II SA/Lu 278/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] L. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 292,80 złotych /dwieście dziewięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt/ w tym 52, 80 złotych /pięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt/ należnego podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu oraz 17 złotych /siedemnaście/ tytułem zwrotu wydatków. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania J. M. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia [...] i nakazał inwestorowi J. M. rozbiórkę części obiektu o wymiarach 4,05 x 8,07 m dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego, położonego na działce nr 1948/1 w B. P. przy ul. Ł. poprzez rozbiórkę: konstrukcji dachu wraz z pokryciem, stropu nad poddaszem, ścian poddasza, stropu nad parterem, ścian parteru oraz ścian fundamentowych i fundamentów. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w przedmiocie nakazu rozbiórki tego obiektu budowlanego toczy się od września 2001r. W toku postępowania ustalono, że J. M. jako współwłaściciel istniejącego budynku mieszkalnego położonego na działce nr 1948/1 w B. P. przy ul. Ł. w 1998r. dokonał w latach 1998 – 2003 samowolnie rozbudowy tego budynku poprzez wykonanie parterowego obiektu z zabudowanym tarasem o wymiarach 8,07 x 2,63 m. W uzasadnieniu wyroku z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wskazał, że J. M. rozpoczął rozbudowę na podstawie nieostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. P. z dnia [...] udzielającej pozwolenia na budowę. Uchylając decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta B. P. z dnia [...] w przedmiocie nakazania wykonania rozbiórki, Sąd stwierdził ponadto, że z ustaleń organów nie wynika dokładnie, jaka część obiektu powinna podlegać rozbiórce. W toku oględzin przeprowadzonych ponownie przez organ I instancji w dniu 17 sierpnia 2006r. stwierdzono, że nad dokonaną wcześniej samowolnie (ocieploną, wykończoną i użytkowaną) parterową rozbudową obiektu, inwestor (wraz z rodziną działającą w jego imieniu) nadbudował piętro nie posiadając wymaganego pozwolenia. W celu zalegalizowania tej budowy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i jednocześnie zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do 30 kwietnia 2007r. określonych dokumentów tj. zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy istniejącego budynku, polegającej na dobudowie części obiektu, zaświadczenia autora projektu o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor nie wykonał nałożonego obowiązku w zakresie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dlatego decyzją z dnia [...] organ I instancji nakazał mu rozbiórkę dobudowanej części, ustalając, że mają one wymiary 8,05 x 3,94 m, poprzez rozbiórkę konstrukcji dachu wraz z pokryciem, stropu nad poddaszem, ścian poddasza, stropu nad parterem, ścian parteru oraz ścian fundamentowych i fundamentów. Organ odwoławczy podzielił co do zasady stanowisko organu I instancji, ale stwierdził, że rozmiary nabudowanej części budynku są większe i wynoszą 4,05 x 8,07 m, dlatego uchylił decyzję i nakazał skarżącemu rozbiórkę dobudowanej części budynku, prawidłowo określając jej wymiary. Organ odwoławczy powołał się w uzasadnieniu na kategoryczne brzmienie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, który zobowiązuje organ do wydania nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy po wstrzymaniu samowolnie wykonywanych robót budowlanych inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych w postanowieniu o wstrzymaniu. Skargę do sądu administracyjnego wniósł J. M., reprezentowany przez żonę J. M., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego podnosiła, że remont domu został wykonany na podstawie pozwolenia z dnia [...] Dom wymagał natychmiastowego remontu, ponieważ drewniany sufit był bardzo zniszczony i groził zawaleniem. Pełnomocnik skarżącego przyznała, że przy wykonywaniu remontu skarżący dobudował wiatrołap. Wyjaśniła, że pomimo starań, organ nadzoru budowlanego nie zalegalizował tej budowy, ponieważ sprzeciwia się temu brat skarżącego, będący współwłaścicielem domu – J. M. Pełnomocnik skarżącego przyznała, że posiadając zaświadczenie Prezydenta Miasta B. P. potwierdzające, iż rozbudowa domu jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wykonała w 2007r. dalsze roboty budowlane w celu zakończenia remontu. W przekonaniu skarżącej fakt, iż rozbudowa nie narusza planu zagospodarowania przestrzennego oraz, że budynek jest w złym stanie technicznym uzasadnia zalegalizowanie rozbudowy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, a podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, że skarżący nie przedłożył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W świetle art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz.2016 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 dotyczących prowadzenia robót budowlanych na podstawie zgłoszenia właściwemu organowi. Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że skarżący wykonał w okresie od 1998r. do 2007r. na działce nr 1948/1, położonej w B. P. przy ul. Ł. rozbudowę istniejącego budynku, którego jest współwłaścicielem wraz z H. M., I. M., J. M., R. M., H. i T. S. oraz J. S. Inwestycja polegała na dobudowie do istniejącego budynku obiektu parterowego o wymiarach 8,07 x 2,63 m z zabudowanym tarasem, a następnie na wykonaniu na dobudowanym obiekcie nadbudowy poprzez wykonanie ścian zewnętrznych i działowych z betonu komórkowego, drewnianej więźby dachowej z pokryciem z blachy stalowej. W świetle obowiązujących przepisów, inwestycję taką skarżący mógł rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, której nie posiadał. Wprawdzie ubiegał się on o wydanie takiego pozwolenia, a Kierownik Urzędu Rejonowego w B. P. uwzględnił wniosek i decyzją z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącemu pozwolenia na wykonanie określonych robót budowlanych, to jednak decyzja ta nigdy nie stała się decyzją ostateczną, bowiem decyzjami z dnia [...], a następnie z dnia [...] została ona uchylona przez Wojewodę, a wyrokiem z dnia [...] Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w L. w sprawie [...] potwierdził prawidłowość rozstrzygnięcia Wojewody, oddalając skargę J. M. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący posiadał wyłącznie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia [...] nakazującą jemu oraz pozostałym współwłaścicielom przedmiotowego budynku przeprowadzenie remontu poprzez wykonanie ściśle określonych w tej decyzji robót: przemurowanie pionu kominowego i fragmentów podokiennych ścian, wykonanie nadproży nad otworami okiennymi, uzupełnienie ubytków muru w gzymsie wieńczącym poddasza, wykonanie obróbek blacharskich gzymsu międzypiętrowego, wykonanie oblicowania ściany frontowej lukarny poddasza oraz podsufitki okapów, wymianę obróbek blacharskich i rynien, uzupełnienie ubytków w tynkach zewnętrznych, wykonanie przecierki w miejscach łuszczenia się wierzchniej warstwy tynku istniejącego elewacji oraz wykonanie powłoki malarskiej na całej powierzchni elewacji. Wskazana decyzja nie uprawniała więc skarżącego do wykonywania innych niż określone w niej robót, w szczególności do rozbudowania przedmiotowego budynku. Fakt, iż zrealizowana inwestycja zgodna jest z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a skarżący posiada zaświadczenie Prezydenta Miasta B. P. z dnia [...] potwierdzające tę zgodność nie był wystarczający do prowadzenia robót. Obowiązujące przepisy wymagają przed rozpoczęciem robót uzyskania pozwolenia na budowę, które ma charakter decyzji administracyjnej i nawet nieformalna zgoda czy akceptacja przez organ budowlany nie stanowi podstawy do ich wykonywania. Prawidłowo zatem organ I instancji, stwierdzając, że skarżący dokonał rozbudowy przedmiotowego budynku samowolnie, uruchomił postępowanie legalizacyjne, w toku którego nałożył na niego obowiązek przedłożenia wskazanych dokumentów, w tym m.in. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie takie jest niezbędne do zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych; wynika to wprost z przepisu art. 48 ust. 3 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego; art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że w razie niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków, w tym w razie niezłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego. W przypadku, gdy nieruchomość objęta jest współwłasnością, co ma miejsce w niniejszej sprawie, wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Zgoda taka może być zastąpiona orzeczeniem sądu powszechnego wydanym na podstawie art. 199 kc (gdy chodzi o roboty przekraczające zakres zwykłego zarządu) lub art. 201 kc (gdy chodzi o roboty będące czynnościami zwykłego zarządu) (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2000r., II SA/Łd 1424/99) Skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż nie przedłożył organom administracji publicznej ani sądowi administracyjnemu oświadczenia zawierającego zgodę wszystkich współwłaścicieli przedmiotowego budynku; nie przedłożył również orzeczenia właściwego sądu powszechnego zastępującego taką zgodę, z akt sprawy natomiast wynika, że niektórzy spośród współwłaścicieli sprzeciwiają się budowie. W świetle art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego organ zobowiązany był więc do wydania nakazu rozbiórki. Jednocześnie stwierdzić należy, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone wyczerpująco, z zachowaniem reguł określonych w art.7, 77 § 1 i 80 kpa, a organ obszernie uzasadnił swoje stanowisko zgodnie z art. 107 § 3 kpa. W szczególności prawidłowo tj. na podstawie oględzin z dnia 17 czerwca 2007r., organ ustalił wymiary obiektu zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a w konsekwencji prawidłowo określił, jaka część budynku podlega rozbiórce. Z powyższych względów, zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia obowiązujących przepisów, dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).