II SA/Lu 221/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. w sprawie ze skargi J. W. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2013 r., sygn.. akt II SA/Lu 1070/13 oddalającym skargę J. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany ostatecznej decyzji dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 1070/13, który uprawomocnił się w dniu 8 kwietnia 2014 r., oddalono skargę J. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]. J. W. w piśmie z dnia 26 marca 2015 r., nadanym tego samego dnia w urzędzie pocztowym, wniósł o wznowienie postępowania w powyższej sprawie. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 272 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wyjaśnił, że potrzeba wznowienia postępowania wynika z umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską. Ratyfikowana umowa międzynarodowa jest środkiem dowodowym wskazującym na okoliczności faktyczne i prawne mające wpływ na wynik sprawy, z których nie mógł skorzystać w poprzednich postępowaniach. W dalszej części pisma wskazał na okoliczności uzasadniające przyznanie mu uprawnień kombatanckich. W dołączonym do skargi piśmie z dnia 5 lutego 2015 r. pochodzącym z Ministerstwa Spraw Zagranicznych informuje się o trybie zawierania, ratyfikowania, zatwierdzania, ogłaszania, wykonywania, wypowiadania i zmiany zakresu obowiązywania umów międzynarodowych. W piśmie z dnia 9 kwietnia 2015 r. skarżący dokonał korekty – sprostowania skargi z dnia 26 marca 2015 r. oświadczając, że opiera się ona na podstawie wznowienia unormowanej w art. 272 § 3 p.p.s.a. oraz, iż spełnia ustawowy termin przewidziany w art. 277 p.p.s.a. do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W dołączonym piśmie z Departamentu Współpracy Międzynarodowej i Praw Człowieka Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 24 lutego 2015 r. poinformowano skarżącego, że wykaz wiążących Polskę umów międzynarodowych można uzyskać w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Odpowiadając na wezwanie z dnia 14 kwietnia 2015 r. do wskazania, w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania pod rygorem odrzucenia skargi, umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską, która stanowić ma podstawę wznowienia wynikającą z art. 272 § 3 p.p.s.a. skarżący w piśmie z dnia 20 kwietnia 2015 r. wniósł do Przewodniczącego Wydziału II WSA w Lublinie o objęcie nadzorem postępowania sądowego prowadzonego w sprawie o sygnaturze akt II SA/Lu 221/15. W drugim piśmie datowanym na ten sam dzień podkreślał, że sąd administracyjny ma obowiązek wznowić postępowanie, gdy w sprawie zachodzą przesłanki unormowane w dziale VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Umowa międzynarodowa jest środkiem dowodowym wskazującym na okoliczności faktyczne i prawne mające wpływ na wynik sprawy. Oświadczył, że nie mógł powołać się na umowę międzynarodową w poprzednim postępowaniu. Wniósł, aby nie wykorzystywać jego brak znajomości prawa. W dalszej części pisma skarżący powołując się na orzeczenia wydane w sprawach o sygn.. akt II SA/Lu 700/12, II SA/Lu 949/14 i II SA/Lu 1194 przedstawił okoliczności, które w jego ocenie są istotne dla wznowienia postępowania i na które uwagę zwrócono w powyższych orzeczeniach. Odpowiadając na ponowne wezwanie z dnia 4 maja 2015 r. do wskazania, w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania pod rygorem odrzucenia skargi, rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską, które stanowić ma podstawę wznowienia postępowania stwierdził, że podstawą jest Europejska Konwencja Praw Człowieka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Ustawowe podstawy wznowienia postępowania wymienione w art. 271 do 273 p.p.s.a. stanowią ustawowo usankcjonowane okoliczności - powody wznowienia postępowania. Wznowienia postępowania można żądać z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia lub jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu, albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 p.p.s.a.). Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272 § 3 zd. 1 p.p.s.a.). Wznowienia postępowania można żądać także, gdy orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym bądź jeżeli orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 273 § 2 i 3 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (pkt 2) oraz w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (pkt 3). Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Skarżący jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 273 § 3 p.p.s.a. Na podstawie tego przepisu będzie możliwe wznowienie postępowania w przypadkach, w których Europejski Trybunał Praw Człowieka orzeknie o naruszeniu Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod redakcją R. Hausera i M. Wierzbowskiego., C.H. Beck Warszawa 2011, s. 891) bądź Komitet Praw Człowieka, działając na podstawie Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Protokołu fakultatywnego, który został ratyfikowany przez Polskę, na podstawie art. 5 ust. 4 Protokołu przekaże państwu – stronie swój pogląd na sprawę zainicjowaną zawiadomieniem w sprawie naruszenia postanowień Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (por. A. Kabat w B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., LEX 2013, teza 10 komentarza do art. 272). Ponadto treść rozstrzygnięcia organu międzynarodowego musi wskazywać na konieczność dostosowania lub pełniejszego dostosowania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego do postanowień Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności lub innego aktu międzynarodowego stosowanego przez ten organ (por. A. Kabat w B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., LEX 2013, teza 11 komentarza do art. 272). Zatem podstawą wznowienia z art. 272 § 3 p.p.s.a będzie orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka bądź stanowisko Komitetu Praw Człowieka. Wskazana natomiast przez skarżącego Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności nie stanowi żadnego rozstrzygnięcia organu międzynarodowego w związku z czym nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania prawomocnie zakończonego przed sądem administracyjnym. W myśl art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Mając na uwadze brzmienie tego przepisu oraz ze względu na to, iż skarga o wznowienie postępowania z dnia 26 marca 2015 r. sprostowana pismem z dnia 9 kwietnia 2015 r. nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia z art. 272 § 3 p.p.s.a. podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. Z tych względów należało orzec jak w postanowieniu.