II SA/Lu 215/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 20 stycznia 2022 r. nr SKO.1676/21 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. We wniosku z dnia 9 marca 2021 r. (data wpływu) M. K. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Batorzu o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem A. K.. Decyzją z dnia 30 marca 2021 r. nr OPS-ŚR.5211.18.2021 działający z upoważnienia Wójta Gminy Batorz Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Batorzu odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia stwierdzając, że w sprawie nie zostało spełnione kryterium momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki, określone w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., dalej jako u.ś.r."). Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawcy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia 3 sierpnia 2021 r. nr SKO.850/21 uchyliło decyzje organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Kolegium wyjaśniło, że odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na przesłankę z art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest wadliwa, albowiem wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność tej normy. W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał na konieczność zbadania, czy wnioskodawca spełnia pozostałe, niezbędne przesłanki uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia 7 września 2021 r. nr OPS-ŚR.5211.18-1.2021 raz jeszcze odmówił przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem. Powołując się na ustalenia przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego organ stwierdził, że nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez wnioskodawcę zatrudnienia a sprawowaniem przez niego opieki nad niepełnosprawnym ojcem. W ocenie organu I instancji, zakres sprawowanej przez M. K. opieki nad ojcem, która w istocie ogranicza się do takich czynności, jak przygotowywanie posiłków, zakupy, dozowanie leków oraz pranie, nie koliduje z możliwością podjęcia zatrudnienia. W konsekwencji organ I instancji uznał, że pomimo, iż A. K. posiada orzeczenie o niepełnosprawności i ze względu na stan zdrowia wymaga pomocy ze strony innych osób, wnioskodawca nie musi zrezygnować z pracy, aby tę opiekę w niezbędnym zakresie zapewnić. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca zarzucił jej naruszenie prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy brakiem zatrudnienia przez odwołującego się a sprawowaniem przez niego opieki, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek istnieje. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności dowolne przyjęcie, że odwołujący się nie sprawuje stałej i długotrwałej opieki nad ojcem w rozumieniu art. 17 u.ś.r., uniemożliwiającej mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją ostateczną z dnia 20 stycznia 2022 r. nr SKO.1676/21 (będącą przedmiotem rozpoznawanej przez Sąd skargi) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie spełniona jest część przesłanek pozytywnych przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem A. K. legitymuje się orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy KRUS w Opatowie z dnia 29 kwietnia 2006 r. nr akt GEW-901898 o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji (co w świetle art. 3 pkt 21 lit. "e" u.ś.r., oznacza znaczny stopnień niepełnosprawności), a jednocześnie wnioskodawca i jego ojciec są w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym ustalenia trzech wywiadów środowiskowych przeprowadzonych w dniu 22 marca 2021 r., w dniu 23 sierpnia 2021 r. oraz w dniu 30 sierpnia 2021 r., w ocenie Kolegium, dowodzi jednak o niespełnieniu przesłanki bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez wnioskodawcę a sprawowaniem opieki nad ojcem. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż A. K. ma 88 lat, od 2006 roku legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Zamieszkuje z córką M. i jej dziećmi. Jest osobą komunikatywną, przemieszcza się za pomocą dwóch kul, leczy się na serce i stawy, wymaga przyjmowania leków. Samodzielnie spożywa posiłki, korzysta z toalety, ubiera się i dba o higienę osobistą (wymaga pomocy jedynie przy wejściu pod prysznic), a także przyjmuje leki, które raz na tydzień przygotowuje wnioskodawca, rozdzielając odpowiednie dawki w specjalnym pudełku. A. K. wymaga pomocy jedynie w przygotowywaniu posiłków oraz utrzymaniu czystości odzieży i bielizny. Mieszkająca w jedynym domu z ojcem córka M. ma nienormowany czas pracy, ale kiedy przebywa w domu zapewnia ojcu opiekę. M. K. mieszka zaś w miejscowości oddalonej ok. 7 km od miejsca zamieszkania ojca. Nie podejmuje zatrudnienia. Od ponad ośmiu lat jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Janowie Lubelskim. Odwiedza ojca 5-6 razy w tygodniu. Przygotowuje ojcu posiłki, wykupuje leki, które wypisywane są zdalnie, zabiera do prania brudną odzież i bieliznę ojca, pomaga ojcu wejść pod prysznic. Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kolegium uznało, że A. K., pomimo posiadania od 2006 roku orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji, nie jest całkowicie zależny od opiekuna. Opieka sprawowana nad nim nie jest ciągła - nie wymaga on opieki w nocy. Ojciec strony jest samodzielny w sprawach odżywiania się, przyjmowania leków, załatwiania potrzeb fizjologicznych, porusza się przy pomocy dwóch kul. Jak stwierdził pracownik socjalny, jest on przy tym osobą logiczną, świadomą swojej sytuacji i wypowiedzianych treści. W związku z powyższym Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez M. K. zatrudnienia a wykonywaną przez niego opieką nad ojcem. W świetle stwierdzonych okoliczności, szereg podstawowych czynności dnia codziennego ojciec strony wykonuje samodzielnie, zaś M. K. w zasadzie nie wykonuje przy ojcu czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jego osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, gdyż stan zdrowia A. K. tego nie wymaga. Nie wymaga on też pomocy przy karmieniu czy czynnościach higienicznych. Podstawowe czynności dnia codziennego wykonuje samodzielnie, zaś pozostałe czynności realizuje przy niewielkim wsparciu rodziny, w tym wspólnie z nim zamieszkującej córki. Pomoc wnioskodawcy zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pozostają aktywni zawodowo. Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę, że A. K., poza wnioskodawcą, ma jeszcze dwie córki, w tym wspólnie z nim mieszkającą córkę M. , a także syna A. zamieszkującego w tej samej miejscowości. Obowiązek opieki nad niepełnosprawnym ojcem obciąża natomiast wszystkiej dzieci w równym stopniu, niezależnie od tego, czy mają one własne rodziny, zobowiązania zawodowe i czy mieszkają w innych miejscowościach. Skarżący ma zatem prawo oczekiwać współuczestnictwa rodzeństwa w opiece nad ojcem. Wspólnie zaś są w stanie opiekę tę zorganizować bez konieczności rezygnacji z aktywności zawodowej. M. K. (reprezentowany przez [...] M. J.) zaskarżył powyższa decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W treści skargi podtrzymał podniesiony już wcześniej w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię, zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego a sprawowaną przez niego opieką nad ojcem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo- skutkowy istnieje. Podtrzymał również zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 6, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., upatrując naruszenia tych przepisów w braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącego nad ojcem, co skutkowało odmową ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zwalniając jednocześnie organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zobowiązanie organów obu instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w sprawie. Ponadto zwrócił się o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że ustalenie przyjęte przez organy, jakoby zakres sprawowanej przez niego opieki nad ojcem nie stanowił podstawy do rezygnacji z aktywności zawodowej, zostało poczynione w oderwaniu od stanu faktycznego. Skarżący podkreślił, że opieka nad ojcem zajmuje mu znaczną część dnia. Ponadto, w jego ocenie, przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, a więc nie tylko sprawuje opiekę, lecz również pozostaje w gotowości niesienia pomocy, co w niniejszej sprawie zachodzi. Skarżący podkreślił, że w sprawie nie jest kwestionowane, iż sprawuje on opiekę nad ojcem. Zgodnie zaś ze stanem faktycznym, wbrew ocenie organów, opieka ta ma charakter stały i długotrwały. W tej zaś sytuacji argumenty organów co do pozostałych dzieci A. K., są bezzasadne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy również wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wobec zgodnych wniosków stron co do trybu rozpoznania sprawy Sąd, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stanowisko organu należy podzielić. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W wyroku z dnia 16 kwietnia 2021r. (sygn. akt I OSK 2859/20, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) Naczelny Sąd Administracyjny - powołując się na swoje dotychczasowe orzecznictwo – ponownie wskazał, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji pojęcia "sprawowanie opieki", tym niemniej z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece - w rozumieniu tego przepisu - musi ona być stała lub długoterminowa. Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Sąd po raz kolejny podkreślił, że omawiane świadczenie nie jest więc przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania i w związku z tym świadczenie to nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu, a jako rekompensata za rezygnację z pracy z uwagi na rzeczywistą konieczność sprawowania opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Innymi słowy, musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką. Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej (ciągłej) lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje. Obowiązkiem organu administracji w prowadzonym postępowaniu administracyjnym jest więc ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, tj. ustalenie wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy. Podzielając ten pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2021r. (sygn. akt I OSK 351/21, opubl. w CBOSA) podkreślił, że takich ustaleń nie można utożsamiać z oceną wskazań, dotyczących osoby niepełnosprawnej wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Poza sporem bowiem jest, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.s.r., nie podlega badaniu, w toku innego postępowania administracyjnego, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy w sposób określony w stosownych przepisach. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Z tego powodu skoro w toku postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie podlegają ocenie, wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności wskazania dotyczące osoby niepełnosprawnej (w kontekście ustalenia zakresu sprawowania rzeczywistej opieki nad taką osobą), to tym samym nie ma podstaw ku temu, aby dla ustalenia charakteru i wymiaru sprawowanej opieki organ miał obowiązek przeprowadzenia przeciwdowodu przeciw treści tego orzeczenia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może zatem wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (por. także wyrok NSA z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21, opubl. W CBOSA). Także w tej sprawie jest oczywiste, że ojciec skarżącego wymaga pomocy innych osób. Potwierdza to znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie lekarza rzeczoznawcy KRUS w Opatowie z dnia 29 kwietnia 2006 r. nr GEW-901898, stwierdzające że A. K. jest osobą trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Orzeczenie to – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – zgodnie z art. 3 pkt 21 lit. "b" u.ś.r. kwalifikuje ojca skarżącego jako osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności, w rozumieniu powołanej ustawy. Stan zdrowia A. K. ujawnia ponadto sporządzony w dniu 23 sierpnia 2021 r. wywiad środowiskowy, z którego wynika, że leczy się on na choroby serca i stawów oraz porusza się o kulach. Brak jest zatem podstaw by kwestionować, że stan zdrowia A. K. przekłada się na konieczność zapewnienia mu opieki. Nie zwalniało to jednak organów z obowiązku zgadania, czy zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nad ojcem uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. W tym kontekście należy podkreślić, że bez wątpienia przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku zamieszkiwania opiekuna z osobą, nad którą jest sprawowana opieka (tak NSA w wyroku z dnia 7 maja 2020 r. sygn. akt I OSK1045/19, opubl. w CBOSA). Sąd podziela również pogląd, że "stała" lub "długoterminowa" opieka nie może być rozumiana jako wykonywanie czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 371/20, opubl. w CBOSA). Okoliczność, iż skarżący nie zamieszkuje wspólnie z ojcem, nie przesądzała zatem z góry o odmowie przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego. Decydujące w tym zakresie było natomiast ustalenie, że brak jest bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a sprawowaniem przez niego opieki nad niepełnosprawnym ojcem, które to ustalenie uznać trzeba za prawidłowe. Ze wspomnianego wywiadu wynika bowiem, że opieka skarżącego nad ojcem ogranicza się do przygotowywania posiłków oraz utrzymywania czystości odzieży i bielizny, które skarżący przewozi do swojego domu w celu wyprania. Ponadto pomaga on ojcu wejść pod prysznic oraz - raz w tygodniu - rozdziela mu leki na dzienne dawki na kolejny tydzień. Dla realizacji tych czynności skarżący odwiedza ojca 5-6 razy w tygodniu. Z wywiadu wynika jednocześnie, że A. K., pomimo swojego stanu zdrowia potwierdzonego przywołanym wyżej orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy KRUS w Opatowie z dnia 29 kwietnia 2006 r., samodzielnie spożywa posiłki, korzysta z toalety, ubiera się i dba o higienę osobistą. Zamieszkuje on przy tym z córką, które w czasie pobytu w domu również zapewnia mu pomoc i opiekę. W ocenie Sądu, w świetle powyższych ustaleń, wymiar opieki nad A. K. sprawowanej przez skarżącego nie wklucza zatem możliwości podjęcia przez skarżącego zatrudnienia. Pomoc udzielana przez niego ojcu ogranicza się bowiem do zwykłych czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem. Jednocześnie – jak już wyżej wskazano - w razie nieobecności skarżącego taką opiekę zapewnia A. K. również jego córka. Co więcej, z ustaleń poczynionych podczas wywiadu środowiskowego w dniu 23 sierpnia 2021 r. wynika, że w dniach, w których siostra skarżącego M. K. nie pracuje (jeden lub dwa dni w tygodniu) skarżący jest całkowicie zwolniony z opieki nad ojcem, albowiem opiekę tę wówczas zapewnia mu córka. Zakres czynności, przy których ojciec skarżącego wymaga opieki, nie jest przy tym znaczny, zaś większość czynności dnia codziennego (w tym spożywanie posiłków, ubieranie się, korzystanie z toalety), A. K. wykonuje samodzielnie. Mając na uwadze opisany wyżej zakres czynności, przy których skarżący pomaga ojcu, a także ich sporadyczny charakter, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że sprawowana przez niego opieka uniemożliwia mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Tego rodzaju czynności powinny być normą w funkcjonowaniu rodziny i - co oczywiste - wykonuje je wiele pracujących osób, poza godzinami pracy. Wskazać przy tym należy, że pozostawanie w gotowości do zapewnienia wsparcia, opieki i pomocy potrzebującym tego rodzicom jest powinnością każdego dorosłego dziecka, szczególnie w zakresie rozmiaru pomocy jakiej udziela skarżący, co nie jest równoznaczne z niezdolnością tych osób do wykonywania pracy zawodowej. Ponadto – na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy – skarżący ma dwoje rodzeństwa, które również obciążone jest obowiązkiem alimentacyjnym wobec ojca i w miarę swoich możliwości winno wypełnić ten obowiązek w formie bezpośredniej opieki albo też współfinansować usługi opiekuńcze świadczone przez powołane do tego instytucje. Świadczenie pielęgnacyjne ma być natomiast rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r. I OSK 2729/16, CBOSA), a zatem powinno przysługiwać wyłącznie osobom, które nawet w niepełnym wymiarze nie mogą w jakikolwiek sposób zarobkować z uwagi na intensywność sprawowanej opieki i zależność egzystencji osoby niepełnosprawnej od obecności opiekuna. "Stałość" opieki warunkującej świadczenie pielęgnacyjne musi być tego rodzaju, że ma być nieprzerwana i dlatego wykluczająca nawet częściowe zarobkowanie. W świetle powołanych okoliczności brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że to w związku ze sprawowaną przez skarżącego opieką nad ojcem zrezygnował, czy też nie podejmuje on zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nawet częściowej, w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. To zaś determinowało negatywną ocenę podstawowej przesłanki uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, przesądzając o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Rozstrzygnięcia ta zostały poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, w toku którego organy nie naruszyły zasad wynikających z przytoczonych w skardze przepisów art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy prawidłowo też zastosowały w niniejszej sprawie przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Z tych wszystkich względów skargę należało oddalić, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.