II SA/Lu 253/17
WyrokWSA w Lublinie2017-10-26
Skład orzekający: Witold Falczyński, Marta Laskowska-Pietrzak, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewody uchylająca decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia była zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Wojewody uchylająca decyzję Starosty była zgodna z prawem. Wojewoda zasadnie zakwestionował operat szacunkowy, który stanowił podstawę ustalenia odszkodowania, ze względu na jego wewnętrzne sprzeczności i błędy logiczne. Ponadto, organ pierwszej instancji pominął istotne kwestie proceduralne, w tym brak ustaleń dotyczących terminu wydania nieruchomości przez właścicielkę, co mogło wpłynąć na wysokość odszkodowania. W związku z tym, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. R. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie za nieruchomość wywłaszczoną pod drogę publiczną i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń rzeczoznawcy majątkowego dotyczących stanu zagospodarowania działki. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, wskazując na sprzeczności w operacie szacunkowym oraz pominięcie przez organ pierwszej instancji kwestii związanych z potencjalnym zwiększeniem odszkodowania o 5%.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. R.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę.
Sygn. akt II SA/Lu [...]
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Wojewoda – po rozpatrzeniu odwołania E. R. od decyzji Starosty [...] z [...] października 2016 r. nr [...], w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną pod realizację drogi publicznej – na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; obecnie: t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił następująco stan faktyczny i prawny sprawy:
Nieruchomość położona w obrębie W. U., oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,0012 ha, stanowiąca własność E. R., na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa i przebudowa drogi gminnej nr [...] - ul. [...], ul. [...], ul. [...] i część ul. [...] oraz włączenie do drogi wojewódzkiej w W. U. ", została przeznaczona na pas drogowy, stając się z mocy prawa własnością G. U..
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2016 r. Starosta W. ustalił na rzecz E. R. odszkodowanie w wysokości [...] zł z tytułu utraty prawa własności do ww. nieruchomości.
W dwóch pismach oznaczonych datą [...] października 2016 r. (daty wpływu do organu: 27 i [...] października 2016 r.) E. R. odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji. W treści tych pism strona zakwestionowała prawidłowość ustaleń rzeczoznawcy majątkowego, będących podstawą rozstrzygnięcia Starosty [...], dotyczących stanu zagospodarowania wywłaszczonej działki, tj. rodzaju i wieku rosnących w jej obrębie drzew owocowych. Pozostałe argumenty podniesione w odwołaniu – jak stwierdził organ drugiej instancji – nie były natomiast związane z przedmiotem sprawy.
Rozpatrując odwołanie Wojewoda wskazał, że w niniejszej sprawie podstawę ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz G. U. przedmiotowej działki nr ewid. [...] o powierzchni 0,0012 ha, stanowił operat szacunkowy sporządzony na zlecenie Starosty [...] przez rzeczoznawcę majątkowego J. P..
W operacie tym biegły stwierdził, że wyceniana nieruchomość jest działką niezabudowaną, której stan prawny został uregulowany w księdze wieczystej nr [...] [...] Opisując stan zagospodarowania tej nieruchomości rzeczoznawca podał natomiast, że znajdują się na niej:
- składniki budowlane - ogrodzenie z elementów betonowych zamocowanych na słupkach betonowych osadzonych w cokołach betonowych o długości 10 m i wieku 25 lat;
- składniki roślinne: śliwa (3 szt., wiek 8 lat), mirabelka (1 szt., wiek 7 lat) i thuja (1 szt., wiek 10 lat).
Sprzeczność powyższych ustaleń – w ocenie Wojewody – nastręcza pytanie, czy przedmiotem wyceny była działka zabudowana, czy niezabudowana.
Wojewoda ustalił, że G. U. nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obowiązującym w tej Gminie dokumentem planistycznym jest studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzone uchwałą nr [...] Rady G. U.. Zgodnie z zapisami tego dokumentu, wyceniana nieruchomość położona jest w obszarze oznaczonym symbolem UM, opisanym jako tereny usługowo-mieszkaniowe i zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna.
Organ odwoławczy podkreślił, że z wyjaśnień biegłego wynika, iż analiza rynku wykazała, że brak jest danych rynkowych o cenach nieruchomości o podobnym stanie zagospodarowania do nieruchomości wycenianej, zatem nie występują warunki do określenia wartości rynkowej nieruchomości wywłaszczonej. W związku z tym dla ustalenia odszkodowania biegły określił wartość odtworzeniową nieruchomości, stosując przy tym podejście porównawcze i metodę korygowania ceny średniej.
W ocenie Wojewody podejście porównawcze stosuje się do określenia wartości rynkowej nieruchomości wyłącznie wówczas, gdy nieruchomości podobne do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny były w obrocie na określonym rynku w okresie ostatnich dwóch lat poprzedzających wycenę oraz, gdy znane są ich ceny i cechy wpływające na te ceny oraz warunki dokonania transakcji. Metoda korygowania ceny średniej polega natomiast na określeniu wartości rynkowej wycenianej nieruchomości na podstawie zbioru co najmniej kilkunastu nieruchomości reprezentatywnych, przyjętych do porównań, które to nieruchomości były przedmiotem transakcji rynkowych. Zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm. – dalej jako "u.g.n."), ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu.
Organ odwoławczy zauważył, że biegły rzeczoznawca majątkowy powołany w niniejszej sprawie wskazał, iż w pierwszej kolejności zbadał rynek nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną w W. U. w okresie od stycznia 2014 r. do dnia sporządzania wyceny. Ceny tego typu nieruchomości zawierały się w przedziale od [...] zł/m2 do [...] zł/m2. Następnie analizie poddał ceny nieruchomości gruntowych niezabudowanych przeznaczonych pod drogi publiczne, które były przedmiotem obrotu na rynku lokalnym i regionalnym w okresie od lipca 2013 r. do dnia sporządzenia wyceny. Na terenie powiatu w. nie odnotowano tego typu transakcji, a na terenie całego Wojewoda zanotowano pojedyncze transakcje.
Opierając się na powyższych ustaleniach rzeczoznawca majątkowy - uwzględniając zasadę korzyści dla właściciela, stosownie do art. 134 ust. 3 u.g.n. – określił wartość nieruchomości według aktualnego sposobu jej użytkowania, zgodnie z przeznaczeniem w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy - pod zabudowę jednorodzinną, bowiem przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem wywłaszczenia (pod drogę) nie powoduje zwiększenia jej wartości (str. 12 i 13 operatu).
Wojewoda stwierdził, że rzeczoznawca majątkowy, tworząc zbiór nieruchomości podobnych stanowiący podstawę wyceny, wybrał 12 transakcji obrotu gruntami niezabudowanymi przeznaczonymi pod drogi publiczne, położonymi w obrębach W. U. i [...] (str. 14 i 15 operatu), pomimo, że wcześniej wskazał, iż nie odnotowano tego typu transakcji na terenie powiatu w.. Dodatkowo organ zauważył, że charakteryzując nieruchomości o cenie minimalnej i maksymalnej z tego zbioru, biegły wskazał, że są to nieruchomości przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (str. 15 operatu).
W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, pojawia się pytanie, transakcje obrotu jakimi nieruchomościami stanowiły podstawę ustalenia wartości nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Wojewoda stwierdził, że wskazane niejasności zawarte w operacie szacunkowym mogły mieć wpływ na wycenę przedmiotowej działki.
Wojewoda wytknął ponadto, że Starosta W. nie zbadał przed wydaniem decyzji, czy E. R. uzyskała uprawnienie do powiększenia ustalonego odszkodowania o 5% - stosownie do treści art. 18 ust. 1e ustawy z dnia [...] kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2031 ze zm.; obecnie: t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1496 ze zm. – dalej jako "specustawa drogowa"). W tym kontekście wskazał, że zawiadomienie o fakcie wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, opatrzono datą "11.12.2016 r.", natomiast dołączona przez organ pierwszej instancji uwierzytelniona kserokopia potwierdzenia odbioru pisma adresowanego do E. R. wskazuje, że przesłane pismo opatrzone było datą "11.01.2016 r." oraz, że jego odbiór potwierdziła Z. J. w dniu [...] stycznia 2016 r. Organ pierwszej instancji dopiero w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], uzyskał od Wójta G. U. informację, że nieruchomość położona w obrębie W. U., oznaczona jako działka nr [...], nie została wydana inwestorowi na realizację inwestycji drogowej.
Ubocznie organ odwoławczy wskazał także, że przesłana przez Starostę W. uwierzytelniona kserokopia mapy z projektem podziału działki nr [...] została opatrzona jedynie adnotacją "Załącznik do Decyzji Nr [...] z dnia 2016-01-11". W ocenie Wojewody dopuszczalne jest sporządzenie załącznika do decyzji, lecz taki załącznik, stanowiąc integralną część decyzji, musi odpowiadać takim samym wymogom jak decyzja. Powinien więc zawierać stosowną adnotację, być opatrzony podpisem, pieczęcią oraz wskazywać datę i numer decyzji, której stanowić ma integralną część. Tymczasem na udostępnionym dokumencie brak jest podpisu oraz informacji o numerze tego załącznika.
Na opisaną wyżej decyzję kasacyjną Wojewody E. R. złożyła w dniu [...] marca 2017 r. (data nadania – k. 19) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżąca zarzuciła, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których winno być oparte rozstrzygnięcie. W oparciu o to twierdzenie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Nadto skarżąca zwróciła się o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że (cyt.) "znalazła kilka uchybień, na które Pan Wojewoda nie zwrócił uwagi". Powołując się na treść art. 8 k.p.a. stwierdziła, że "(organy) Nie budziły takiego zaufania". Następnie przytoczyła treść art. 9 k.p.a. oraz wskazała, że (cyt.) "<> poniosłam taką szkodę". Odwołując się z kolei do treści art. 10 § 1 i § 2 k.p.a. skarżąca podniosła, że (cyt.) "Nie było <>. Nie dano mi takiej możliwości, aby wypowiedzieć się <>."
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że wraz z wejściem w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r. poz. 935 ze zm.), z katalogu aktów prawnych podlegających zaskarżeniu w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego wyeliminowano decyzje administracyjne podejmowane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (tzw. decyzje kasacyjne). W miejsce skargi służącej dotychczas na tego rodzaju decyzje wprowadzono natomiast sprzeciw od decyzji, który należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji, a który to sprzeciw sąd rozpoznaje – co do zasady – na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu (art. 64a-64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). W niniejszym postępowaniu zastosowanie znajdują jednak przepisy p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ww. nowelizacji, o czym decyduje data wniesienia skargi (1 marca 2017 r.), poprzedzająca dzień 1 czerwca 2017 r. Wynika to z dyspozycji przepisu przejściowego zawartego w art. 17 ust. 1 powołanej ustawy nowelizującej.
W związku z powyższym skargę E. R. na decyzję kasacyjną Wojewody z dnia [...] stycznia 2017 r. należało uznać za dopuszczalną i merytorycznie rozpoznać w oparciu o przepisy p.p.s.a. obowiązujące przed dniem [...] czerwca 2017 r.
Przed przystąpieniem do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy także podkreślić, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę według kryteriów określonych powyższym przepisem Sąd doszedł do wniosku, że jest ona niezasadna. Zaskarżona decyzja Wojewody odpowiada bowiem prawu.
W ocenie Sądu należy w całości podzielić wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, iż poprzedzająca tę decyzję decyzja Starosty [...] z dnia [...] października 2016 r., ustalająca na rzecz skarżącej odszkodowanie za nieruchomość wywłaszczoną pod drogę, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniał jej uchylenie w toku postępowania odwoławczego w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Jak już wyżej wskazano, przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ustalenie na rzecz skarżącej odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,0012 ha, położoną w miejscowości W. U., która przeszła na własność G. U. na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa i przebudowa drogi gminnej nr [...] - ul. [...], ul. [...], ul. [...] i część ul. [...] oraz włączenie do drogi wojewódzkiej w W. U. ". Specustawa drogowa, w oparciu o którą wydano powyższą decyzję, w odniesieniu do nieruchomości, które z mocy prawa stały się własnością Skarbu Państwa lub odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego wraz z uzyskaniem przez decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej waloru ostateczności (art. 11f ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 4), przewiduje obowiązek ustalenia odszkodowania w drodze odrębnej decyzji wydawanej przez ten sam organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 12 ust. 4a). Zgodnie z art. 18 ust. 1 specustawy drogowej, wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.
W. odszkodowania ustalona w niniejszej sprawie decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2016 r. została oparta na treści sporządzonego na zlecenie tego organu operatu szacunkowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. autorstwa rzeczoznawcy majątkowego mgr J. P.. Opracowanie to – determinując wysokość przyznanej skarżącej rekompensaty za utraconą nieruchomość – stanowiło więc dowód mający najistotniejszy wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Jak natomiast wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 801/15 (LEX nr 2240989) fakt, iż rzeczoznawca majątkowy z zakresu wyceny nieruchomości jest ekspertem w swojej dziedzinie i dysponuje odpowiednią wiedzą specjalistyczną, nie zwalnia organów administracji od obowiązku samodzielnej oceny wartości dowodowej operatu szacunkowego. Operat rzeczoznawcy majątkowego ma moc prawną opinii biegłego (art. 84 § 1 k.p.a.), zatem podlega swobodnej ocenie jako element materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) (por. również wyroki NSA: z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2269/14, LEX nr 2106439 oraz z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2470/12, LEX nr 1574640).
W ocenie Sądu Wojewoda zasadnie – w ramach przeprowadzonej oceny wartości dowodowej ww. operatu szacunkowego – zakwestionował prawidłowość tego opracowania.
Oczywiste jest, że organy administracji oceniając operat szacunkowy jako dowód w sprawie, nie mogą wchodzić w zakres wiadomości specjalnych posiadanych przez biegłego, a tym samym nie oceniają operatu merytorycznie, ograniczając się do jego kontroli wyłącznie pod względem formalnym i prawnym (tak powołane wyżej wyroki NSA). Operat szacunkowy wykorzystany w niniejszym postępowaniu posiada jednak błędy logiczne i wewnętrzne sprzeczności, których dostrzeżenie nie wymaga specjalistycznej wiedzy z zakresu wyceny nieruchomości.
Bezspornym pozostaje, że przedmiotowa wycena została sporządzona przy zastosowaniu podejścia porównawczego – metody korygowania ceny średniej (rozdział IV, pkt 2.3 operatu, str. 12 – k. 49 akt adm.). Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, rzeczoznawca, stosując to podejście, utworzył zbiór nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Do zbioru tego zaliczył 12 nieruchomości będących przedmiotem "transakcji obrotu gruntami niezabudowanymi, przeznaczonymi pod drogi publiczne, położonymi w obrębach W. U. i B." (str. 14 i 15 operatu – k. 46-47 akt adm.). Tymczasem we wcześniejszym fragmencie operatu biegły stwierdził, że "w analizowanym okresie nie odnotowano transakcji rynkowych (na) obszarze G. U. z powiatu w. – pod drogę powiatową". Jednocześnie charakteryzując nieruchomości o cenie minimalnej i maksymalnej zaliczone do zbioru nieruchomości podobnych - pomimo wcześniejszego określenia ich jako "grunty niezabudowane, przeznaczone pod drogi publiczne", wskazał w obu tych przypadkach, że są to nieruchomości "przeznaczone pod "zabudowę mieszkaniową jednorodzinną", przecząc tym samym wcześniej określonemu charakterowi nieruchomości przyjętych do zbioru nieruchomości podobnych.
Powyższe, wzajemne sprzeczności w ustaleniach zawartych w operacie szacunkowym, organ odwoławczy słusznie uznał za podstawę do zakwestionowania wiarygodności tego dokumentu. Biorąc zaś pod uwagę istotny charakter tego dowodu dla treści rozstrzygnięcia sprawy, należy zgodzić się również ze stanowiskiem, że wobec stwierdzonych uchybień konieczne było uchylenie decyzji organu pierwszej instancji celem ponownego przeprowadzenia przez ten organ postępowania dowodowego we wskazanym zakresie, w ramach którego niewątpliwie konieczne będzie - co najmniej - uzupełnienie (skorygowanie) przez biegłego dotychczas sporządzonego operatu (a także – jeżeli miałby on zostać wykorzystany na dalszym etapie postępowania – dokonanie jego aktualizacji), a być może konieczne okaże się nawet sporządzenie takiej wyceny na nowo.
Sąd nie podziela natomiast twierdzenia Wojewody, jakoby wątpliwości w świetle zawartych w operacie autorstwa J. P. stwierdzeń nastręczało również już samo określenie charakteru (sposobu zagospodarowania) nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, tj. działki nr ewid. [...]. W ocenie Sądu wskazanie przez biegłego, iż działka ta posiada składniki budowlane, w sytuacji, gdy do składników tych zaliczono wyłącznie ogrodzenie, a przy tym jednoznacznie stwierdzono, że działka ta została "wydzielona z działki budowlanej", w żaden sposób nie koliduje z zakwalifikowaniem tej nieruchomości jako "niezabudowana działka gruntu", ani też nie czyni wątpliwym, czy takiej właśnie kwalifikacji tej nieruchomości w istocie dokonał rzeczoznawca. Niezasadne uznanie tego fragmentu wyceny również jako sprzeczność bądź błąd logiczny, pozostaje jednak bez znaczenia wobec słuszności podjęcia przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia kasacyjnego, wynikającego z wcześniej opisanych wad operatu szacunkowego.
Zastosowanie w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. było natomiast dodatkowo uzasadnione brakiem stosownych ustaleń odnośnie terminu i okoliczności wydania przez byłą właścicielkę wywłaszczonej pod realizację drogi działki nr [...]. Wojewoda słusznie stwierdził, że kwestia ta została całkowicie pominięta przez organ pierwszej instancji pomimo, że ma istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w razie ustalenia, że przedmiotowa nieruchomość została przez skarżącą wydana nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia jej zawiadomienia o podjęciu przez Starostę W. decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wysokość należnego jej z tytułu utraty prawa własności do tej nieruchomości odszkodowania powinna zostać zwiększona o kwotę równią 5 % wartości nieruchomości – stosownie do dyspozycji art. 18 ust. 1e specustawy drogowej.
W kontekście konieczności uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie odnoszącym się do kwestii terminu i okoliczności wydania wywłaszczonej nieruchomości przez skarżącą, wypada wyjaśnić, że tutejszy Sąd w swych orzeczeniach wielokrotnie już wyrażał pogląd (który podziala również skład orzekający w niniejszej sprawie), iż przesłanki do uzyskania podwyższonego o 5% odszkodowania, o jakim mowa w przepisie art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, są spełnione także wtedy, gdy bez czynionych przez byłego właściciela nieruchomości przeszkód dochodzi do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi, zanim dotychczasowy właściciel zostanie zawiadomiony o wydaniu decyzji rodzącej obowiązek wydania nieruchomości (tak przykładowo wyroki z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 868-871/15 – dostępne w CBOSA).
Podsumowując wskazać należy, że opisane wyżej braki w ustaleniach poczynionych w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji, prowadzą do wniosku, że decyzja tego organu została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Ze względu zaś na potencjalnie istotny wpływ tych uchybień na kwestię wysokości należnego skarżącej odszkodowania, uznać należy, że zachodziły wszelkie podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. i uchylenia na jego podstawie wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, celem ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten organ. Zaakcentować w tym miejscu należy, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest w istocie dla skarżącej korzystne, albowiem zmierza do ustalenia na jej rzecz skarżącej odszkodowania w wysokości rzeczywiście jej należnej i być może – w zależności od poczynionych w toku ponownego postepowania ustaleń – wyższej niż dotychczas. Treść skargi wskazuje zresztą, że skarżąca z podjęciem przez Wojewodę decyzji kasacyjnej w istocie się zgadza, wskazując jedynie na dodatkowe uchybienia, których – w jej ocenie – dopuścił się w niniejszej sprawie Starosta W., a których nie dostrzegł w swej decyzji Wojewoda. W kontekście tych zarzutów potwierdzić trzeba, że opisane wyżej wady postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji rzeczywiście przekładają się również na uchybienie zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jej uczestników do władzy publicznej, wyrażonej w art. 8 k.p.a. Jedyną natomiast okolicznością, które mogłaby potwierdzać słuszność zarzutu naruszenia 9 i art. 10 k.p.a., jest brak w aktach sprawy zawiadomienia o wszczęciu postepowania, która winno zostać stronie doręczone stosownie do art. 61 § 4 k.p.a. Brak tego zawiadomienia nie miał jednak charakteru istotnego, bowiem skarżąca nie wykazała, iż uniemożliwił jej podjęcie konkretnej czynności procesowej. Z akt sprawy wynika natomiast, że już po wszczęciu postępowania, w piśmie z dnia [...] września 2016 r., poprzedzającym wydanie decyzji przez Starostę W., skarżąca została prawidłowo poinformowana o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym (w tym ze sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego J. P. operatem szacunkowym) oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Z tych wszystkich względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło