II SA/Lu 206/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania T. K. utrzymało w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] października 2010r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Gminy P. z dnia [...] grudnia 1977r., Nr [...] w sprawie zatwierdzenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi Opole. W uzasadnieniu wskazano, że ostateczną decyzją z dnia 9 grudnia 1977r., ogłoszoną poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy Podedwórze, nie ujęto w wykazie L. K., po którym T. K. - jego syn, przejął gospodarstwo rolne na podstawie umowy darowizny z dnia 17 grudnia 1992r. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. Starosta P., nie wiedząc o wydaniu decyzji przez Naczelnika Gminy P., ponownie zatwierdził wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi Opole, a decyzję tę również ogłosił. Od decyzji tej wniósł w dniu 8 września 2005r. odwołanie m.in. T. K., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdzając, że zaskarżona decyzja została wydana w sprawie, która została już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją tj. decyzją z dnia 9 grudnia 1977r., uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie decyzją z dnia 13 grudnia 2005r., która - jak wskazał organ – została skutecznie doręczona m.in. T. K.. Następnie w dniu 24 sierpnia 2007r. kilkanaście osób, wśród nich L. K., wniosło o umieszczenie ich w wykazie udziałowców wspólnoty gruntowej wsi Opole, a pismem z dnia 27 listopada 2007r. z takim żądaniem wystąpił również T. K. Organ potraktował te żądania jako wnioski o zmianę bądź uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 1977r. w trybie art. 155 kpa, ale wobec braku zgody całej wspólnoty, nie wzruszył tej decyzji. Wobec powyższego w dniu 5 maja 2008r. m.in. L. K. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 9 grudnia 1977r. powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 kpa i podnosząc, że nie brał udziału bez własnej winy w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Decyzją z dnia [...] lutego 2010r. Starosta P. odmówił wznowienia postępowania podnosząc, że wniosek został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2010r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i dokonania oceny czy wnioskodawcy są podmiotami legitymowanymi do skutecznego uruchomienia postępowania wznowieniowego oraz czy każdy z wnioskodawców zachował ustawowy termin do wniesienia żądania o wznowienie postępowania. W toku ponownego postępowania przed organem I instancji, T. K. - w wykonaniu wezwania organu - złożył pismo z dnia 22 lipca 2010r. /k. 44 akt admin./, w którym wskazał m.in. że o tym, że jego ojciec nie został ujęty na liście osób uprawnionych do udziału we wspólnocie, dowiedział się on pod koniec kwietnia 2008r. od "znajomych osób", dlatego w dniu 5 maja 2008r., a więc z zachowaniem miesięcznego terminu, jego ojciec złożył wniosek o wznowienie postępowania. Decyzją z dnia [...] października 2010r. Starosta P. odmówił wznowienia postępowania na wniosek T. K., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. utrzymało tę decyzję w mocy. Organy zgodnie stwierdziły, że T. K. jako następca prawny po swoim ojcu (na podstawie umowy darowizny z 17 grudnia 1992r.) posiada interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu. Organy obu instancji również ustaliły, że wniosek o wznowienie został złożony z uchybieniem terminu, przy czym organ I instancji przyjął, że wniosek o wznowienie został zgłoszony przez T. K. w piśmie z dnia 27 listopada 2007r. o umieszczenie go w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi Opole, natomiast Kolegium przyjęło, że formalny wniosek o wznowienie złożył ojciec T. K. – L. K. w dniu 5 maja 2008r., jednak T. K., jako jego następca prawny, był uprawniony do powoływania się na żądania zawarte w tym wniosku. Organy ustaliły, że L. K. mógł dowiedzieć się o decyzji z dnia [..] grudnia 1977r. z obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń już w 1977r., a z pewnością taką informację uzyskał T. K. z chwilą doręczenia mu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2005r. T. K. uczestniczył bowiem w postępowaniu odwoławczym przed Kolegium, poprzedzającym wydanie tej decyzji, bowiem sam złożył - w dniu 8 września 2005r.- odwołanie od decyzji organu I instancji. W decyzji z dnia 13 grudnia 2005r. Kolegium wskazało na istnienie decyzji z dnia 9 grudnia 1977r., a więc już z końcem 2005r. T. K. wiedział o tej decyzji – złożenie wniosku o wznowienie postępowania dopiero w listopadzie 2007r.(jak przyjął organ I instancji) czy też w maju 2008r. (jak przyjęło Kolegium) jest więc spóźnione. Poza tym, o istnieniu w obrocie prawnym decyzji Naczelnika Gminy P.e z dnia 9 grudnia 1977r. T. K. wiedział także z wniosku Starosty P. z dnia 26 października 2005r. o stwierdzenie nieważności swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2005r. o zatwierdzeniu wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi Opole, który został skarżącemu doręczony. Starosta wskazał w nim wówczas, że decyzja z dnia 30 sierpnia 2005r. została wydana jako druga w tej samej sprawie tj. po wydaniu ostatecznej decyzji z dnia 9 grudnia 1977r. Poza tym, już sam fakt, że T. K. w dniu 27 listopada 2007r. wystąpił do Wójta Gminy P. o wpisanie go na listę osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi Opole, świadczy – zdaniem organów - o tym, że miał on świadomość, że ani on ani też jego poprzednicy prawni nie zostali ujęci w takim wykazie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł T. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że organ nie wykazał, że skarżący przekroczył termin do złożenia wniosku o wznowienie, zaś z pisma z dnia 5 maja 2008r. nie wynika expressis verbis, iż jest to wniosek o wznowienie. Skarżący wskazał, że decyzja z dnia 9 grudnia 1977r. była ogłoszona, ale ogłoszenie to nie mogło być skuteczne wobec ojca skarżącego, ponieważ nie został on tą decyzją objęty w wykazie udziałowców wspólnoty. Organ powinien był natomiast uwzględnić wyjaśnienia skarżącego z dnia 22 lipca 2010r., że dowiedział się o tym, że nie został ujęty w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej dopiero pod koniec kwietnia 2008r. i przesłuchać zgłoszonych na tę okoliczność przez skarżącego świadków. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Słusznie organ ocenił, że skarżący nie zachował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a więc należało odmówić wznowienia. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, przy czym w sytuacji, gdy podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa, jest warunkiem formalnym wniosku o wznowienie, umożliwiającym jego merytoryczne rozpoznanie. Zbadanie tego warunku wymaga w każdym przypadku ustalenia daty złożenia wniosku o wznowienie oraz dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności będącej podstawą wznowienia, przy czym należy podkreślić, że wykazanie zachowania terminu jest obowiązkiem strony, która we wniosku powinna wskazać kiedy dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia (por. wyrok WSA w Łodzi, II SA/Łd 811/10 – "To na stronie żądającej wznowienia postępowania, spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy konkretnie dowiedziała się o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa). W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa złożył ojciec skarżącego – L. K. w dniu 5 maja 2008r. /k. 19/ wskazując w nim wprost na decyzję z dnia 9 grudnia 1977r. i wskutek tego wniosku skarżący T. K. – jako jego następca prawny, brał udział w niniejszym postępowaniu. Prawidłowe jest zatem stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że złożony w dniu 5 maja 2008r. wniosek o wznowienie jest wnioskiem samego skarżącego, tym bardziej, że skarżący nie wskazał żadnej innej daty takiego wniosku (pismo z dnia 22 lipca 2010r., k. 44), w szczególności nie wskazał na 27 listopada 2007r., jak przyjął organ I instancji. Sporną kwestią w niniejszej sprawie jest natomiast data "dowiedzenia się" przez skarżącego o kwestionowanej decyzji z dnia 9 grudnia 1977r. W piśmie z dnia 22 lipca 2010r. skarżący wyjaśnia, że ani on ani jego ojciec nie wiedzieli, jakie osoby zostały ujęte w wykazie udziałowców wspólnoty gruntowej i czy wśród tych osób był jego ojciec lub sam skarżący. Pierwsze "podejrzenia", że ojciec skarżącego nie został uwzględniony w wykazie pojawiły się już w sierpniu 2007r., ponieważ nie otrzymywał on dopłat z ARiMR. Wobec tego, w dniu 27 listopada 2007r. skarżący złożył wniosek o wpisanie jego, jako następcy prawnego ojca – L. K., na listę udziałowców wspólnoty gruntowej. Następnie L. K. pod koniec kwietnia 2008r. dowiedział się od "znajomych osób", że prawdopodobnie nie został objęty wykazem i w dniu 5 maja 2008r. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia 9 grudnia 1977r. - które to postępowanie, jak wyżej wskazano, kontynuował skarżący T. K. Badając sprawę, należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że o kwestionowanej decyzji z dnia 9 grudnia 1977 r. skarżący (i jego ojciec) wiedzieli już znacznie wcześniej przed złożeniem wniosku w dniu 5 maja 2008r. Po pierwsze - decyzja z dnia [...] grudnia 1977r. została ogłoszona przez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy P., co wynika z adnotacji sołtysa wsi Opole z dnia 24 litego 1978r. Ogłoszenie to stanowiło jednocześnie doręczenie tej decyzji stronom postępowania (w trybie ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych), a więc wbrew zarzutom skargi, odnosiło się ono również do tych osób, które nie zostały ujęte w wykazie (m.in. do ojca skarżącego – L. K.), które miały prawo wnieść odwołanie. Nie można zatem podzielić zarzutu skargi, że doręczenie to było nieskuteczne względem skarżącego. Poza tym ogłoszenie miało charakter publiczny, a więc mogły się z nim zapoznać również osoby nie będące stronami postępowania (ale zainteresowane) i ewentualnie już wówczas domagać się wznowienia. Po drugie – sam fakt wydania decyzji z dnia 9 grudnia 1977r. ze wskazaniem daty, organu, numeru oraz dokładnej treści, był wiadomy skarżącemu – jak słusznie wskazują organy obu instancji - na pewno z chwilą doręczenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2005r. W decyzji tej organ wprost odniósł się do decyzji z dnia 9 grudnia 1977r., gdyż właśnie z powodu pozostawania w obrocie tej decyzji, Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 10 sierpnia 2005r. w tym samym przedmiocie tj. w przedmiocie zatwierdzenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie. Decyzja z dnia [...] grudnia 2005r., została doręczona skarżącemu /k.10 akt admin./, a w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie skarżący brał udział, ponieważ wnosił odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 10 sierpnia 2005r. Poza tym, w postępowaniu tym organ I instancji zwrócił się z własnej inicjatywy do Kolegium o stwierdzenie nieważności decyzji własnej z dnia 10 sierpnia 2005r. z powodu wydania decyzji w sprawie, która została już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją tj. decyzją z dnia 9 grudnia 1977r., a wniosek ten był doręczony stronom, w tym również T. K. /k. 9/ Niezależnie od powyższego, bezspornie skarżący (i jego ojciec) wiedzieli o istniejącym wykazie osób uprawnionych do udziałów we wspólnocie już w sierpniu 2007r., co sam skarżący stwierdził w piśmie z dnia 22 lipca 2010r., gdyż nie otrzymywali dopłat z ARiMR. Sama świadomość skarżącego, że istniał już jakiś wykaz, niezależnie od tego, jaka była treść tego wykazu, jest wystarczająca – jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze - do uznania, że skarżący już co najmniej w 2007r. "wiedział o decyzji". Zgodzić się należy bowiem z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, że "dowiedzieć się o decyzji" - w rozumieniu art. 148 § 2 kpa - nie oznacza znać pełnej treści decyzji (jej dokładnej daty, numeru) - wystarczy sama wiedza o tym, że dana sprawa została już właściwym orzeczeniem administracyjnym załatwiona. (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 listopada 2010r., II SA/Ke 601/10 – " Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy"). W sytuacji występującej w sprawie nie sposób więc przyjąć, że skarżący "dowiedział się" – w takim szerokim rozumieniu – o decyzji z dnia 9 grudnia 1977r. dopiero w kwietniu 2008r. Skarżący brał bowiem udział w postępowaniu w 2005r. w przedmiocie zatwierdzenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie, co jest bezsporne, i już wówczas znany był mu fakt wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1977r. Skarżący już od 2005r. miał więc świadomość co najmniej tego (nawet gdyby przyjąć, że decyzji z dnia [...] grudnia 2005r. nie otrzymał), że jakiś wykaz już istnieje, a zatem że zapadło już wcześniej jakieś rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. W interesie skarżącego leżało zatem niezwłoczne podjęcie odpowiednich czynności procesowych zmierzających do ujęcia go w tym wykazie. Złożenie wniosku dopiero w 2008r. jest więc spóźnione. W świetle powyższego, nie można zarzucić organowi naruszenia obowiązujących przepisów przy wydawaniu decyzji w niniejszej sprawie, gdyż odmowa wznowienia postępowania na mocy art. 149 § 3 kpa jest uzasadniona, zaś zarzuty skargi dotyczące wadliwego postępowania wyjaśniającego i błędnych ustaleń stanu faktycznego nie zasługują na uwzględnienie. Z tych względów, skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).