II SA/Lu 228/17

PostanowienieWSA w Lublinie2017-04-20

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy (np. w sprawach dotyczących świadczeń wychowawczych), należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w takim przypadku staje się zbędny, a postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
R. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej świadczenia wychowawczego. Skarżący wykazał, że jego dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jednakże z mocy ustawy był zwolniony z kosztów sądowych. W związku z tym, referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) i umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano R. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a I. przyznać R. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący na urzędowym formularzu symbol PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo dwojgiem pełnoletnich dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych, jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha o wartości [...] złotych i [...] budynków. Dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych netto zaś stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego nie obejmujące kosztów wyżywienia oraz zakupu środków czystości i higieny osobistej oraz odzieży wynoszą [...] złotych (w tym średnie miesięczne koszty zakupu opału i ubezpieczenia majątku). Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Druga z wymienionych sytuacji zachodzi w sprawie niniejszej. Po poniesieniu wykazanych przez skarżącego kosztów utrzymania koniecznego jemu oraz dwojgu dzieciom na pokrycie kosztów wyżywienia, zakupu środków czystości i higieny osobistej oraz odzieży pozostaje kwota [...]złotych. Zatem na pokrycie powyższych wydatków na osobę przypada kwota [...]złotych. W ocenie referendarza sądowego kwota ta nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z zakupem wyżywienia, środków czystości i higieny osobistej oraz odzieży. Dochód gospodarstwa domowego skarżącego nie wystarcza zatem na pokrycie wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (koszty wyżywienia, środków czystości i higieny osobistej oraz odzieży). Tym samym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata uznać należy za zasadny. Ze względu jednak na to, że na mocy unormowania art. 239 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. skarżący jest w niniejszym postępowaniu zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję dotyczącą świadczenia wychowawczego, zbędna stała się ocena wpływu obciążenia go kosztami sądowymi na możliwość ponoszenia przez niego kosztów utrzymania koniecznego. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tych powodów przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i art. 249a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło