II SA/Lu 29/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-03-20
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający stałe dochody z emerytury oraz znaczący majątek w postaci nieruchomości i gospodarstwa rolnego, może zostać uznany za osobę uprawnioną do prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) lub częściowym?Ratio decidendi
Skarżący, mimo posiadania stałego dochodu z emerytury i znaczącego majątku, wykazał, że nie jest w stanie uiścić w całości wpisu sądowego od skargi, który stanowi znaczną część jego miesięcznego dochodu netto. W związku z tym przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego. Odmówiono jednak przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że skarżący ma możliwość pozyskania środków na ten cel bez uszczerbku dla kosztów utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody L. w przedmiocie zgody na realizację inwestycji drogowej. Skarżący uzasadnił wniosek posiadaniem emerytury, domu, gospodarstwa rolnego i innych nieruchomości. Do wniosku dołączył dokumenty dotyczące dochodów i majątku.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. P. i T. P. na decyzję Wojewody L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zgody na realizację inwestycji drogowej p o s t a n a w i a I. przyznać J. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) wniósł druk PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest właścicielem domu o powierzchni [...] m2 oraz współwłaścicielem domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, działki o powierzchni [...] m2, lasu o powierzchni [...] ha oraz współwłaścicielem działki o powierzchni [...] m2. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłał deklaracje PIT – 40A, oświadczenie, z którego wynika, ż otrzymuje on emeryturę w kwocie netto [...] złotych zaś jego koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...] złotych. Skarżący nadesłał również faktury VAT za energię elektryczną, decyzję o wymiarze podatku leśnego, od nieruchomości oraz łącznego zobowiązania pieniężnego i niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię wypisu z księgi wieczystej oraz oświadczenie pełnomocnika z dnia 12 marca 2014 r., z którego wynika, że wnosząc skargę skarżący nie liczył się z ponoszeniem kosztów postępowania.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Skarżący ma stałe źródło dochodu, które pokrywa jego wydatki związane z kosztami utrzymania koniecznego oraz należy do niego dom o powierzchni [...] m2, gospodarstwo rolne o powierzchni [...]ha, działka o powierzchni [...] m2, las o powierzchni [...] ha i jest współwłaścicielem działki o powierzchni [...] m2. Nie można zatem przyjąć, aby był pozbawiony środków do życia bądź, aby jego dochody nie były w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał jednak, że nie jest w stanie uiścić w całości bądź w części wpisu sądowego od wniesionej skargi. Wpis ten wynosi 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.), co stanowi ponad połowę jego miesięcznego dochodu netto. Jak wynika zaś z oświadczenia skarżącego niemal całość jego dochodu pochłaniają koszty utrzymania koniecznego. Zatem bez uprzedniego przygotowania się do ponoszenia kosztów sądowych skarżący bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie jest w stanie uiścić całości bądź jakiejkolwiek części wpisu sądowego od wniesionej skargi. Zarówno jednak wysokość dochodów skarżącego jak i jego stan majątkowy pozwalają stwierdzić, że ma on możliwość pozyskania środków finansowych, które pozwolą mu ponieść pozostałe ewentualne koszty sądowe związane ze sprawą jak i koszt ustanowienia radcy prawnego z wyboru nie narażając go na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło