II SA/Lu 267/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-05-08
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada dochody z emerytury matki i gospodarstwa rolnego, ale ponosi znaczne wydatki na utrzymanie, leczenie, opłaty oraz ma zadłużenie i postępowanie egzekucyjne, może zostać uznany za osobę, której należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy jej dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowymi, mimo posiadania pewnych dochodów. W analizowanej sprawie, mimo posiadania dochodów z emerytury i gospodarstwa rolnego, skarżący wykazał, że jego dochody nie pokrywają koniecznych wydatków na utrzymanie, leczenie, opłaty, a dodatkowo posiada zadłużenie i postępowanie egzekucyjne, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżący E. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadnił wniosek tym, że utrzymuje się wraz z matką z jej emerytury i dochodów z gospodarstwa rolnego, jednakże ponoszone wydatki na leki, wyżywienie, media, ubezpieczenie oraz koszty produkcji rolnej, a także zadłużenie i postępowanie egzekucyjne, uniemożliwiają mu pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano E. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. i E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a przyznać E. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.
Skarżący na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką, z którą utrzymuje się z emerytury matki w kwocie [...] złotych netto oraz uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Skarżący oświadczył, że nie wystarcza mu pieniędzy na zakup leków, wyżywienie, opłacenie ubezpieczenia społecznego rolników oraz opłaty za media zaś po odebraniu dopłat do gospodarstwa rolnego nie ma pieniędzy na prowadzenie produkcji rolnej. Wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłał oświadczenie z dnia 22 kwietnia 2014 r., z którego wynika, że na poczet kosztów utrzymania jego i matki składają się wydatki na energię elektryczną – [...] złotych, podatek rolny – [...] złote, opłata za wodę – [...] złotych, opłata za usuwanie odpadów komunalnych – [...] złotych, koszty leczenia – [...] złotych, koszty wyżywienia – [...] złotych oraz koszty produkcji rolnej (koszt zakupu oleju napędowego, nawozów i środków ochrony roślin) [...] złotych oraz ubezpieczenie budynków i ciągnika rolniczego – [...] złotych rocznie. Do oświadczenia dołączono decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego, z której wynika, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych. Dołączono również fakturę VAT za sprzedaż wody, z której wynika, że kwota [...] złotych płacona jest kwartalnie, czyli miesięczny koszt zużycia wody wynosi [...] złotych, potwierdzenia przelewu na rzecz gminy opłaty za usuwanie odpadów, z których wynika, że opłata z tego tytułu uiszczana jest kwartalnie, pismo z KRUS z dnia 4 kwietnia 2014 r., z którego wynika, że skarżący tytułem opłaty składek ubezpieczenia społecznego rolników jest zadłużony w KRUS na łączną kwotę [...] złotych. Na podstawie znajdującej się w aktach sprawy II SA/Lu 266/14 decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego referendarz sądowy ustalił, że skarżącemu na rok 2013 przyznano płatność w wysokości [...] złotych zaś na podstawie znajdującego się w aktach tej samej sprawy zajęcie wierzytelności, że wobec niego wszczęto postępowanie egzekucyjne o zapłatę sumy [...] złotych. W aktach sprawy II SA/Lu 266/14 znajduje się również polecenie przelewu, z którego wynika, że rachunek bankowy skarżącego został zajęty przez komornika sądowego.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z drugą z wymienionych sytuacji mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Zarówno skarżący jak i jego matka posiadają dochody. Matka skarżącego posiada dochód w kwocie [...] złotych netto zaś skarżący dochód z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych, który obliczony zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2013 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2012 r. (M.P. z 2013 r. poz. 774) stwierdzającym, że przeciętny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2012 r. 2.431,00 złotych, wynosi rocznie [...] złotych – miesięcznie [...] złotych. Jednak tytułem kosztów utrzymania koniecznego, nie obejmujących kosztów produkcji rolnej oraz kosztów ubezpieczenia, skarżący i jego matka ponoszą wydatki w kwocie [...] złotych a ponadto w stosunku do skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne o zapłatę kwoty [...] złotych wraz z odsetkami, w trakcie którego zajęto jego konto bankowe. Skarżący posiada również zadłużenie z tytułu składek ubezpieczenia społecznego rolników na kwotę [...] złotych. Wysokość zadłużenia skarżącego, równające się niemal jego kwartalnym dochodom z uprawy gospodarstwa rolnego, powoduje, że cały ciężar utrzymania gospodarstwa domowego w praktyce spoczywa na jego matce. W takiej sytuacji za uzasadnione przyjąć należy twierdzenie skarżącego, że osiągane dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło