II SA/Lu 266/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-05-08
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z synem i utrzymująca się z emerytury oraz dochodów z gospodarstwa rolnego, które nie pokrywają podstawowych potrzeb życiowych i są obciążone postępowaniem egzekucyjnym wobec syna, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ mimo posiadania dochodów z emerytury i gospodarstwa rolnego, ponoszone przez nią i syna wydatki na podstawowe potrzeby życiowe, w tym koszty utrzymania gospodarstwa domowego, leczenie, wyżywienie, media, a także zadłużenie syna z tytułu składek KRUS i postępowanie egzekucyjne wobec niego, uniemożliwiają jej pokrycie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Uzasadniła wniosek tym, że utrzymuje się wraz z synem z emerytury i dochodów z gospodarstwa rolnego, jednak środki te nie wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, a dodatkowo wobec syna toczy się postępowanie egzekucyjne, a on sam jest zadłużony w KRUS. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające dochody, wydatki oraz sytuację finansową syna.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. i E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a przyznać A. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.
Skarżąca na druku PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem, z którym utrzymuje się ze swojej emerytury w kwocie [...] złotych netto oraz uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Skarżąca oświadczyła, że nie wystarcza jej pieniędzy na zakup leków, wyżywienie, opłacenie ubezpieczenia społecznego rolników oraz opłaty za media zaś po odebraniu dopłat do gospodarstwa rolnego nie ma pieniędzy na prowadzenie produkcji rolnej. Do wniosku dołączono decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, którą synowi skarżącej na rok 2013 przyznano płatność w wysokości [...] złotych oraz zajęcie wierzytelności, z którego wynika, że wobec syna skarżącej wszczęto postępowanie egzekucyjne o zapłatę sumy [...] złotych. Do wniosku dołączono też polecenie przelewu, z którego wynika, że rachunek bankowy syna skarżącej został zajęty przez komornika sądowego. Wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżąca nadesłała oświadczenie z dnia 22 kwietnia 2014 r., z którego wynika, że na poczet kosztów utrzymania jej i syna składają się wydatki na energię elektryczną – [...] złotych, podatek rolny – [...] złote, opłata za wodę – [...] złotych, opłata za usuwanie odpadów komunalnych – [...] złotych, koszty leczenia – [...] złotych, koszty wyżywienia – [...] złotych oraz koszty produkcji rolnej (koszt zakupu oleju napędowego, nawozów i środków ochrony roślin) [...] złotych oraz ubezpieczenie budynków i ciągnika rolniczego – [...] złotych rocznie. Do oświadczenia dołączono decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego, z której wynika, że syn skarżącej jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych. Dołączono również fakturę VAT za sprzedaż wody, z której wynika, że kwota [...] złotych płacona jest kwartalnie, czyli miesięczny koszt zużycia wody wynosi [...] złotych, potwierdzenia przelewu na rzecz gminy opłaty za usuwanie odpadów, z których wynika, że opłata z tego tytułu uiszczana jest kwartalnie, pismo z KRUS z dnia 4 kwietnia 2014 r., z którego wynika, że syn skarżącej tytułem opłaty składek ubezpieczenia społecznego rolników jest zadłużony w KRUS na łączną kwotę [...] złotych
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z drugą z wymienionych sytuacji mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Zarówno skarżąca jak i jej syn posiadają dochody. Skarżąca posiada dochód w kwocie [...] złotych netto zaś jej syn dochód z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych, który obliczony zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2013 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2012 r. (M.P. z 2013 r. poz. 774) stwierdzającym, że przeciętny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2012 r. 2.431,00 złotych, wynosi rocznie [...] złotych – miesięcznie [...] złotych. Jednak tytułem kosztów utrzymania koniecznego, nie obejmujących kosztów produkcji rolnej oraz kosztów ubezpieczenia, skarżąca i jej syn ponoszą wydatki w kwocie [...] złotych a ponadto w stosunku do syna skarżącej toczy się postępowanie egzekucyjne o zapłatę kwoty [...] złotych wraz z odsetkami, w trakcie którego zajęto jego konto bankowe. Syn skarżącej posiada również zadłużenie z tytułu nie płaconych składek ubezpieczenia społecznego rolników na kwotę [...] złotych. Wysokość zadłużenia syna skarżącej, równające się niemal jego kwartalnym dochodom z uprawy gospodarstwa rolnego, powoduje, że cały ciężar utrzymania gospodarstwa domowego w praktyce spoczywa na skarżącej. W takiej sytuacji za uzasadnione przyjąć należy twierdzenie skarżącej, że osiągane dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło