II SA/Lu 29/14

PostanowienieWSA w Lublinie2014-03-20

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, która posiada stałe źródło dochodu (emeryturę) i zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, może zostać uznana za osobę, której należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to sytuację, w której osoba jest rzeczywiście uboga, pozbawiona środków do życia lub jej dochody nie pokrywają najistotniejszych potrzeb życiowych. W przypadku skarżącej, posiadającej stałe źródło dochodu, zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i dochody pokrywające koszty utrzymania, nie można przyjąć, że jest ona pozbawiona środków do życia. Niemniej jednak, wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych związanych z postępowaniem bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), ale nie ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Uzasadniła wniosek niską emeryturą i wysokimi kosztami utrzymania. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające dochody, koszty utrzymania oraz współwłasność nieruchomości. Referendarz sądowy, analizując sytuację materialną skarżącej, stwierdził, że posiada ona stałe źródło dochodu i zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, uznał, że skarżąca wykazała brak możliwości poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano T. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. P. i T. P. na decyzję Wojewody L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zgody na realizację inwestycji drogowej p o s t a n a w i a I. przyznać T. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) wniosła druk PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymującym się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto. Skarżąca jest współwłaścicielem działki o powierzchni [...] m2 oraz zamieszkiwanego przez nią domu. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżąca nadesłała deklaracje PIT – 40A, oświadczenie, z którego wynika, że otrzymuje ona emeryturę w kwocie netto – [...] złotych zaś jej miesięczne koszty utrzymania wynoszą [...] złote. Skarżąca nadesłała również faktury VAT za energię elektryczną, decyzję o wymiarze podatku leśnego, od nieruchomości oraz łącznego zobowiązania pieniężnego i niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię wypisu z księgi wieczystej oraz oświadczenie z dnia 12 marca 2014 r., z którego wynika, że wnosząc skargę nie liczyła się z ponoszeniem kosztów postępowania. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie mniejszej. Skarżąca ma stałe źródło dochodu, które pokrywa jej koszty utrzymania koniecznego oraz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie można zatem przyjąć, aby była pozbawiona środków do życia bądź, aby jej dochody nie były w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. W ocenie referendarza sądowego skarżąca wykazała jednak, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem. Koszty te prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Jak wynika zaś z oświadczeń skarżącej niemal całość jej dochodu pochłaniają koszty utrzymania koniecznego. Zatem bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych postępowania. Mając jednak na uwadze wysokość dochodu skarżącej jaki wysokość minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego, które w niniejszym postępowaniu wynosi 295,20 złotych referendarz sądowy przyjął, że skarżąca ma realną możliwość ponieść minimalne wynagrodzenie radcy prawnego bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło