II SA/Lu 24/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dnia 25 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi - w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi postanawia odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 13 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę na opisaną w sentencji decyzję Wojewody z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi do jakich strona została wezwana. Następnie wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2009 r. (data złożenia) A. K. – N. będąca pełnomocnikiem skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi tj. do złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. We wniosku wskazała, że po wniesieniu w imieniu syna skargi wyjechała za granicę ustanawiając w kraju pełnomocnika do doręczeń korespondencji. Jednakże pełnomocnik ten z uwagi na brak możliwości kontaktu z nią wywołanym jej pobytem w szpitalu nie poinformował jej o treści wezwania, które nie zostało wykonane. Dopiero po powrocie do kraju w dniu 19 kwietnia 2009 r. w rozmowie z pełnomocnikiem do doręczeń dowiedziała się o wezwaniu które należało wykonać. W związku z zaistniałą sytuacją nie ponosi winy za uchybienie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 tego artykułu pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z ostatniego przepisu wynika zatem, iż konieczną, a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tytułem wstępu wskazać należy, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron (jej pełnomocnika) szczególnej staranności. Wszelkie zaniedbania grożą bowiem poważnymi konsekwencjami, często niemożliwymi do zniwelowania. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Również sposób rozumienia pojęcia "brak winy w uchybieniu terminu" nie budzi wątpliwości w praktyce orzeczniczej. Zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą o braku winy można mówić jedynie wtedy, gdy mimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, termin został naruszony. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 28.6.2007 r., II OSK 479/07, LEX nr 344095). W niniejszej sprawie - w ocenie Sądu - pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, w związku z czym nie można mu przypisać, iż wykazał się należytą starannością przy prowadzeniu sprawy, do której został umocowany. Poza sporem pozostaje fakt, że A. K. – N. będąca pełnomocnikiem skarżącego już w skardze (k. 7 akt sądowych) zaznaczyła, iż z uwagi na planowany wyjazd za granicę upoważnia A. P. do odbioru korespondencji kierowanej na wskazany przez nią adres. Tym samym wypełniła treść art. 299 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym strona zamieszkała za granicą, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy, obowiązana jest wraz z wniesieniem skargi ustanowić pełnomocnika do doręczeń. Konieczność wyznaczenia pełnomocnika do doręczeń zachodzi również, gdy osoba, zachowując miejsce zamieszkania w Polsce, przebywa dłuższy czas za granicą. Skoro więc w sprawie został ustanowiony pełnomocnik do doręczeń w kraju obowiązkiem Sądu było kierowanie pism na adres tego pełnomocnika, zaś jego obowiązkiem odbieranie takiej korespondencji. Dodać należy, iż przewidziana w art. 299 § 1 p.p.s.a., forma doręczenia pism rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat wykaże, iż mimo ustanowienia przez niego pełnomocnika do doręczeń pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności prawnej, co pełnomocnik strony przedmiotowym wnioskiem uczynił. Jednakże, co najważniejsze twierdzenia pełnomocnika strony skarżącej w żaden sposób nie wskazują na brak jego winy w uchybieniu przedmiotowego terminu. W przedmiotowej sprawie, jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi A. K. – N. wskazała fakt przebywania na leczeniu w szpitalu w okresie od 10 lutego 2009 r. do 1 marca 2009 r. oraz związany z tym brak możliwości kontaktu pełnomocnika do doręczeń z jej osobą. Odnośnie tych twierdzeń wskazać należy, iż jak wynika z akt sprawy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało odebrane przez A. P. w dniu 26 stycznia 2009 r., a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi mijał z dniem 2 lutego 2009 r. Natomiast A. K. – N. przebywała w szpitalu (czego Sąd nie kwestionuje) dopiero od dnia 10 lutego 2009 r. Zatem fakt przebywania jej w szpitalu nie ma związku z uchybieniem terminu, gdyż nastąpił już po upływie okresu w którym czynność winna zostać wykonana. Ponadto twierdzeń co do faktu nieskutecznych prób kontaktu z pełnomocnikiem strony skarżącej nie potwierdza treść pisma nadesłanego do Sądu przez pełnomocnika do doręczeń. W piśmie tym będącym reakcją na wezwanie Sądu, sporządzonym następnego dnia po otrzymaniu wezwania i nadanym dwa dni po otrzymaniu wezwania pełnomocnik do doręczeń w ogóle nie wspomina o jakichkolwiek przeszkodach w skontaktowaniu się z A. K. – N. W piśmie tym (k. 24) wskazuje jedynie, iż uprawniony jest wyłącznie do odbierania korespondencji i uiszczenia wpisu sądowego. W związku z tym twierdzenia pełnomocnika strony skarżącej co do podejmowanych prób kontaktowania się z nim przez pełnomocnika do doręczeń uznać należało za gołosłowne, którym Sąd nie dał wiary. Wskazać również należy, iż A. K. – N. inicjując postępowanie sądowe poprzez wniesienie skargi stała się jednocześnie osobą zobowiązaną do dokonywania czynności procesowych w tym postępowaniu, na której ciąży obowiązek zachowania należytej staranności, jakiej można wymagać od strony właściwie dbającej o swoje interesy procesowe. Uchybienie w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem, narusza obiektywny miernik staranności i stanowi podstawę do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu. Wszystkie powyższe okoliczności determinują ocenę Sądu, że wnioskująca w okresie otwartym do uzupełnienia braków formalnych skargi działała z pełnym rozeznaniem, a stan jej zdrowia nie wykluczał (w tym okresie) realizacji określonego przez Sąd obowiązku. W związku z tym Sąd uznał mając na uwadze zasady doświadczenia życiowego, że pełnomocnik skarżącego nie dołożył należytej staranności w prowadzeniu sprawy i w sposób zawiniony uchybił terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.