II SA/Lu 266/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-05-08
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dochody z emerytury i gospodarstwa rolnego, ale ponosi znaczne wydatki na utrzymanie, koszty produkcji rolnej, ubezpieczenia oraz ma zadłużenie i postępowanie egzekucyjne, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 PPSA?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która posiada dochody z emerytury i gospodarstwa rolnego, ale ponosi znaczne wydatki na utrzymanie, koszty produkcji rolnej, ubezpieczenia, a ponadto toczy się wobec niej postępowanie egzekucyjne i posiada zadłużenie, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego. W takiej sytuacji przyznaje się jej prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożyli skarżący A. S. i E. S. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. dotyczącą ustalenia warunków zabudowy. E. S. uzasadnił wniosek tym, że utrzymuje się z emerytury matki i dochodów z gospodarstwa rolnego, jednak środki te nie wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, leków, opłat oraz kosztów produkcji rolnej. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające niskie dochody, wysokie wydatki, zajęcie rachunku bankowego w ramach postępowania egzekucyjnego oraz zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników.Rozstrzygnięcie
Przyznano E. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. i E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a przyznać E. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.
Skarżący na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką, z którą utrzymuje się z emerytury matki w kwocie [...] złotych netto oraz uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Skarżący oświadczył, że nie wystarcza mu pieniędzy na zakup leków, wyżywienie, opłacenie ubezpieczenia społecznego rolników oraz opłaty za media zaś po odebraniu dopłat do gospodarstwa rolnego nie ma pieniędzy na prowadzenie produkcji rolnej. Do wniosku dołączono decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, którą skarżącemu na rok 2013 przyznano płatność w wysokości [...] złotych oraz zajęcie wierzytelności, z którego wynika, że wobec skarżącego wszczęto postępowanie egzekucyjne o zapłatę sumy [...] złotych. Do wniosku dołączono też polecenie przelewu, z którego wynika, że rachunek bankowy skarżącego został zajęty przez komornika sądowego. Wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłał oświadczenie z dnia 22 kwietnia 2014 r., z którego wynika, że na poczet kosztów utrzymania jego i matki składają się wydatki na energię elektryczną – [...] złotych, podatek rolny – [...] złote, opłata za wodę – [...] złotych, opłata za usuwanie odpadów komunalnych – [...] złotych, koszty leczenia – [...] złotych, koszty wyżywienia – [...] złotych oraz koszty produkcji rolnej (koszt zakupu oleju napędowego, nawozów i środków ochrony roślin) [...] złotych oraz ubezpieczenie budynków i ciągnika rolniczego – [...] złotych rocznie. Do oświadczenia dołączono decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego, z której wynika, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych. Dołączono również fakturę VAT za sprzedaż wody, z której wynika, że kwota [...] złotych płacona jest kwartalnie, czyli miesięczny koszt zużycia wody wynosi [...] złotych, potwierdzenia przelewu na rzecz gminy opłaty za usuwanie odpadów, z których wynika, że opłata z tego tytułu uiszczana jest kwartalnie, pismo z KRUS z dnia 4 kwietnia 2014 r., z którego wynika, że skarżący tytułem opłaty składek ubezpieczenia społecznego rolników jest zadłużony w KRUS na łączną kwotę [...] złotych
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z drugą z wymienionych sytuacji mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Zarówno skarżący jak i jego matka posiadają dochody. Matka skarżącego posiada dochód w kwocie [...] złotych netto zaś skarżący dochód z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych, który obliczony zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2013 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2012 r. (M.P. z 2013 r. poz. 774) stwierdzającym, że przeciętny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2012 r. 2.431,00 złotych, wynosi rocznie [...] złotych – miesięcznie [...] złotych. Jednak tytułem kosztów utrzymania koniecznego, nie obejmujących kosztów produkcji rolnej oraz kosztów ubezpieczenia, skarżący i jego matka ponoszą wydatki w kwocie [...] złotych a ponadto w stosunku do skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne o zapłatę kwoty [...] złotych wraz z odsetkami, w trakcie którego zajęto jego konto bankowe. Skarżący posiada również zadłużenie z tytułu składek ubezpieczenia społecznego rolników na kwotę [...] złotych. Wysokość zadłużenia skarżącego, równające się niemal jego kwartalnym dochodom z uprawy gospodarstwa rolnego, powoduje, że cały ciężar utrzymania gospodarstwa domowego w praktyce spoczywa na jego matce. W takiej sytuacji za uzasadnione przyjąć należy twierdzenie skarżącego, że osiągane dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło