II SA/Lu 30/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A.K. i Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym oddala skargę. W dniu 27 czerwca 2008r A. i Z. K. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prośbą o przeprowadzenie interwencji w sprawie szczelności szamba znajdującego się na sąsiedniej nieruchomości Z. i A. N. Wnioskodawcy wyjaśnili, że szambo znajduje się w odległości 20 m od ich studni w której stwierdzono obecność bakterii coli i bakterii kałowych. Wobec zanieczyszczenia studni zostali pozbawieni możliwości korzystania ze źródła wody pitnej. Po wszczęciu postępowania postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na Z. i A. N. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wspomnianego szamba sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w funkcji projektanta lub kierowania budowy w specjalności konstrukcyjno-budowlanej lub sanitarnej albo rzeczoznawcę budowlanego, obejmującej inwentaryzację uszkodzeń zbiornika pod kątem szczelności jego ścian i dna oraz sposobu ich naprawy. Po przedstawieniu ekspertyzy decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o art.66 ust.1 pkt.1 i ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz..U z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zmianami ) nakazał właścicielom nieruchomości usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym zbiorniku na ścieki poprzez wykonanie izolacji wilgotnościowej dna zbiornika np. z papy termozgrzewalnej i wykonanie na niej nadlewki betowej o grubości 15 cm w terminie do dnia 31 października 2008r. Dodatkowo organ zakazał użytkowania zbiornika do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i w tym zakresie decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji podano, że wykonana ekspertyza wykazała nieszczelności dna zbiornika i zleciła jego uszczelnienie, co też nakazano wykonać. Po rozpoznaniu odwołania A. i Z. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej terminu usunięcia nieprawidłowości w użytkowanym zbiorniku na nieczystości i ustalił nowy termin na dzień 19 grudnia 2008r. w pozostałej zaś części utrzymał ją w mocy, podtrzymując argumentację prezentowaną przez organ I instancji. Zmiana terminu wykonania czynności opisanych w ekspertyzie była podyktowana tym, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy pierwotny termin wskazany przez organ I instancji już upłynął. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. i Z. K. stwierdzili, że orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego swoimi decyzjami, a przede wszystkim nadmiernym wydłużaniem terminów swych postanowień, często błędnych, narażają zdrowie i życie ich rodziny. W mniemaniu skarżących sprawdzenie stanu technicznego szamba zostało dokonane nierzetelnie. Badanie przeprowadzone przez organ I instancji zostało przeprowadzone w czasie deszczu i sprowadzało się do wkładania i wyjmowania ze zbiornika drewnianych tyczek, na podstawie których obliczano wyciek nieczystości. W czasie 15 minut stwierdzono obniżenie się poziomu ścieków o 1 cm, co odpowiada 105 l ścieków, a dobowo około 10 000 litrów, co doprowadziło do skażenia ziemi i wody w ich studni. Skarżący wyjaśnili, że zbiornik znajduje się w odległości 2 m od granicy działki, co narusza także przepisy prawa budowlanego. Stwierdzili, że już w piśmie z dnia 13 sierpnia 2008r. domagali się wydania decyzji w oparciu o art.66 prawa budowlanego, która nakazywałaby Z. i A. N. usunięcie stwierdzonej nieszczelności w zbiorniku na ścieki i użytkowania go do czasu usunięcia nieszczelności z uwagi na zagrożenie życia z zdrowia. Mimo wydania takiej decyzji skarżący zauważyli, że ekspertyza na jakiej oparto rozstrzygnięcie sprawy jest nierzetelna i niewiarygodna. W czasie jej przeprowadzania zbiornik nie został bowiem odkopany w całości, ale jedynie na niewielkim odcinku, na którym usunięto sączki wypuszczone w kierunku ich posesji, a ponadto nie został on opróżniony. Wskazano ponadto, że zbiornik jest mniejszy niż podano w dokumencie, ekspertyza nie zawiera daty jej sporządzenia, nie zwiera ponadto szczegółowych ustaleń i dokumentacji. Podkreślono, że A.N. – przez tydzień lał wodę do zbiornika, aby odczyścić go ze zgromadzonych przez 18 lat nieczystości, doprowadzając do jeszcze większego skażenia terenu, na co organy nadzoru w ogóle nie zareagowały, mimo złożenia w dniu 16 października 2008r wniosku o wstrzymanie tych prac. Skarżący podnieśli, że w wyniku skażenia studni ich rodzina została pozbawiona jedynego źródła wody i zmuszona jest korzystać z wody dostarczanej beczkowozem. Nie mogli także wywiercić nowej studni, ponieważ nie zamknięto źródła skażenia terenu jakim jest szambo. Poprosili o wydanie decyzji nakazującej przeprowadzenie rzetelnej i fachowej ekspertyzy zbiornika, która w sposób jednoznaczny określi stan zbiornika przed i po naprawie, a gdyby nie spełniał norm technicznych lub budowlanych nakazanie jego rozbiórki oraz utylizacji skażonego terenu na koszt właścicieli. Zdaniem skarżących należałoby także zlecić badania terenu pod kątem skażenia wód gruntowych w pobliżu obiektu, czego dotychczas nie wykonano. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art.66 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz.U z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami ) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi , bezpieczeństwu mienia bądź środowisku (pkt 1), albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska (pkt 2) lub jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3) właściwy organ jest uprawniony do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Regulacja powyższa ma na celu doprowadzenie do stanu, w którym obiekt budowlany użytkowany będzie w sposób odpowiadający przepisom. Zgodnie bowiem z art. 61 ustawy - Prawo budowlane na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego spoczywa obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz użytkowania go zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska. W sprawie nie budzącym zastrzeżeń jest ustalenie, że zbiornik na nieczystości znajdujący się na działce nr 154/1 stanowiącej własność Z. i A. N. warunków powyższych nie spełniał. Ekspertyza techniczna sporządzona przez technika budownictwa ogólnego posiadającego uprawnienia kierownika budowy i robót o specjalności konstrukcyjno budowlanej. wykazała, że zbiornik posiada uszkodzone dno, co powoduje jego nieszczelność, a w konsekwencji przenikanie nieczystości do gruntu. Oznacza to, że stan zbiornika nie spełniał wymogu określonego w § 35 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U Nr 75, poz. 690 ze zmianami), według którego zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekle, doły ustępów nieskanalizowanych oraz urządzenia kanalizacyjne i zbiorniki do usuwania i gromadzenia wydalin pochodzenia zwierzęcego powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne, szczelne pokrycie z zamykanym otworem do usuwania nieczystości i odpowietrzenie wyprowadzone co najmniej 0,5m ponad poziom terenu. W oparciu o zalecenia zawarte w ekspertyzie organ nałożył na właścicieli zbiornika obowiązek wykonania prac powodujących usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, uznając, że przedstawiony sposób doprowadzi do jego właściwego stanu technicznego. Podkreślić przy tym należy, że konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 ust.1 pkt 1-4 ustawy, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości ( por. wyrok NSA z dnia14 lipca 1998r. IV SA 1420/96 LEX 43224 ). Nie jest zatem zrozumiały zarzut skargi, upatrujący wadliwości decyzji w nierzetelnym, zdaniem skarżących, sprawdzeniu stanu technicznego zbiornika, skoro organy nadzoru budowlanego jednoznacznie stwierdziły jego nieodpowiedni stan techniczny, czego konsekwencją była właśnie zaskarżona decyzja, czytelnie wskazująca zakres niezbędnych robót i określająca termin ich wykonania oraz zakazująca użytkowania zbiornika do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Nie jest natomiast uzasadniony pogląd skargi, podniesiony także na rozprawie przed sądem, sprowadzający się w istocie do zarzucenia organom rozpoznającym sprawę, iż nie nakazały zamknięcia zbiornika i jego rozbiórki. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2007r. (II OSK 357/06 ONSAiWSA 2008/5/83) przepis art. 66 ustawy - Prawo budowlane umożliwia wszczęcie i prowadzenie postępowania, a następnie wydanie decyzji w stosunku do konkretnego obiektu budowlanego, który nie odpowiada wymaganiom określonym w tym przepisie. Jeśli więc, jak w rozpoznawanej sprawie, przedmiotem postępowania był zbiornik na nieczystości, który według poczynionych przez organy administracyjne ustaleń, był w nieodpowiednim stanie technicznym, a przy tym użytkowany był w sposób zagrażający środowisku, to wydana na podstawie art. 66 pkt 1 i 3 ustawy - Prawo budowlane decyzja nakazująca usunięcie tych nieprawidłowości mogła mieć za przedmiot wyłącznie ten obiekt, gdyż stanowił on przedmiot tego postępowania. W razie ustalenia braku sprawności technicznej tego zbiornika jako całości bądź poszczególnych jego elementów omawiany przepis stwarzał podstawę do decyzyjnego nakazania wykonania określonych prac przy tym obiekcie, z precyzyjnym ich wymienieniem i wskazaniem, jakim przepisom uchybiają stwierdzone nieprawidłowości. Przepis art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), uprawniający właściwy organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany narusza wymagania określone w tym przepisie, nie stanowi natomiast podstawy prawnej do wydania decyzji nakazującej właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego rozbiórkę obiektu budowlanego bez uwzględnienia zamiaru lub możliwości właściciela lub zarządcy obiekty budowlanego do wykonania tych robót ( por. wyrok NSA z dnia 21 października 1999r. V SA 1597/97). Wydanie bowiem takiej decyzji nie jest rozstrzygnięciem nakazującym usunięcie nieprawidłowości w użytkowanym obiekcie budowlanym. Z tych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) skargę należało oddalić.