II SA/Lu 207/13

WyrokWSA w Lublinie2013-10-22

Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Witold Falczyński, Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy ma prawo umorzyć postępowanie odwoławcze, jeśli decyzja organu pierwszej instancji była już przedmiotem kontroli instancyjnej i sądowej, a następnie została utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma prawo umorzyć postępowanie odwoławcze, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość zachodzi, gdy decyzja organu pierwszej instancji była już przedmiotem kontroli instancyjnej i sądowej, a następnie została utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem. Ponowne merytoryczne rozpoznanie takiej decyzji byłoby niedopuszczalne i prowadziłoby do naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznej, skutkując jej nieważnością.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. K. – Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (LWINB) o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie nakazu rozbiórki rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego. Wcześniej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. LWINB umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżąca nie posiada interesu prawnego. Po serii postępowań sądowych i administracyjnych, w tym uchyleniu postanowienia GINB przez WSA w Warszawie, LWINB ponownie rozpatrzył odwołanie W. K. – Z. i umorzył postępowanie, stwierdzając, że decyzja PINB była już przedmiotem kontroli instancyjnej i sądowej w innej sprawie (dotyczącej J. K.) i została utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem. Skarżąca zarzuciła organowi nierozpoznanie sprawy merytorycznie i uniemożliwienie zapoznania się z aktami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi W. K. – Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę Decyzją z dnia ...Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania W. K. – Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ...nakazującej - na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane W. K. – Z. i J. K. rozbiórkę dokonanej rozbudowy (o wymiarach 3,24 x 12,76 m) i nadbudowy budynku mieszkalnego (powstałej na całej powierzchni budynku po rozbudowie, obejmującej ścianki kolankowe o wys. ok.75 cm, ściany szczytowe oraz dach z dwiema lukarnami) na działce nr ...i nr ... w B. – umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wyjaśniono, że odwołania od decyzji organu I instancji wniosły W. K. – Z., reprezentowana przez męża P. Z. oraz J. K., reprezentowana przez W. K. – Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (LWINB) ustalił, że P. Z. nie posiada należytego umocowania do występowania w imieniu żony, a zatem występuje w sprawie w imieniu własnym. Stwierdził jednocześnie, że odwołujący się nie posiada interesu prawnego w sprawie, dlatego decyzją z dnia ... 2011r. umorzył postępowanie odwoławcze. Decyzję tę zakwestionowała W. K. – Z. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdził jednak, że skoro decyzja LWINB z dnia .... 2011r. dotyczy jej męża, to ona nie posiada interesu prawnego w sprawie o stwierdzenie nieważności tej decyzji i postanowieniem z dnia .... 2011r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, a następnie na wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał to postanowienie w mocy postanowieniem z dnia ... 2011r. Na skutek skargi W. K. – Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012r., sygn. akt VII SA/Wa 2200/11 uchylił postanowienie GINB z dnia .... 2011r. stwierdzając, że W. K. – Z. była stroną zarówno postępowania zwykłego w sprawie nakazu rozbiórki, jak i postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności. W wyniku tego wyroku GINB postanowieniem z dnia .... 2012r. uchylił swoje postanowienie z dnia .... 2011r., a następnie decyzją z dnia ..... 2012r. stwierdził nieważność decyzji LWINB z dnia .... 2011r. W związku z tym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego . ponownie rozpatrywał odwołanie W. K. – Z. od decyzji PINB z dnia ..... 2011r. Badając sprawę organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji podlegała już jego kontroli na skutek odwołania wniesionego przez J. K. – LWINB wydał decyzję z dnia .... 2011r., którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 października 2011r., II SA/Lu 426/11 oddalił skargę na decyzję LWINB. Wyrok stał się prawomocny z dniem 28 grudnia 2011r. W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że skoro w obiegu prawnym pozostaje jego prawomocna decyzja z dnia .... 2011r., wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania J. K. – Z., utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia .... 2011r., to obecnie niedopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego przez W. K. – Z. od tej samej decyzji, dlatego postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. K. – Z. wniosła o uchylenie decyzji LWINB podnosząc, że organ powinien rozpoznać sprawę merytorycznie; zarzuciła, że przed wydaniem orzeczenia uniemożliwiono jej zapoznanie się z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawą jej wydania był art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, którą uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Zgodnie natomiast z art. 105 § 1 k.p.a. - organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (...), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe (...). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego zachodzi wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 12. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s.415). Bezprzedmiotowość może być spowodowana faktami naturalnymi albo zdarzeniami prawnymi. Takim zdarzeniem prawnym jest niedopuszczalność odwołania powstała już po jego wniesieniu, co uniemożliwia wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Odwołanie jest niedopuszczalne wówczas, gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia albo gdy nie jest możliwe zaskarżenie decyzji w toku instancji (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 12. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck,. Warszawa 2012, s. 507). W sytuacji, gdy odwołanie stało się niedopuszczalne po jego wniesieniu, organ powinien umorzyć postępowanie odwoławcze. Taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... 2011r., której dotyczyło odwołanie wniesione przez skarżącą W. K. – Z. podlegała już wcześniej kontroli przez organ odwoławczy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. W tej sytuacji merytoryczne rozpoznanie odwołania było niedopuszczalne, gdyż dotyczyło decyzji, która została wydana w zakończonym już postępowaniu. Rozpoznanie odwołania od decyzji, która była już przedmiotem kontroli instancyjnej prowadziłoby do naruszenia zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, a zatem ponownie wydana przez LWINB decyzja byłaby nieważna na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem dotyczyłaby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W sytuacji występującej w sprawie organ odwoławczy prawidłowo zatem umorzył postępowanie odwoławcze. Z powyższych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło