II SA/Lu 200/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2025 r. sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 18 lutego 2025 r., znak: SKO.4021/OD/910/24/25 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2025 r., znak: SKO.4021.OD/910/24/25, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej stwierdziło niedopuszczalność odwołania K. D. od pisma Wójta Gminy Ł. z dnia 9 września 2024 r., znak: GP.620.3.14.2024 w przedmiocie rozwiązania umowy dotyczącej gospodarowania odpadami komunalnymi. Stan sprawy przedstawia się następująco. W dniu 5 września 2024 r. K. D. złożył podanie, w którym zawarł żądanie rozwiązania "umowy" w przedmiocie gospodarowania odpadami komunalnymi, argumentując, że nie jest właścicielem nieruchomości, na której mieszka. Pismem z dnia 9 września 2024 r., znak: GP.620.3.14.2024 Wójt Gminy Ł. poinformował wnioskodawcę, że odpady odbierane są na podstawie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, którą K. D. złożył dnia 2 sierpnia 2013 r. Deklarację tę K. D. złożył jako współwłaściciel nieruchomości położonej w miejscowości S. P. [...], czyli jako podmiot, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399 ze zm.) i jej złożenie nie jest tożsame z zawarciem umowy z gminą. W piśmie adresowanym do Kolegium, zatytułowanym "odwołanie", wniesionym za pośrednictwem organu pierwszej instancji w dniu 11 września 2024 r., wnioskodawca podtrzymał swoje żądanie "uchylenia" deklaracji z dnia "2 sierpnia 2024 r." z uwagi na to, że nie jest właścicielem nieruchomości, a tym samym nie był uprawniony do złożenia deklaracji. Jest zdania, że skoro deklaracja wywołuje takie same skutki jak umowa, to jest umową i gmina nie może stosować w tym zakresie wybiegów prawnych. We wskazanym na wstępie zaskarżonym postanowieniu Kolegium wskazało, że ani art. 6m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach regulujący zagadnienia związane z deklaracją o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ani żaden inny przepis tej ustawy nie dają podstaw do twierdzenia, że deklaracja stanowi "umowę" między podmiotem ją składającym a gminą, na terenie której położona jest nieruchomość. Tym samym nie istnieje możliwość jej "rozwiązania" w oparciu o przepisy prawa cywilnego, czy też w drodze decyzji wydawanej w postępowaniu administracyjnym. Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji był upoważniony do udzielenia pisemnej odpowiedzi na podanie datowane na 5 września 2024 r. Pismo organu z dnia 9 września 2024 r. ma charakter typowo informacyjny i nie rozstrzyga o uprawnieniach lub obowiązkach jego adresata. O jego dyskwalifikacji jako decyzji administracyjnej przesądzał brak w postaci rozstrzygnięcia sprawy. K. D. wniósł zatem odwołanie od pisma, a skoro tak, to nie przysługuje od niego odwołanie. Przepis art. 134 k.p.a. ma charakter normy bezwzględnie obowiązującej, co oznacza, że w takiej sytuacji organ odwoławczy nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić niedopuszczalność odwołania i odstąpić tym samym od badania zagadnienia będącego przedmiotem pisma informacyjnego w świetle przesłanek prawa materialnego. Kolegium podniosło jednocześnie, że zaskarżone postanowienie wydało w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, podczas gdy w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przepis art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakazuje stosować przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111). Uchybienie to nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż z jego powodu skarżący nie doznał żadnego uszczerbku w swoich uprawnieniach procesowych. Gdyby stosować art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, forma procesowa rozstrzygnięcia i wynik sprawy byłby takie same. Skargę na postanowienie Kolegium wniósł K. D., wnosząc o jego uchylenie i uchylenie "decyzji Gminy Ł.". Zarzucił, że rozstrzygnięcia organów administracyjnych naruszają zasadę społecznej sprawiedliwości, albowiem skoro można wypowiedzieć umowę cywilnoprawną, to tym bardziej można wypowiedzieć deklarację śmieciową. Pozostałe dwa wątki poruszone w skardze, dotyczące wydania decyzji o zaległościach w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wystawienia tytułu wykonawczego bez uprzedniego wydania decyzji o zaległościach w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi, były przedmiotem odrębnych postępowań administracyjnych zakończonych, odpowiednio, postanowieniem Kolegium z dnia 3 kwietnia 2025 r., znak: SKQ.4021.OD/328/25 i z dnia 2 kwietnia 2025 r., znak: SKO.4021.OD/911/24/25. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania, obliguje ten organ do przeprowadzenia wstępnego postępowania wyjaśniającego, polegającego w szczególności na podjęciu czynności mających na celu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne. Z kolei stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność odwołania zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Przyczyny niedopuszczalności odwołania mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Wśród przyczyn o charakterze przedmiotowym wymienia się zaskarżenie czynności organu niebędącej decyzją administracyjną (zob. zamiast wielu: wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2025 r., III OSK 427/22). Ordynacja podatkowa nie zawiera unormowań dopuszczających wniesienie odwołania od aktów i czynności niestanowiących decyzji. Organ podatkowy zatem - w wypadku wniesienia odwołania od takich aktów lub czynności – ma obowiązek stwierdzić w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Decyzją administracyjną jest kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli organu administracyjnego, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę konkretnie określonej jednostki w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. W znaczeniu procesowym decyzja odnosi się do postępowania administracyjnego, kończy dane postępowanie i rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Decyzjami są te akty, które odpowiadają wymogom określonym w art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej. O tym, czy dany akt jest decyzją, nie przesądza jego nazwa, lecz charakter sprawy oraz treść przepisu będącego podstawą działania organu załatwiającego tę sprawę. W myśl powołanego wyżej art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej niezbędnymi elementami decyzji administracyjnej są: oznaczenie organu, wskazanie adresata, podpis osoby upoważnionej do jej wydania oraz rozstrzygnięcie. Wbrew jednak stanowisku skarżącego, właśnie tego ostatniego koniecznego elementu decyzji, tj. rozstrzygnięcia (art. 210 § 1 pkt 5), nie zawiera pismo Wójta Gminy Ł. skierowane do skarżącego w odpowiedzi na jego wniosek z 5 września 2024 r. o rozwiązanie "umowy" w przedmiocie gospodarowania odpadami komunalnymi. Pismo to miało charakter typowo informacyjny, nie rozstrzygając o sferze praw i obowiązków skarżącego. Stanowiło ono zatem informację, tj. czynność materialno-techniczną, która nie jest decyzją administracyjną, a w konsekwencji nie przysługuje od niego odwołanie jako środek zaskarżenia. W takiej sytuacji stwierdzenie niedopuszczalności odwołania od tego pisma było w sposób oczywisty zasadne. Wymaga przy tym dodania, że postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania ma charakter formalny. W takim przypadku kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do zbadania zgodności z prawem formalnego aktu, jakim jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Tym samym zarzuty formułowane w skardze dotyczące kwestii należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mogą być poddane ocenie organu, ani też nie mogą być przedmiotem oceny sądu. Sąd podziela przy tym stanowisko Kolegium, że okoliczność, że w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia wskazano art. 134 k.p.a., nie zaś – jak należało – art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy. W obu przypadkach forma procesowa rozstrzygnięcia i wynik sprawy są bowiem takie same. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.