II SA/Lu 299/15
PostanowienieWSA w Lublinie2016-02-29
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) czy częściowym (tylko ustanowienie adwokata), gdy jej dochody i majątek pozwalają na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego, ale nie pozwalają na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym. W niniejszej sprawie skarżący, posiadając stałe dochody i zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, nie był osobą pozbawioną środków do życia, jednakże koszty ustanowienia adwokata przekraczały jego możliwości finansowe bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, co uzasadniało przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący B. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podał, że utrzymuje się wraz z żoną z emerytur, a jego miesięczne koszty utrzymania koniecznego wynoszą znaczną kwotę. Starszy referendarz sądowy ocenił, że skarżący nie jest osobą pozbawioną środków do życia, ale nie jest też w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w szczególności kosztów ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano B. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia p o s t a n a w i a I. przyznać B. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu symbol PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje
w mieszkaniu o powierzchni 48 m2 o wartości [...] złotych i utrzymuje się ze swojej emerytury w kwocie [...]złotych netto oraz emerytury żony w kwocie [...]złotych netto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych netto. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącej składają się wydatki na czynsz za mieszkanie i opłaty za media – [...] złotych, rata spłaty kredytu bankowego – [...] złotych, ubezpieczenie mieszkania – [...] złotych i składka obowiązkowa w izbie architektonicznej [...] złotych, łącznie [...] złotych.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA
w L. z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353).
Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Skarżący i jego żona mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz stałe dochody, pokrywające koszty utrzymania koniecznego. Nie można więc uznać skarżącego za osobę pozbawioną środków do życia bądź taką, której dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Dlatego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest niezasadny.
W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał jednak że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania a mianowicie kosztów ustanowienia adwokata. W przypadku ustanowienia adwokata z wyboru koszty te wyniosą minimum [...] złotych (§14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Jak wynika zaś z akt sądowych skarżący bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego ponosił w toku niniejszego postępowania koszty sądowe w wysokości dwukrotnie wyższej od wysokości kosztów, które może być zobowiązany ponosić obecnie. Obecnie bowiem koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty [...]złotych zaś skarżący jednorazowo w dniu 18 stycznia 2016 r. uiścił kwotę [...]złotych. Świadczy to o tym, że skarżący bez uszczerbku kosztach utrzymania koniecznego jest w stanie ponosić koszty sądowe w kwocie nie wyższej od [...] złotych. Skoro zaś obecnie koszty te nie przekroczą kwoty [...]złotych nie można przyjąć, aby ich ponoszenie pociągało za sobą uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego żony. Ponadto po poniesienie przez skarżącego wykazanych przez niego kosztów utrzymania koniecznego na poczet kosztów wyżywienia, zakupu środków czystości i higieny osobistej oraz odzieży skarżącemu i jego żony pozostaje kwota [...]złotych netto. W ocenie referendarza sądowego kwota ta pozwoli skarżącemu bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego na poniesienie kosztów sądowych. Uszczuplenie jej zaś dodatkowymi kosztami, kosztami ustanowienia adwokata nawet w minimalnej wysokości spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego żony. Z tych powodów referendarz sądowy ustanowił dla skarżącego adwokata i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło