II SA/Lu 240/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lipca 2025 r. sprawy ze skargi T. W. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 1 października 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 468/24 oddala skargę. Wyrokiem z 1 października 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 468/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 24 kwietnia 2024 r., znak: [...], w przedmiocie zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego. Ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącej, 21 stycznia 2025 r. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. Wobec niewniesienia skargi kasacyjnej, wyrok ten stał się prawomocny 7 marca 2025 r. T. W. w piśmie z 28 kwietnia 2025 r. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 468/24, wskazując jako podstawę żądania "brak mecenasa w toku z powodu niemożności wysłania PPF". W uzupełnieniu braków formalnych skargi, pełnomocnik skarżącej wskazała, że skarżąca domaga się wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) oraz, że opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej doręczono skarżącej 4 lutego 2025 r., a więc trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie został zachowany; ponadto pełnomocnik wskazała, że skarżąca żąda uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Skarga o wznowienie postępowania została rozpoznana w trybie uproszonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Na mocy art. 276 p.p.s.a, do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania o składa się z dwóch etapów, co wynika z treści art. 280 § 1 p.p.s.a. Etap pierwszy dotyczy badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 279 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie, spełnione zostały przesłanki z art. 279 p.p.s.a., gdyż skarżąca oznaczyła zaskarżone orzeczenie, a w wyniku uzupełnienia skargi wskazała również podstawę wznowienia oraz podała okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi. Przechodząc do merytorycznej oceny powołanej w skardze podstawy wznowienia, wyjaśnić na wstępie trzeba, że skarga o wznowienie postępowania nie jest środkiem odwoławczym, lecz nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Skarga o wznowienie nie jest zatem środkiem umożliwiającym ponowną kontrolę decyzji, która był przedmiotem skargi rozpoznanej przez sąd prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie, której wznowienia domaga się skarżąca. Skarżąca w niniejszej sprawie jako podstawę wznowienia wskazała art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Zdolność sądowa i procesowa zostały ustawowo zdefiniowane w art. 25 i 26 p.p.s.a. Osoba fizyczna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) od chwili urodzenia aż do śmierci. Zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. Natomiast podstawa braku należytej reprezentacji osoby fizycznej, dotyczy tych sytuacji, w których osoba fizyczna nie miała zdolności do czynności prawnych i z tej przyczyny w postępowaniu sądowym powinna być reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego (art. 26 i 27 p.p.s.a.). Wskazuje też na to treść art. 277 p.p.s.a., gdzie w kontekście braku należytej reprezentacji mówi się o przedstawicielu ustawowym strony. Skarżąca w sprawie zakończonej wyrokiem z 1 października 2024 r. (sygn. akt II SA/Lu 468/24) miała zdolność do czynności prawnych, a więc również sądową i procesową. W związku z tym zarzutu braku należytej reprezentacji skarżącej nie można rozpatrywać w odniesieniu do jakichkolwiek okoliczności związanych z reprezentacją strony przez przedstawiciela ustawowego. Nie doszło także do sytuacji, w której skarżąca byłaby nienależycie reprezentowana lub pozbawiona możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. W toku całego postępowania skarżąca była prawidłowo powiadomiona o czynnościach sądowych wraz z odpowiednimi pouczaniami o terminach i środkach zaskarżenia oraz przysługujących jej prawach. Skarżąca miała więc możliwość realizacji swoich uprawnień procesowych, z czego czynnie korzystała, składając pisma procesowe, w tym wnioski o przyznanie pomocy w zakresie przyznania pełnomocnika z urzędu. Pierwszy z jej wniosków o przyznanie prawa pomocy, został pozostawiony bez rozpoznania, z uwagi na nieuzupełnienie jego braków w terminie (postanowienie referendarza sądowego z 23 lipca 2024 r., sygn. II SPP/Lu 130/24). Drugi z wniosków został złożony po wydaniu wyroku i doręczeniu jego odpisu z uzasadnieniem. W wyniku jego rozpoznania przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienia adwokata, do którego wyznaczenia zobowiązano Okręgową Radę Adwokacką w L. (postanowienie referendarza z 14 listopada 2024 r., sygn. akt II SPP/Lu 244/24). Jak już wskazano powyżej, podstawa wznowienia z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. występuje wówczas, gdy osoba fizyczna nie ma zdolności do czynności prawnych i nie była w postępowaniu sądowym reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego. Fakt, że skarżąca nie była reprezentowana w toku postępowania sądowego przez adwokata lub radcę prawnego nie oznacza - samo przez się - braku należytej reprezentacji. Przesłanka nienależytej reprezentacji nie wynika także z sposobu wykonywania obowiązku przez pełnomocnika skarżącej, który został jej przyznany w ramach prawa pomocy po wydaniu wyroku w sprawie II SA/Lu 468/24. Zastrzeżenia skarżącej odnośnie do złożonej przez tego pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w istocie stanowią próbę zakwestionowania prawidłowości działania tego pełnomocnika. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest jednak pogląd, że ewentualne niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez pełnomocnika, nawet prowadzące do negatywnych dla strony konsekwencji, nie mieści się w zakresie przesłanki braku należytej reprezentacji, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Ten pogląd sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela (por. postanowienie NSA z 11 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1160/04; postanowienie NSA z 15 lutego 2012 r., sygn. akt I GSK 155/12; wyrok WSA w Lublinie z 22 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 14/20). Sporządzenie przez pełnomocnika z urzędu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie może być zatem uznane za przejaw nienależytego reprezentowania lub pozbawienia możności działania, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że adwokat M. S. została prawidłowo ustanowiona pełnomocnikiem skarżącej - zgodnie z prawomocnym postanowienie referendarza sądowego z 14 listopada 2024 r., sygn. akt II SPP/Lu 244/24. O wyznaczeniu pełnomocnika, jak również o tym, że ustanowienie pełnomocnika w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa (art. 244 § 2 p.p.s.a.), skarżąca została powiadomiona pismem z 4 grudnia 2024 r. Odpis złożonej przez pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 1 października 2024 r., wraz z pouczeniem o treści art. 177 § 4 p.p.s.a., został doręczony skarżącej 4 lutego 2025 r. Skarżąca nie skorzystała jednak z przysługującego jej z mocy tego przepisu prawa do wniesienia skargi kasacyjnej w terminie 30 dni od doręczenia powyższej opinii, co leżało w jej interesie, o ile nie zgadzała się z tą opinią. Powyższe prowadzi do wniosku, że bezpodstawny jest postawiony w skardze o wznowienie postępowania zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów prawa, ponieważ nie wystąpiła, wskazana jako podstawa wznowieniowa, przesłanka określona w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.