II SA/Lu 241/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-04-16

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie dotyczącej zasiłku stałego, która jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., przysługuje prawo do pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej zasiłku stałego, korzystająca ze zwolnienia z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., może ubiegać się o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zwolnienie z kosztów sądowych nie wyklucza możliwości przyznania pomocy prawnej, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie zasiłku stałego. Referendarz sądowy, analizując wniosek, stwierdził, że strona jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. ze względu na przedmiot sprawy. Jednocześnie uznał, że strona wykazała trudną sytuację materialną uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił ustanowić dla A. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L., oraz odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (tj. w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, które zostało zastąpione zwolnieniem wynikającym z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego p o s t a n a w i a I. ustanowić dla A. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca A. S. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organów w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga inicjująca niniejsze postępowanie kwestionuje rozstrzygnięcie organu administracji publicznej dotyczące zasiłku stałego, którego zasady przyznawania normuje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Ze względu na przedmiot niniejszego postępowania stronę skarżącą zalicza się do grupy podmiotów, do których ma zastosowanie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Tym samym na stronie skarżącej w niniejszym postępowaniu nie ciąży obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Skoro na stronie skarżącej nie ciąży w niniejszym postępowaniu obowiązek ponoszenia kosztów sądowych brak jest możliwości oszacowanie wystąpienia stanów faktycznych zawartych w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. od zaistnienia, których przepis ten uzależnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowity. Z tych powodów niemożliwe jest zarówno przyjęcie, że strona skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania jak i to, iż wniosek jej traktować należy, jako wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Okoliczności powyższe nie stoją jednak na przeszkodzie potraktowania wniosku strony skarżącej, jako wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) - 292,80 złotych brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że samodzielnie prowadzi ona gospodarstwo domowe, zamieszkuje u matki mającej mieszkanie o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z dodatku pielęgnacyjnego w kwocie [...] złotych i zasiłku stałego w kwocie [...] złotych. Łączny miesięczny dochód strony skarżącej wynosi [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów minimalnego wynagrodzenia adwokata bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Świadczy o tym porównanie wysokości kwoty brutto minimalnego wynagrodzenia adwokata do wysokości miesięcznego dochodu strony skarżącej. Poniesienie przez stronę skarżącą minimalnego wynagrodzenia adwokata w kwocie brutto spowoduje, że na zaspokojenie jej kosztów utrzymania koniecznego pozostanie kwota [...] złotych. Kwota ta w ocenie referendarza sądowego, niezależnie od rzeczywistej wysokości kosztów utrzymania koniecznego strony skarżącej nie będzie w stanie pokryć jej wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego. Tym samym zobowiązanie strony skarżącej do poniesienia kosztów ustanowienia adwokata nawet w wysokości minimalnej grozi nie tylko powstaniem uszczerbku w koniecznych stronie kosztach utrzymania, ale i pogłębi jej i tak trudną sytuację materialną. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło