II SA/Lu 22/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżący zwrócił się o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata. Do skargi skarżący załączył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania oraz decyzję z urzędu pracy z [...] r. Następnie skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na druku "PPF", obowiązujący w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w którym zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W rubryce dotyczącej uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że uzasadnienie tego wniosku znajduje się załączniku. Z treści tego załącznika (pismo z dnia 22 stycznia 2018 r.) wynika jednak, że pismo to nie zawiera argumentów uzasadniających złożony wniosek o prawo pomocy, a dotyczy zasadności wniesionej skargi. W dalszej części urzędowego formularza skarżący oświadczył, że nie ma osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym, posiada nieruchomość w [...], na której ciąży hipoteka na kwotę ok. [...] zł i poza tą nieruchomością nie ma innego majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych. Wskazał, że jego jedynym dochodem jest zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.). Użycie w przytoczonym przepisie sformułowania "wykaże" oznacza, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Decyzja o przyznaniu prawa pomocy powinna być poprzedzona analizą dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej. Oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu "PPF" okazało się niewystarczające do prawidłowej oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Ponieważ skarżący w urzędowym formularzu "PPF" podał, że posiada nieruchomość rolną położoną w [...] (w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania podał, że jest to nieruchomość rolno-przemysłowa) nie wskazując bliższych danych, wyjaśnienia wymagało, jaka jest jej powierzchnia, szacunkowa wartość oraz ewentualne elementy składowe (rodzaj i powierzchnia znajdujących się na niej budynków). Określenie rodzaju i wielkości posiadanej nieruchomości istotne było dla oceny możliwości płatniczych skarżącego, w tym ewentualnego uzyskiwania z niej dochodu. Ze złożonego oświadczenia wynikało również, że skarżący zamieszkuje na terenie tej nieruchomości, należało zatem ustalić jakie są koszty jej utrzymania i kto je ponosi. Z kolei wobec niepodania przez skarżącego, jakie są jego stałe zobowiązania i wydatki, konieczne było również ustalenie rodzaju i wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego. Z tych powodów w dniu 31 stycznia 2018 r., w trybie art. 255 p.p.s.a., skierowano do skarżącego wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, niezbędnych do ustalenia jego aktualnej sytuacji majątkowej i finansowej. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 lutego 2018 r. i pozostało bez odpowiedzi (notatka urzędowa pracownika sekretariatu Wydziału II WSA w Lublinie z dnia 5 marca 2018 r.) Skarżący nie wykonał wezwania, czym uchybił obowiązkowi zachowania należytej staranności w przedstawieniu swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 31 stycznia 2018 r., powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji majątkowej, osobistej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; CBOSA). Skarżący nie wykazał zatem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w całkowitym, jak również częściowym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.