametry. Nieuzasadnione jest stanowisko organów administracji, które uznały, że przedłożony projekt budowlany nie narusza wymogów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13 i § 60 rozporządzenia. W myśl § 13 ust. 1 rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (ust. 2). Przedłożony przez inwestorkę projekt budowlany nie zawiera jakichkolwiek rysunków ani obliczeń potwierdzających spełnienie powyższych wymogów. W szczególności brak jest w nim graficznego kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego. W orzecznictwie wyrażony został pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, iż niezbędnym warunkiem prawidłowego ustalenia odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, umożliwiającej naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, jest precyzyjne, jednoznaczne wyznaczenie w płaszczyźnie poziomej kąta 60°, z usytuowaniem jego wierzchołka w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, a następnie zbadanie, czy między ramionami tak wyznaczonego kąta, w odległości mniejszej niż wysokość przesłonienia, nie znajduje się obiekt przesłaniający (wyrok NSA z dnia 11 marca 2010 r., II OSK 508/09, Lex nr 597655). Nietrafne jest więc stanowisko organu odwoławczego, którego zdaniem o spełnieniu wymogów w powyższym zakresie świadczy wyłącznie to, że projektowany budynek oddalony jest od budynku mieszkalnego skarżących na działce nr ewid. "b" o ponad 5 m oraz fakt, iż jest on przesunięty względem tego budynku w kierunku północnym. Powyższe ustalenia nie są wystarczające dla rozstrzygnięcia, czy projekt budowlany jest zgodny z wymogami określonymi w § 13 rozporządzenia. Z tych samych względów nie można uznać, iż inwestor dochował wymagań wynikających z § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia. W świetle wskazanego przepisu pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7oo-17oo. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego wyżej co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Wojewoda [...] stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że projekt budowlany jest zgodny § 60 rozporządzenia, nie powołał brzmienia tego przepisu ani nie odniósł go do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Organ pierwszej instancji również nie umotywował swego stanowiska w tej kwestii. Przedłożony przez inwestora projekt budowlany nie spełnia również wymogów określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 ze zm.). Przepis § 8 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia wymaga, aby część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu sporządzona była na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Rysunek projektu zagospodarowania działki nr ewid. "a" sporządzony został w sierpniu 2011 r. na kopii mapy zasadniczej, aktualnej na dzień "22 stycznia 2009 r.", a więc ponad dwa i pół roku przed datą sporządzenia projektu zagospodarowania działki przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane (k. 36 akt adm.). Ponadto, jak wskazano wyżej, wątpliwości co do aktualności tej części projektu budowlanego wynikają również z tego, że przedstawia on budynek gospodarczy, który według stanowiska inwestorki nie istnieje od 2009 r., a także należący do niej budynek mieszkalny w kształcie, co do którego istnieją wątpliwości. Projekt architektoniczno-budowlany obiektu budowlanego, zgodnie z § 11 ust. 1 Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. powinien zawierać zwięzły opis techniczny oraz część rysunkową. Opis techniczny projektu architektoniczno-budowlanego, stosownie do ust. 2 pkt 7 tego przepisu, powinien określać m.in. rozwiązania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniające użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, w szczególności instalacji elektrycznych, a także sposób powiązania instalacji obiektu budowlanego z sieciami zewnętrznymi wraz z punktami pomiarowymi, założenia przyjęte do obliczeń instalacji oraz podstawowe wyniki tych obliczeń, z uzasadnieniem doboru, rodzaju i wielkości urządzeń. Część rysunkowa projektu architektoniczno-budowlanego, w myśl § 12 ust. 1 pkt 5, powinna przedstawiać m.in. zasadnicze elementy wyposażenia technicznego, ogólnobudowlanego, umożliwiającego użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, w tym instalacje elektryczne, wraz ze sposobem powiązania instalacji obiektu budowlanego bezpośrednio z sieciami (urządzeniami) zewnętrznymi albo z instalacjami zewnętrznymi na zagospodarowywanym terenie oraz związanymi z nimi urządzeniami technicznymi, uwidocznione na rzutach i przekrojach pionowych obiektu budowlanego, co najmniej w formie odpowiednio opisanych schematów lub przedstawione na odrębnych rysunkach. Złożony przez inwestorkę projekt budowlany nie zawiera części opisującej rozwiązania techniczne w zakresie instalacji elektrycznej, pomimo tego, iż – jak zdaje się wynikać z treści części opisowej projektu zagospodarowania działki – projektowany budynek wyposażony będzie w tego rodzaju instalację (k. 39 akt adm.). Brak jest również części rysunkowej projektu architektoniczno-budowlanego przedstawiającej projektowaną instalację elektryczną. Z analizy treści projektu architektoniczno-budowlanego wynika, że nie zawiera on rzutu poddasza. Nadto na podstawie informacji zawartych w projekcie nie sposób ustalić, w jaki sposób odbywać się ma – zgodnie z założeniami projektantów – komunikacja pomiędzy parterem a poddaszem, które przecież ma mieć charakter użytkowy. Należy zauważyć, iż w projekcie budowlanym sporządzonym w lipcu 2009 r. dla obiektu, którego dotyczył wniosek o zgodę na odstępstwa od przepisów rozporządzenia, przewidziano schody prowadzące z poziomu parteru na użytkowe poddasze. Takiego rozwiązania projektowego w aktualnie sporządzonym projekcie brak. Z powyższego wynika, że decyzja Prezydenta Miasta B. P. z dnia 14 września 2011 r. narusza nie tylko powołane przepisy ustawy, ale także jej art. 35 ust. 3, stanowiący, iż w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Pomimo istnienia wskazanych wyżej nieprawidłowości organu pierwszej instancji uchybił powyższemu obowiązkowi. Zaskarżona decyzja narusza także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną w sytuacji nienależytego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, nie ulega bowiem wątpliwości, że uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi naruszenie wskazanych przepisów przez organ pierwszej instancji Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił także decyzję tego organu, gdyż postępowanie administracyjne wymaga uzupełnienia w znacznym zakresie. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji uwzględnią wszystkie przedstawione wyżej uwagi. Obowiązkiem organów administracji rozpoznającym niniejszą sprawę będzie także wyczerpujące odniesienie się do wszystkich zarzutów skarżących podniesionych w toku postępowania. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło