II SA/Lu 205/14

WyrokWSA w Lublinie2015-02-26

Skład orzekający: Witold Falczyński, Arkadiusz Mrowiec, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny dla samowolnie wykonanych robót budowlanych (sieci kanalizacyjnej) może zostać wydana bez udokumentowania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zwłaszcza w sytuacji sprzeciwu właścicieli nieruchomości?
Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny dla samowolnie wykonanych robót budowlanych nie może zostać wydana bez udokumentowania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organy nadzoru budowlanego są zobowiązane do badania tej kwestii, nawet jeśli nie wynika to wprost z przepisów, poprzez analogię do innych przepisów Prawa budowlanego. Brak takiego dokumentu, zwłaszcza w sytuacji sprzeciwu właścicieli, stanowi naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., skutkujące koniecznością uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) zatwierdzającą projekt zamienny sieci kanalizacji sanitarnej i nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Inwestycja została wykonana z istotnymi odstępstwami od pierwotnego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego obu instancji zatwierdziły projekt zamienny, mimo braku w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego prawo inwestora do dysponowania terenem na cele budowlane, co było kwestionowane przez skarżących, będących właścicielami jednej z działek, przez którą przebiegała sieć.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję WINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB, orzekając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. H. i K. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie sieci kanalizacji sanitarnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. H. i K. H. 507 zł (pięćset siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – po rozpatrzeniu odwołania K. H. i J. H. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], zatwierdzającą projekt zamienny uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót przy realizacji sieci kanalizacji sanitarnej na działkach nr ewid. [...], [...] i [...] w miejscowości B., gmina K., opracowany przez projektanta inż. S. J., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności instalacje i urządzenia sanitarne bez ograniczeń oraz sprawdzony przez inż. Z. M. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności instalacje i urządzenia sanitarne bez ograniczeń, a nadto nakładającą na Gminę K. n obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie ww. sieci kanalizacji sanitarnej – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że przedmiotowe postępowanie dotyczy inwestycji polegającej na budowie sieci kanalizacji sanitarnej, realizowanej przez Gminę na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], udzielonego przez Starostę. Organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonych akt sprawy wynika, iż inwestycja ta została wykonana z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia. Ponadto wyjaśnił, że przedmiotowa sieć kanalizacyjna, zapewniająca odbiór ścieków bytowych z budynków zlokalizowanych na działkach nr ewid. [...],[...],[...], poprowadzona została przez działkę nr [...] będącą własnością K. i J. małż. H., przy czym J. H. w oświadczeniu z dnia [...] lipca 2006 r. zaakceptował przebieg wykonanej sieci. Obecnie – jak wskazał Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – przedmiotem sporu jest odprowadzenie ścieków bytowych z budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] do studzienki znajdującej się na działce K. i J. małż. H. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r, nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych na działkach nr [...] i [...], co skutkowało uchyleniem przez Starostę decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] własnej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę omawianej kanalizacji sanitarnej - w części dotyczącej trasy sieci kanalizacyjnej na działkach nr [...] i [...]. W dniu [...] kwietnia 2013 r. inwestor złożył żądany przez organ nadzoru budowlanego projekt zamienny sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości B. (po uprzednim usunięciu zawartych w nim nieprawidłowości zgodnie z postanowieniem PINB z dnia [...] marca 2013 r., nr [...]). Z projektu tego wynikało, że przedmiotowa kanalizacja sanitarna nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wykonana została zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej i nadaje się do użytkowania. Mając na uwadze powyższe organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] zatwierdził przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Decyzja powyższa została jednak uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...]. Organ odwoławczy uznał, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny nie spełnia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, albowiem w zgromadzonych aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego prawo inwestora do dysponowania terenem na cele budowlane. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] listopada 2013 r., którą zatwierdził dostarczony przez Inwestora projekt zamienny, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót przy realizacji sieci kanalizacji sanitarnej na działkach nr ewid. [...],[...],[...] w miejscowości B., pomimo dalszego braku w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego prawo inwestora do dysponowania terenem na cele budowlane. Organ I instancji stwierdził, że znajdująca się na działkach nr [...], [...] i [...] w B. kanalizacja sanitarna nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zrealizowana została zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Sieć ta prowadzona jest przez wiele działek prywatnych, jest celem publicznym i ma służyć wszystkim mieszkańcom. Właściciele działek, którym zapewniono w pierwotnym projekcie budowlanym dostęp do sieci kanalizacji sanitarnej, również w projekcie zamiennym mają zapewnione swoje prawa. Żądanie J. i K. małż. H. mające na celu pozbawienie właściciela działki sąsiedniej dostępu do kanalizacji sanitarnej - inwestycji celu publicznego, jest - zdaniem organu - niezgodne z art. 5 Prawa budowlanego. W odwołaniu od powyższej decyzji K. H. i J. H. podnieśli, że nie zgadzają się na podłączenie kanalizacji odprowadzającej ścieki z budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] do studzienki kanalizacyjnej znajdującej się na działce [...], będącej ich własnością. Odwołujący stwierdzili, że wykonana samowolnie przez Gminę kanalizacja sanitarna na działce nr [...] została zrealizowana bez ich zgody. Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w całości podzielił stanowisko wyrażone w decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ II instancji stwierdził, że badanie legalności budowy winno sprowadzać się nie tylko do nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów Prawa budowlanego, w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, ale również do kontroli wykonania obowiązków względem osób trzecich zgodnie z art. 5 Prawa budowlanego. Nakaz poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich nie odnosi się zaś tylko do sfery praw majątkowych. Na otwarty katalog składa się bowiem zwłaszcza ochrona przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej, dopływu światła dziennego, czy ochrona przed zanieczyszczeniem gleby. Nie w każdym natomiast przypadku organ nadzoru budowlanego będzie mógł ingerować władczo w stosunki między inwestorem, a tym kto żąda ochrony powołując art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Ewentualne spory pomiędzy właścicielami sąsiadujących nieruchomości w kwestii zbliżenia do granicy lub przekroczenia warunków uzgodnionych pomiędzy podmiotami sąsiadującymi ze sobą, nie należą do sfery publiczno-prawnej, lecz prywatno-prawnej (organ odwoławczy przywołał w tym względzie postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1662/09). Jeżeli jednak w decyzji o pozwoleniu na budowę zostały zawarte konkretne gwarancje inwestora określające jednoznacznie sposób zabezpieczenia uzasadnionych interesów osób trzecich, to interes tych osób powinien być zachowany w postępowaniu naprawczym. Z powyższych względów organ odwoławczy uznał decyzję organu I instancji za faktycznie i prawnie uzasadnioną i w konsekwencji – jak wskazano na wstępie – utrzymał ją w mocy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisaną wyżej decyzję ostateczną wnieśli K. H. i J. H. Skarżący zwrócili się o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że rozstrzygnięcie to "powiela, sankcjonuje i finalizuje wszystkie nieprawidłowości wytknięte przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego", albowiem "sankcjonuje i zatwierdza bezprawne i niedozwolone podłączenie (sieci kanalizacyjnej) poprzez teren ich działki (...), w najbliższym sąsiedztwie ich budynków". W ocenie skarżących zaskarżona decyzja "zatwierdza i finalizuje dalszy zabór" terenu działki nr [...], będącej ich własnością. K. i J. małż. H. zwrócili uwagę, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika wprost, iż utrzymaną nią w mocy decyzją pierwszoinstancyjną PINB zatwierdził dostarczony przez inwestora projekt zamienny, pomimo braku dokumentu potwierdzającego prawo inwestora do dysponowania terenem na cele budowlane. Skarżący stwierdzili ponadto, że właściciele działki nr [...] mieli i nadal mają możliwość poprowadzenia kanalizacji przez ich własny teren. To nie skarżący zatem "pozbawiają ich dostępu do kanalizacji", lecz "to oni sami dobrowolnie i zaborczo wybrali powyższy wariant, który obecnie (...) inwestor i WINB chce usankcjonować". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżący J. H. zwrócił się do Sądu, by ten zażądał od inwestora złożenia określonych wyjaśnień co do przeprowadzonych robót budowlanych oraz zobowiązał go do nadesłania poświadczonego za zgodność z oryginałem dziennika budowy, celem ustalenia dat rozpoczęcia i zakresu prac związanych z realizacją kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] i [...]. Na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe zawarte w powyższym piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] listopada 2013 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem zaskarżonej decyzji była kwestia zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji realizowanej przez Gminę na podstawie wydanego przez Starostę pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], polegającej na budowie sieci kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...], [...] i [...] w miejscowości B., gmina K. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w trybie naprawczym uregulowanym przepisami art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej jako "Pr. bud."), który to tryb ma zastosowanie m.in. w przypadku robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud.). Podkreślić przy tym należy, że z uwagi na okoliczność, iż w trakcie prowadzenia postępowania przedmiotowe roboty budowlane były już zakończone, zasadnym było w niniejszej sprawie pominięcie etapu wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 50 Pr. bud.) i zastosowanie jedynie środków przewidzianych w art. 51 Pr. bud. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ w drodze decyzji, nakłada, określając termin wykonania, - obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz (w razie potrzeby) wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Z kolei art. 51 ust. 4 Pr. bud., będący materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji, stanowi, że po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wyjaśnić należy, że o tym, co stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, rozstrzyga wykładany a contrario art. 36a ust. 5 Pr. bud. W świetle tego przepisu za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego należy uznać zmianę zakresu objętego projektem zagospodarowania działki, zmianę charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, a to m.in. jego kubatury, powierzchni zabudowy, długości lub szerokości, zmianę zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, zmianę ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub zmianę dotyczącą zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że Gmina, realizując roboty budowlane polegające na budowie sieci kanalizacji sanitarnej w obrębie działek nr [...] i [...] w miejscowości B., dokonała istotnego odstępstwa od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty z dnia [...] marca 2007 r. Odstępstwo to wynikało ze zmiany trasy zaprojektowanej sieci. Zasadnie zatem organ nadzoru budowlanego objął przedmiotowe roboty budowlane postepowaniem naprawczym, celem doprowadzenia do ich zgodności z prawem. W ramach tego postępowania decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na mocy art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud., nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych na działkach nr [...] i [...]. Bezspornym jest, że Gmina w zakreślonym terminie przedłożyła wymagany projekt zamienny, przedstawiający nową trasę sieci kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] i [...] oraz dodatkowo na działce nr [...], będącej własnością W. H. Z projektu tego wynika, że na działce skarżących oznaczonej nr ewid. [...] znajduje się sieć kanalizacji sanitarnej ze studzienką (oznaczoną nr 4.3.1.) oraz przewody zbiorcze ze studzienkami i przykanalikami kanalizacyjnymi. Na działce nr [...], należącej do A. H., zamiast wykonania nowego przyłącza wykorzystano istniejący przewód kanalizacyjny PYC o średnicy 110 mm, odprowadzający dotychczas ścieki do indywidualnego szamba. Przewód ten w końcowym odcinku został odłączony od szamba i skierowany do studzienki nr 4.3.1. na działce nr [...]. Szambo zostało zasypane, a istniejący przewód kanalizacyjny przedłużony do studzienki (oznaczonej 4.3.1. ), znajdującej się na sąsiedniej działce tuż przy granicy. Kanalizację wykonano przy zachowaniu wymaganych spadków i funkcjonuje ona prawidłowo. Pierwotnie zatwierdzony przez Starostę projekt budowlany zakładał przebieg sieci kanalizacji sanitarnej do działki nr [...] i nr [...] przez działkę nr [...] od działki nr [...], przy założeniu, że do sieci kanalizacji sanitarnej zostanie podłączony jeden budynek mieszkalny na działce nr [...]. Jak wynika z akt sprawy powyższy projekt zamienny został zatwierdzony przez organ I instancji już decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Decyzja ta została jednak następnie w całości uchylona w postępowaniu odwoławczym, a sprawę przekazano PINB do ponownego rozpatrzenia (decyzja WINB z dnia [...] sierpnia 2013 r.). Organ odwoławczy wytknął wówczas organowi I instancji braki w materiale dowodowym, który nie zawierał dowodów potwierdzających spełnienie przez przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny wymagań określonych w art. 35 ust. 1 Pr.bud. Organ II instancji wskazał w tym zakresie na dowody świadczące o badaniu zgodności projektu zamiennego z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Ponadto WINB zakwestionował stanowisko organu I instancji, jakoby wykraczała poza przedmiot niniejszej sprawy kwestia ewentualnego naruszenia prawa własności podczas realizacji spornej inwestycji. W konsekwencji wskazał na koniczność uzupełnienia materiału dowodowego również w zakresie dokumentu potwierdzającego prawo inwestora do dysponowania terenem działek nr [...],[...] i [...] na cele budowlane. W ocenie Sądu wytknięcie przez organ II instancji w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. opisanych wyżej uchybień w postępowaniu dowodowym było w pełni uzasadnione. Należy bowiem zauważyć, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny odpowiada decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, która zgodnie z art. 36a ust. 1 Pr. bud. powinna być wydana przed realizacją robót. Oczywistym jest zatem, iż organ może wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany jedynie w sytuacji zgodności tego projektu z przepisami prawa, w tym przede wszystkim normami Pr. bud. oraz przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w tym ostatnim przypadku sprowadza się to do .zgodności projektu zamiennego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu). Prawidłowe było również przekonanie organu odwoławczego w wydanej uprzednio decyzji kasatoryjnej, iż zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego wymaga także potwierdzenia w aktach sprawy prawa inwestora do dysponowania terenem inwestycji na cele budowlane. Tym samym Sąd nie podziela stanowiska zaprezentowanego w obecnie wydanej przez ten organ decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., będącej przedmiotem skargi, jakoby kwestia ewentualnego naruszenia prawa własności należała wyłącznie do sfery prywatno-prawnej. Wypada w tym miejscu wyjaśnić, że kwestia ta nie jest jednoznaczna w orzecznictwie sądów administracyjnych. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stoi jednak na stanowisku, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ust.1 pkt 3 Pr. bud. organy nadzoru budowlanego są obowiązane do badania kwestii prawa do nieruchomości. Wprawdzie przepis powyższy nie formułuje takiego obowiązku, jednakże do projektu budowlanego zamiennego, którego obowiązek przedłożenia nałożono na inwestora w postępowaniu legalizacyjnym, należy zastosować w drodze analogii regulację z art. 40 ust. 2 Pr. bud. Za taką interpretacją przepisów Pr. bud. regulujących tryb naprawczy przemawia również treść art. 4 tej ustawy, zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Tym samym wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością gruntową ma zasadnicze znaczenie dla wszelkich inwestycji budowlanych (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1783/11 – dostępny w CBOSA). W ocenie Sądu analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że PINB, prowadząc ponownie postępowanie na skutek decyzji organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013 r., w istocie nie wyeliminował uchybień, jakimi obarczona była wcześniejsza decyzja tego organu z dnia [...] czerwca 2013 r. Przyznać należy, że organ przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe, w ramach którego postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane przy budowie sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami na działkach nr [...],[...] i [...] w miejscowości B. gmina K. 2. projektu budowlanego zamiennego uzupełnionego o podanie niezbędnych profili podłużnych, spadków, przekrojów przewodów, rozwiązań nawiązujących do warunków terenu wzdłuż trasy sieci i przyłączy z oceną zgodności zastosowanych rozwiązań z warunkami technicznymi. W wyniku wykonania przez inwestora powyższego obowiązku w zakresie objętym pkt 2, a także załączenia do akt sprawy kopii decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2002 r., znak [...], ustalającej warunki zabudowy dla spornej inwestycji polegającej na budowie sieci kanalizacyjnej (która to decyzja wydana została w oparciu miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy przyjęty uchwałą Rady Gminy z dnia [...] października 1992 r. nr [...]), organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o dokumenty pozwalające na dokonanie oceny zgodności projektu zamiennego z przepisami techniczno-budowlanymi oraz przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Niemniej jednak organ I instancji nie poddał tych dowodów rzetelnej ocenie, ograniczając się w wydanej w dniu [...] listopada 2013 r. decyzji jedynie do lakonicznego stwierdzenia, iż takowa zgodność projektu zachodzi, nie popierając tego twierdzenia żadną merytoryczną argumentacją. Niezbędnej oceny zgromadzonych dowodów pod tym kątem nie dokonał również organ II instancji, który tym razem z niezrozumiałych przyczyn, pomijając własne wytyczne zawarte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., zaaprobował wadliwą decyzję pierwszoinstancyjną. W ocenie Sądu wykazanie zgodności projektu zamiennego z planem miejscowym i przepisami techniczno-budowlanymi wymaga natomiast szczegółowej analizy, która zostanie przedstawiona w uzasadnieniu decyzji zatwierdzającej owy projekt. Niezachowanie tego wymogu przez organy obu instancji świadczy zaś o tym, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Bezspornym, inwestor wbrew obowiązkowi określonemu w pkt 1 postanowienia z dnia 18 września 2013 r., w dalszym ciągu nie załączył do akt sprawy oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Co więcej, istnienie po stronie Gminy takiego prawa w odniesieniu do działki nr [...] budzi wątpliwości wobec wyraźnych sprzeciwów skarżących, będących właścicielami tej nieruchomości, co do przyjętego w projekcie zamiennym przebiegu spornej części sieci kanalizacyjnej w obrębie tej działki. O prawie Gminy do dysponowania przedmiotową działką na cele budowlane nie może natomiast świadczyć samo oświadczenie J. H. z dnia 14 lipca 2007 r., akceptujące wykonane do tego dnia roboty budowlane w zakresie wykopu kanalizacyjnego i założonej instalacji kanalizacyjnej, już choćby z tego względu, że prawo do dysponowania określoną nieruchomością na cele budowlane wymaga zgody wszystkich jej współwłaścicieli, a więc w przypadku działki nr [...] również K. H. Zatem powyższe oświadczenie, nawet gdyby uznać je za takową zgodę, jest niewystarczające, skoro pochodzi jedynie od J. H. Ponadto organy w żaden sposób nie odniosły się do kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania na cele budowlane dwoma pozostałymi działkami objętymi projektem budowlanym zamiennym, tj. działką nr [...] i działką nr [...]. Z powyższego wynika że organy w dalszym ciągu nie przeprowadziły rzetelnego postępowania dowodowego również w zakresie zmierzającym do potwierdzenia prawa inwestora do dysponowania przedmiotowym terenem na cele budowlane, co dodatkowo świadczy o naruszeniu przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również o naruszeniu powołanych wcześniej przepisów Pr.bud., potwierdzających konieczność zbadania tej kwestii. Obowiązku tego nie może zaś eliminować tłumaczenie Gminy, iż przedłożony projekt zamienny akceptuje rozwiązania (przebieg trasy sieci kanalizacyjnej) mające na celu poszanowanie interesów osób trzecich zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 5 Pr. bud. Poszanowanie interesów osób trzecich nie może bowiem odbywać się kosztem ewentualnego naruszenia prawa własności osób będących stronami postępowania. Z tych wszystkich względów konieczne jest uchylenie decyzji organów obu instancji i ponowne rozpatrzenie sprawy przez PINB, który uwzględni wnioski przedstawione w niniejszym wyroku i przeprowadzi postępowanie dowodowe, w którym usunie opisane wyżej uchybienia zgodnie z wytycznymi wynikającymi z decyzji WINB z dnia [...] sierpnia 2013 r. Końcowo wypada odnieść się do zawartych w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. wniosków dowodowych skarżącego J. H., które to wnioski Sąd oddalił na rozprawie. W tym zakresie wskazać należy, że wprawdzie przepis art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a"), dopuszcza możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodów uzupełniających, jednak jedynie z dokumentów oraz wyłącznie wówczas, gdy okaże się to "niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Zatem w zakresie, w jakim skarżący domagał się, by Sąd, w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, zobowiązał Gminę do złożenia określonych wyjaśnień, jego wnioski podlegały oddaleniu z uwagi na ich niedopuszczalność. Z kolei wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci dziennika budowy Sąd uznał za bezzasadny, albowiem dowód ten nie był konieczny dla wyjaśnienia jakichkolwiek okoliczności, które miały wpływ na wynik niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Jednocześnie w pkt II sentencji Sąd, na podstawie art. 152 p.p.s.a., orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt III sentencji wyroku, znajduje natomiast uzasadnienie w dyspozycji art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło