II SA/Lu 252/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki tablicy reklamowej postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący w piśmie z dnia 21 marca 2018 r. zwrócił się o zwolnienie od tej opłaty. Na wezwanie sądu skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczył, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił tym, że z uwagi na stan zdrowia nie ma środków na opłacenie wpisu sądowego. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2 oraz udział w [...] części działki o pow. [...] ha, położonej w [...]. Skarżący wykazał, że na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł netto składa się jego emerytura w wysokości [...] zł i emerytura żony w kwocie [...] zł. Odnośnie stałych miesięcznych zobowiązań i wydatków skarżący podał, że koszty leczenia wynoszą [...] zł, utrzymanie domu [...] zł, media [...] zł i żywność [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( p.p.s.a.). Podnieść należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. spoczywa na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej, wysokości dochodów i obciążeń finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a). Oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny możliwości poniesienia przez niego w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych. Ponieważ z akt sprawy wynikało, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "[...]" (k.48 akt adm., k.1-2 akt sąd.), należało zbadać aktualną kondycję finansową prowadzonej przez skarżącego firmy. W tym celu wezwano skarżącego do podania wielkości przychodów i kosztów w prowadzonej działalności gospodarczej, a także wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Ponadto z uwagi na podanie przez skarżącego stosunkowo wysokich kosztów leczenia i kosztów utrzymania domu, skarżącego zobowiązano do nadesłania dokumentów potwierdzających wykazane w urzędowym formularzu "PPF" wydatki. Wezwanie z dnia 20 kwietnia 2018 r. do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń zostało doręczone 4 maja 2018 r. i jak wynika z notatki urzędowej pracownika sekretariatu Wydziału II WSA w Lublinie z dnia 22 maja 2018 r., pozostało bez odpowiedzi. W ocenie referendarza, skarżący nie wykonując wezwania z dnia 20 kwietnia 2018 r., nie ujawnił w pełni swej sytuacji materialnej. Powoduje to negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niewywiązanie się przez stronę z obowiązku złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji materialnej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym skarżący nie wykazał przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.