II SA/Lu 239/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. Cz. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia projektu podziału działki oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia A. C. na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 24 listopada 2011 r., nr [...], odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzję ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia 26 marca 2010 r., nr [...], zatwierdzającej projekt podziału działki nr ewid. [...]/6 w S. – utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Postanowienie to zapadło w następujących okolicznościach sprawy: Wójt Gminy [...] decyzją z dnia 26 marca 2010 r., nr [...], zatwierdził projekt podziału działki nr ewid. [...]/6 o powierzchni 0,4686 ha, położonej w S. na cztery działki: nr ewid. [...]/8 o powierzchni 0,0419 ha, nr ewid. [...]/9 o powierzchni 0,1246 ha, nr ewid. [...]/10 o powierzchni 0,1455 ha, nr ewid. [...]/11 o powierzchni 0,1566 ha. Pismem z dnia 19 października 2011 r. (data złożenia w organie) A. C. zwróciła się do Wójta Gminy [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wnioskodawczyni podniosła, że decyzja ta zatwierdza inny podział przedmiotowej nieruchomości aniżeli podział przedstawiony we wstępnym projekcie. Podkreśliła, iż o zachodzącej podstawie wznowienia dowiedziała się w dniu 22 września 2011 r., to jest w dniu doręczenia jej wstępnego projektu podziału tej nieruchomości. Postanowieniem (mylnie określonym jako "decyzja") z dnia 24 listopada 2011 r., nr [...], organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wskazaną wyżej decyzją z dnia 26 marca 2010 r. z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Organ podkreślił, iż, jak wynika z pisma wnioskodawczyni z dnia 29 sierpnia 2011 r., najpóźniej w tym dniu dowiedziała się ona o niezgodności zatwierdzonego podziału z projektem podziału działki. Miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie, w myśl art. 148 § 1 k.p.a., upłynął więc stronie w dniu 29 września 2011 r. Zażalenie na to postanowienie złożyła A. C., zarzucając organowi błędne ustalenie daty powzięcia przez nią wiadomości o podstawie wznowienia, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem art. 148 § 1 k.p.a. i odmową wznowienia postępowania. Wymienionym na wstępie postanowieniem Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, podnosząc, iż wadliwe nadanie orzeczeniu tego organu formy procesowej decyzji nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest adnotacji o wydaniu A. C. jakichkolwiek dokumentów sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją podziałową, nie można więc zweryfikować prawdziwości jej twierdzeń, iż w dniu 22 września 2011 r., pomiędzy godziną 15 a 16 otrzymała mapę projektu podziału nieruchomości i wówczas dowiedziała się o okoliczności dającej podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Z akt tych wynika natomiast, że w dniu 29 sierpnia 2011 r. do organu pierwszej instancji złożone zostało pismo A. C., G. C., M. J. i P. J. z prośbą o przesunięcie słupa energetycznego i słupka telefonicznego z działki [...]/8, który znajduje się na drodze dojazdowej do ich posesji i który nie został zauważony przy podziale działki i wyznaczaniu drogi dojazdowej. Kolegium podkreśliło, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami organ właściwy w sprawie podziału nieruchomości nie ocenia zasadności ani celowości podziału. Organ ten bada jedynie formalną zgodność wniosku z przepisami powołanej ustawy, a następnie ocenia zgodność proponowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub – w przypadku braku planu – z przepisami odrębnymi lub decyzją o warunkach zabudowy, o ile taka została wydana. Poza sferą kontroli organu pozostaje więc w szczególności zbadanie, czy na wydzielonej działce budowlanej zmieści się budynek mieszkalny, którego budowa planowana jest przez właściciela, jeżeli powierzchnia działki spełnia parametry określone wymogami planu lub przepisów odrębnych (decyzji o warunkach zabudowy). Organ ten nie ocenia także, czy wydzielając działkę służącą jako droga wewnętrzna wnioskodawca zaplanuje ją odpowiednio szeroką. Podział w niniejszej sprawie, jak wskazał organ odwoławczy, był dokonywany na wniosek ówczesnych właścicieli, którzy – zgodnie z wymogami – przedłożyli mapę odzwierciedlającą wstępny projekt podziału działki nr [...]/6, a następnie, wnioskując o zatwierdzenie podziału, przedłożyli mapę podziału, będącą integralną częścią decyzji podziałowej z dnia 26 marca 2010 r. Nabywając własność nieruchomości w drodze darowizny A. C. nabyła to prawo o takiej treści, jaka wynika z decyzji podziałowej. Zdaniem organ drugiej instancji skarżąca już w dacie przyjęcia darowizny dowiedziała się o decyzji podziałowej, albowiem, jakkolwiek odpisu umowy darowizny nie ma w aktach sprawy, to regułą obowiązująca przy zawieraniu umów przenoszących własność jest zawarcie w ich treści dokładnego opisu przedmiotu umowy z przytoczeniem tytułu prawnego poprzednika i dokumentów potwierdzających stan prawny nieruchomości. Skarżąca w dacie zawarcia powyższej umowy uzyskała wiedzę o stanie prawnym nieruchomości, jej położeniu i granicach. Wiedziała zatem również o tym, że nieruchomość, której prawo własności nabyła, została wydzielona z działki nr [...]/6, w wyniku podziału zatwierdzonego kwestionowaną obecnie decyzją z dnia 26 marca 2010 r. Z powyższego wynika, że już przed dniem 22 września 2011 r. skarżąca wiedziała, że podział zatwierdzony decyzją był inny niż zamierzony. Skarżąca w dniu 29 sierpnia 2011 r. sporządzając i składając w organie pierwszej instancji podanie o przesunięcie słupa energetycznego i słupka telefonicznego z całą pewnością wiedziała o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Termin do złożenia podania o wznowienie upłynął więc w dniu 29 września 2011 r., a wniosek skarżącej z dnia 19 października 2011 r., wniesiony został po upływie ustawowego terminu na dokonanie tej czynności procesowej. Skargę do Sądu na postanowienie SKO złożyła A. C., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W treści skargi powtórzyła zarzuty i argumenty podniesione w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, dodatkowo zarzucając organom naruszenie art. 80 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W dniu 15 czerwca 2012 r. Kolegium złożyło do akt sądowych informację z rejestru gruntów dotyczącą działek nr [...]/11 i [...]/8, kopię umowy darowizny z dnia 21 marca 2011 r., Rep. A Nr [...] i kopię zawiadomień o założeniu księgi wieczystej, potwierdzające prawa rzeczowe skarżącej do wskazanych wyżej działek gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. W myśl przepisu art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zachodzą przesłanki wymienione w pkt 1-8 powołanego przepisu. Stosownie do tego przepisu postępowanie wznawia się w szczególności, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (pkt 5). Tryb wnoszenia podania oraz termin wniesienia podania o wznowienie postępowania określony został w art. 148 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem wniosek o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Oznacza to, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Należy więc przyjąć, że zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 577). Organ administracji zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Należy bowiem podkreślić, iż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych określoną w art. 19 k.p.a. (wyroki NSA z dnia 8 grudnia 1995 r., SA/Wr 1164/95, niepubl. oraz z dnia 6 lipca 2006 r., II OSK 976/05, niepubl.). Prawidłowe jest stanowisko organów administracji obu instancji, że wniosek skarżącej o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia 26 marca 2010 r., nr [...], zatwierdzającą projekt podziału działki nr ewid. [...]/6 w miejscowości S., złożony został po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., a zatem należało wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarżąca A. C. pismem z dnia 19 października 2011 r. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego – na podstawie powołanego art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. We wniosku skarżąca podniosła, iż uważna analiza wstępnego projektu podziału i załącznika graficznego do tej decyzji pozwala stwierdzić, że podział dokonany w kwestionowanej decyzji nie jest zgodny ze wstępnym projektem podziału. W świetle bowiem rozwiązań przyjętych w dokonanym tą decyzją podziale – z uwagi na lokalizację słupa elektrycznego ("dwunożnego") na wydzielonej jako droga dojazdowa działce nr [...]/8 – nie jest możliwy obecnie przejazd tą działką. Działka nr [...]/8, wskutek takiego rozstrzygnięcia, nie może spełniać swojej podstawowej funkcji. Natomiast we wstępnym projekcie podziału działki część projektowanej do wydzielenia działki nr [...]/8 (drogi dojazdowej), znajdująca się bezpośrednio przy drodze publicznej nr [...]7, jest odpowiednio szersza, po to aby zapewnić swobodny przejazd pojazdami do działek nr [...]/10 i [...]/11. Zdaniem skarżącej powyższe kwestie świadczą o istnieniu nowej okoliczności faktycznej, istniejącej w dniu wydania decyzji, a nie znanej organowi, który wydał decyzję podziałową z dnia 26 marca 2010 r. (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Składając wniosek skarżąca wyjaśniła, że o okoliczności dającej podstawę do wznowienia postępowania dowiedziała się w dniu 22 września 2011 r., gdy na swoje żądanie otrzymała dokument wstępnego podziału działki, a zatem – w jej ocenie – zachowała miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie w myśl art. 148 § 1 k.p.a. Z akt tych wynika jednak, na co zasadnie zwrócił uwagę organy administracji, że w dniu 29 sierpnia 2011 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo z tej samej daty, złożone przez skarżącą A. C., a także G. C., M. J. i P. J. Wnoszący to pismo wskazali, iż "jako właściciele działek nr [...]/10 i [...]/11" zwracają się z prośbą o "przesunięcie słupa elektrycznego i słupka telefonicznego z działki [...]/8", która stanowi drogę dojazdową do ich posesji. Uzasadniając ten wniosek skarżąca i pozostali wnioskodawcy wyjaśnili, że "przy podziale i wyznaczaniu drogi dojazdowej nie został zauważony słup, który stoi centralnie na środku wyjazdu" (k. 12 akt adm.). W świetle treści tego pisma organy obu instancji zasadnie przyjęły, iż w dacie jego złożenia, to jest w dniu 29 sierpnia 2011 r., skarżąca wiedziała o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżąca składając powyższe pismo miała wiedzę co do numeracji oraz granic działek ewidencyjnych gruntu wydzielonych w wyniku podziału zatwierdzonego kwestionowaną decyzją, w tym stanowiącej drogę dojazdową działki nr ewid. [...]/8. Skarżąca wiedziała również w tej dacie, iż wskutek rozwiązań przyjętych w podjętej przez Wójta decyzji podziałowej znacznie utrudniony bądź niemożliwy jest przejazd pojazdami mechanicznymi w granicach działki nr ewid. [...]/8. Świadczy to o tym, że skarżąca należycie oceniała skutki przedmiotowej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości w sposób niekorzystny dla niej jako właścicielki działki nr [...]/11 oraz współwłaścicielki działki nr [...]/8. Wbrew stanowisku skarżącej nie można przyjąć, iż decydujące znaczenie dla zachowania miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie miała data wydania skarżącej mapy wstępnego projektu podziału i od tej daty, to jest od dnia 22 września 2011 r., rozpoczął bieg termin, o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Fakt ten, jak zasadnie podniosło Kolegium w odpowiedzi na skargę, nie może mieć takiego znaczenia, albowiem zdarzeniem wywołującym skutek prawny w postaci wyodrębnienia części powierzchni ziemskiej o określonych granicach i określonym oznaczeniu w ewidencji gruntów i budynków wywołuje nie mapa wstępnego projektu podziału nieruchomości, lecz decyzja administracyjna zatwierdzająca ten podział. Niezależnie od powyższego prawidłowe było stanowisko organu odwoławczego, iż o przebiegu granic nowo wydzielonych działek skarżąca wiedziała od daty uzyskania przez nią prawa własności działki nr [...]/11 oraz współwłasności działki nr [...]/8, to jest od dnia 21 marca 2011 r. Jak wynika bowiem z umowy darowizny sporządzonej w tej dacie w formie aktu notarialnego (Rep. A Nr [...]), w toku jej zawierania rodzice skarżącej okazali kwestionowaną decyzję podziałową wraz z aktualną mapą ewidencyjną obrazującą granice powstałych w wyniku podziału działek gruntu. Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona mogła bronić się, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu (art. 58 § 1 k.p.a.). Z akt administracyjnych sprawy nie wynika jednak, by skarżąca taki wniosek składała w toku postępowania administracyjnego. Należy mieć nadto na względzie, iż nawet gdyby uznać, że skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a., to brak byłoby podstaw do wznowienia postępowania zakończonego w tej sprawie. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jak tego domagała się skarżąca, jest uzasadnione wyłącznie w sytuacji, gdy nowe okoliczności faktyczne i dowody, o których mowa w tym przepisie, nie były znane organowi wydającemu decyzję. Nie można uznać za nowe, a zatem nieznane organowi, dowodów, którymi organ dysponował, lecz z którymi się nie zapoznał albo które niewłaściwie ocenił. Przy wznowieniu postępowania w tym przypadku nie jest więc istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów. Błędna ocena dowodu lub okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tym dowodzie lub okoliczności. Dlatego też odmienna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi, nie może stanowić uzasadnienia dla wznowienia postępowania (por. wyroki NSA z dnia: 27 stycznia 1984 r., SA/Wr 649/83, ONSA 1984, nr 1, poz. 7, 9 kwietnia 2001 r., V SA 1831/00, niepubl. oraz 27 września 2006 r., II OSK 1128/05, niepubl.; R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 786; B. Adamiak (w:) System prawa administracyjnego. Prawo procesowe administracyjne, t. 9, pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2010, s. 255 W przypadku, gdy organ administracji państwowej wznowił postępowanie na podstawie dowodów lub okoliczności, znanych mu w dniu wydania decyzji, to takie przekroczenie prawa wbrew jasnym i określonym w sposób niedwuznaczny przesłankom tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 1985 r., III SA 1051/84, GAP 1987, nr 6, s. 46; B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego..., s. 561). W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, iż Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia 20 listopada 2009 r., nr [...], zaopiniował pozytywnie przedłożony przez wnioskodawców J. i H. małż. J. (rodziców skarżącej) wstępny projekt podziału działki nr [...]/6. Dokument ten, co także nie było kwestionowane, stanowi załącznik do powyższego postanowienia Wójta Gminy [...]. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że wskazany organ administracji, wydając kwestionowaną decyzję podziałową z dnia 26 marca 2010 r., dysponował zarówno wstępnym projektem podziału działki, jak i mapą z projektem podziału nieruchomości obrazującą zatwierdzony podział. Niedostrzeżenie przez organ administracji rozbieżności pomiędzy tymi dokumentami w zakresie wyznaczonych granic część projektowanej działki nr [...]/8 usytuowanej bezpośrednio przy drodze publicznej nr [...]7 i w konsekwencji zatwierdzenie podziału działki nr [...]/6, który nie był zgodny z pozytywnie zaopiniowanym wstępnym projektem podziału tej działki stanowiło naruszenie prawa, jednakże nie może być ono oceniane jako nowa okoliczność nieznana temu organowi, dająca podstawę do wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lutego 1999 r., III SA 5019/98 (ONSA 2000, nr 2, poz. 62) stwierdził bowiem, iż nie można przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), jeśli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu. Fakt, iż urzędnik nie dostrzegł tej okoliczności na skutek przeoczenia czy też niedokładnego przeczytania akt, nie może uzasadnić wznowienia postępowania". Wznowienie – w tych okolicznościach – postępowania administracyjnego i wydanie merytorycznej decyzji na podstawie art. 151 k.p.a. stanowiłoby rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności tej decyzji. Zarzuty podniesione w skardze są więc niezasadne. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w sentencji wyroku.