II SA/Lu 23/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. J. – P. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia p o s t a n a w i a odmówić przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Wydanym w sprawie niniejszej postanowieniem Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 stycznia 2012 r. skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym m.in. poprzez ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 27 lutego 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka w L. powiadomiła Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie o wyznaczeniu dla skarżącej adwokata w osobie A. B. Reprezentował on skarżącą w toku sądowoadministracyjnego postępowania pierwszoinstancyjnego, za co otrzymał stosowne wynagrodzenie. Pismem z dnia 13 kwietnia 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka w L. poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie o zmianie pełnomocnika z urzędu dla skarżącej. Rada w miejsce adwokata A. B. wyznaczyła adwokata M. C., który następnie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tego tytułu postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 maja 2012 r. przyznane zostało mu stosowne wynagrodzenie oraz zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków. Okręgowa Rada Adwokacka w L. pismem z dnia 24 maja 2012 r. poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie o ponownej zmianie pełnomocnika z urzędu dla skarżącej. W miejsce adwokata M. C. wyznaczony został adwokat M. S. Sporządziła ona opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, za co postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012 r. przyznane zostało jej stosowne wynagrodzenie i zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków. Następnie Okręgowa Rada Adwokacka w L. pismem z dnia 20 września 2012 r. poinformowała o następnej zmianie pełnomocnika z urzędu dla skarżącej. W miejsce adwokata M. S. wyznaczony został adwokat A. K. Pismem z dnia 8 października 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka w L. poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie o kolejnej zmianie pełnomocnika z urzędu dla skarżącej. W miejsce adwokata A. K. wyznaczony został adwokat M. J. – P. Adwokat M. J. – P. wniosła w związku z przedłożeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Wniosek zawiera oświadczenie z treści, którego wynika, że opłaty za udzieloną pomoc prawną nie zostały uiszczone w całości ani w części oraz, iż opinia została przesłana skarżącej. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do unormowania art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W myśl art. 253 p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej. W przedmiotowej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w L. przed wyznaczeniem wnioskodawczyni na pełnomocnika skarżącej czterokrotnie wyznaczyła dla niej adwokata. Z tego trzem adwokatom wyznaczonym przed wnioskodawczynią przyznano stosowne wynagrodzenie za świadczoną pomoc prawną, w tym dwukrotnie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyznaczenie przez Okręgową Radę Adwokacką w L. piątego pełnomocnika z urzędu, który wydał tożsame stanowisko o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, co dwaj jego poprzednicy, nie uzasadnia przyznania mu kosztów z tytułu zastępstwa procesowego świadczonego w ramach prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt II OZ 1287/07 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podkreślenia wymaga bowiem, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu koszty zastępstwa procesowego ponosi Skarb Państwa. Nieusprawiedliwione zaś jest przyznanie ze środków publicznych wynagrodzenia kolejnemu pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy, który podjął w sprawie te same czynności, co dwaj jego poprzednicy, czyli sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Przyjęcie odmiennego stanowiska w tym zakresie oznaczałoby niczym nieuzasadnione obciążenie Skarbu Państwa. Wydanie bowiem w sprawie kolejnej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie można uznać za udzielenie skarżącej realnej pomocy prawnej. Tylko natomiast udzielnie realnej pomocy prawnej uzasadnia przyznanie stosownego wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną w ramach prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93; postanowienie NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II FZ 513/07 - Legalis). Mając na względzie powyższe należało orzec jak na wstępie postanowienia.