II SA/Lu 30/16

WyrokWSA w Lublinie2016-04-26

Skład orzekający: Witold Falczyński, Joanna Cylc-Malec, Marta Laskowska-Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek macierzyński wypłacony osobie współpracującej z osobą prowadzącą działalność gospodarczą, która formalnie pozostawała w stosunku pracy, może być uznany za "dochód utracony" w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?
Ratio decidendi
Zasiłek macierzyński wypłacony osobie współpracującej z osobą prowadzącą działalność gospodarczą, która formalnie pozostawała w stosunku pracy, nie może być uznany za "dochód utracony" w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli nie został utracony po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W związku z tym, świadczenie to powinno być uwzględnione przy obliczaniu dochodu rodziny, co w niniejszej sprawie skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego i odmową przyznania zasiłku rodzinnego.
Stan faktyczny
Skarżąca E. F. wnioskowała o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organy odmówiły przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Kluczowym elementem sporu było zaliczenie do dochodu rodziny zasiłku macierzyńskiego wypłaconego skarżącej jako osobie współpracującej z osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Organy obu instancji uznały, że zasiłek ten nie stanowi dochodu utraconego, ponieważ nie został utracony po utracie zatrudnienia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując błędną wykładnię przepisów dotyczących dochodu utraconego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi E. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. P. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] odmawiającą przyznania E. F. zasiłku rodzinnego na dziecko F. F. oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, na okres od dnia [...] listopada 2014 r. do dnia [...] października 2015 r. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: We wniosku z dnia [...] września 2014 r. E. F. zwróciła się do Prezydenta Miasta B. P. o przyznanie zasiłku rodzinnego na syna [...] oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres zasiłkowy od dnia [...] listopada 2014 r. do dnia [...] października 2015 r. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. organ I instancji odmówił przyznania wnioskodawczyni żądanych świadczeń. Powyższa decyzja została następnie uchylona decyzją kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 marca 2015 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzja z dnia [...] września 2015 r. raz jeszcze odmówił przyznania E. F. wnioskowanego zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że przesłanką odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń jest niespełnienie kryterium dochodowego, określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych na kwotę [...]zł. Miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni w 2013 r. - w przeliczeniu na dwie osoby w rodzinie - wyniósł bowiem [...] zł. Organ I instancji wyjaśnił, że obliczając dochód rodziny pominął - zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych - dochód E. F. w wysokości [...] zł, wypłacony w styczniu 2013 r. za grudzień 2012 r. z tytułu wynagrodzenia za pracę w firmie [...] Sp. z o.o. z siedzibą B. P. gdyż okoliczność rozwiązania umowy o pracę z dniem [...] grudnia 2012 r. jest kwalifikowana jako "utrata dochodu" w rozumieniu art 3 pkt 23 lit. "c" ustawy o świadczenia rodzinnych. Pozostałe dochody z 2013 r. - w ocenie organu - nie mogły być natomiast pominięte przy obliczaniu dochodu, bo nie mieszczą się w katalogu zdarzeń powodujących "utratę dochodu", wymienionych w powyższym przepisie. Organ wskazał, że nie mógł więc pominąć ani dochodu wnioskodawczyni z tytułu współpracy z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą (matką - M. F., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "[...] M. F."), ani zasiłku macierzyńskiego pobranego przez skarżącą z ZUS z tytułu ubezpieczenia jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą działalność gospodarczą, ani też nagrody w sprzedaży premiowej kartą "Visa D. Konto". Organ ustalił, że wnioskodawczyni nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych od [...] marca 2015 r., a od [...] września 2015 r. do [...] października 2015 r. ma prawo do dodatku aktywizacyjnego. Dochód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych nie został jednak dodany do dochodu rodziny, pomimo że jest "dochodem uzyskanym" w rozumieniu art. 3 pkt 24 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż w dniu wydawania decyzji nie jest już uzyskiwany (art. 5 ust. 4b ustawy). Organ I instancji dodał, że niespełnienie kryterium dochodowego uniemożliwia przyznanie zasiłku rodzinnego, a w konsekwencji również dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. (zaskarżoną w niniejszej sprawie) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że materiał dowodowy jest pełny i potwierdza stanowisko, iż E. F. nie spełnia ustawowego kryterium dochodowego warunkującego przyznanie zasiłku rodzinnego. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo wliczył do dochodu rodziny E. F. jej dochód z tytułu nagrody w sprzedaży premiowej za płatności kartą "Visa D. Konto" w wysokości [...] zł, gdyż jest to dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych. Prawidłowo również pominął - zgodnie z art. 5 ust. 4 e ustawy - jej wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w firmie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. P. wypłaconego w styczniu 2013 r. za grudzień 2012 r., gdyż z dniem [...] grudnia 2012 r. rozwiązana została umowa o pracę. Okoliczność ta jest wobec tego kwalifikowana jako "utrata dochodu" w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. "c" powołanej ustawy. Kolegium jednocześnie podzieliło stanowisko I pierwszej instancji, iż zasiłek macierzyński E. F. wypłacony przez ZUS jako osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem podlegającej ubezpieczeniu z tytułu współpracy z osobą prowadzącą działalność gospodarczą nie jest "dochodem utraconym" w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Za dochód utracony - zdaniem organu II instancji - nie można również uznać wynagrodzenia strony wypłaconego przez firmę "[...] M. F.". W ocenie Kolegium z uwagi na to, że umowa o pracę E. F. w "[...] M. F." została rozwiązana z dniem [...] grudnia 2014 r., należało rozważyć, czy dochody otrzymane w czasie trwania umowy, a więc wynagrodzenie i zasiłek macierzyński, zostały "utracone" w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. "c" ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przesłanka wskazywana przez skarżącą, tj. "uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego" (art. 3 pkt 23 lit. "a") mogłaby bowiem być rozważana tylko w sytuacji, gdyby skarżąca nadal pozostawała w stosunku pracy i przebywała na urlopie wychowawczym udzielonym przez pracodawcę "[...] M. F.". Natomiast przesłanka określona w art. 3 pkt 23 lit. "h" ustawy, tj. "utrata zasiłku chorobowego, świadczenia i rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" mogłaby być rozważna tylko wówczas, gdyby zasiłek macierzyński przysługiwał po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem Kolegium żadna z tych okoliczności nie ma miejsca w przypadku skarżącej, ponieważ stosunek pracy w "[...] M. F." został rozwiązany z dniem [...] grudnia 2014 r., a zasiłek macierzyński był wypłacany przez ZUS w okresie trwającego stosunku pracy, tj. od [...] lutego 2013 r. do [...] lutego 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zasiłek macierzyński, którego wysokość już sama w sobie powoduje przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego, mógłby być uznany za "dochód utracony" w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. "c" ustawy o świadczeniach rodzinnych, a tym samym pominięty przy obliczaniu dochodu stosownie do art. 5 ust. 4 ustawy, tylko wówczas, gdyby był substytutem wynagrodzenia wypłacanego w związku ze stosunkiem pracy. W sytuacji E. F. zasiłek macierzyński nie może być na tej podstawie uznany za "dochód utracony", bowiem nie przysługiwał jej jako osobie ubezpieczonej z tytułu bycia pracownikiem (osobą podlegającą obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, zdrowotnemu i chorobowemu), ale z tytułu bycia osobą współpracującą z osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Zatem pomimo, że skarżąca pozostawała formalnie w stosunku pracy ze swoją matką prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "[...] M. F.", wypłaconego jej w okresie trwania umowy o pracę zasiłku macierzyńskiego nie można uznać za "utratę dochodu" w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. "c" ustawy o świadczeniach rodzinnych, bo nie został on wypłacony z tytułu ubezpieczenia pracowniczego. Za "dochód utracony" w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. "c" ustawy o świadczeniach rodzinnych Kolegium uznało natomiast dochód skarżącej wypłacony jej w 2013 r. przez przedsiębiorcę M. F., gdyż skarżąca pozostawała formalnie w stosunku pracy od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2014 r. i z tego tytułu otrzymała wynagrodzenie. Kolegium stwierdziło, że objęcie skarżącej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego jako osoby współpracującej z osobą prowadzącą działalność pozarolniczą ani samo w sobie, ani poprzez analogię do przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie oznacza - jak przyjął to organ I instancji - że dochód wypłacony jej został nie z tytułu wynagrodzenia, ale z tytułu współpracy z osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Organ ponownie podkreślił, że skarżąca tylko dla celów ubezpieczeń społecznych traktowana jest jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Przy ustalaniu uprawnień dochodowych do świadczeń rodzinnych nie jest natomiast istotne, czy wnioskodawcy wykazujący dochód z tytułu zatrudnienia rzeczywiście zatrudnienie wykonują, toteż w niniejszej sprawie - w ocenie Kolegium - nie miało znaczenia, czy skarżąca faktycznie pracę świadczyła. W konsekwencji Kolegium obliczyło, że dochód w postaci zasiłku macierzyńskiego w wysokości [...] zł, po pomniejszeniu o podatek należny tj. o kwotę [...]zł, łącznie z dochodem z tytułu "nagrody w sprzedaży premiowej za płatności kartą Visa D. Konto" w wysokości [...] zł, wyniósł [...] zł, tj. [...] zł miesięcznie, co w przeliczeniu na jedną osobą w rodzinie daje kwotę [...]zł. Dochód ten jest zatem wyższy od ustawowego kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy na kwotę [...]zł o [...] zł. Kolegium podkreśliło, że podatek należny wyliczony został proporcjonalnie do zaliczki pobranej przez płatnika, a sposób obliczenia jest taki sam, jak przedstawiony przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji, iż zasiłek dla bezrobotnych, który przysługiwał skarżącej od dnia 18 marca do [...] sierpnia 2015 r., nie podlega doliczeniu do dochodu skarżącej jako "dochód uzyskany" w rozumieniu art. 3 pkt 24 lit. "b" ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż nie jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń. Do dochodu skarżącej nie podlega też doliczeniu - jako "dochód uzyskany" - jej dochód z tytułu wynagrodzenia w firmie [...] Sp. z o. o., bowiem nie był on już uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych (art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych). Podsumowując Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że rodzina skarżącej nie spełnia ustawowego kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych na kwotę [...]zł, a zatem wnioskodawczyni nie może zostać przyznany zasiłek rodzinny, jak też dodatek do tego zasiłku. W przypadku rodziny E. F. wskazane kryterium jest przekroczone o [...] zł, a więc nie mieści się również w marginesie określonym w art. 5 ust. 3 ww. ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję ostateczną E. F. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznanie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania, a także: - zasądzenie wypłaty zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka F. F. za okres od [...] listopada 2014 r. do [...] sierpnia 2015 r. (od [...] września 2015 r. skarżąca podjęła bowiem zatrudnienie i uzyskuje dochód przekraczający kryterium ustawowe) w wysokości [...] zł. tj. po [...] zł (77 + 170) za każdy z 10 miesięcy i przekazanie tego świadczenia na konto bankowe, jakie jest znane co do danych w Referacie Świadczeń Socjalnych Urzędu Miasta w B. P.; - zasądzenie wypłaty ustawowych odsetek od zaległości (zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka), naliczonych od dnia terminu wypłaty należnego świadczenia. Powyższe wnioski skarżąca poparła zarzutami wobec zaskarżonej decyzji wskazującymi na naruszenia prawa materialnego, tj.: - art. 5 ust. 1 i 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji odmówienie przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych; - art. 3 pkt 23 lit. "a" w zw. art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że osiągany przez skarżącą dochód z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego wypłacanego przez ZUS z ubezpieczenia chorobowego, którym była objęta jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, nie mieści się w katalogu definicji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a tym samym brak jest podstaw do uznania dochodu uzyskiwanego z ww. tytułu za dochód utracony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienia. Przedmiotem żądania skarżącej rozstrzygniętego zaskarżoną decyzją odmowną było ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna F. F. oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres zasiłkowy od [...] listopada 2014 r. do [...] października 2015 r. Jak wynika z art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm., dalej jako "u.ś.r."), zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się; jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty kryterium dochodowego, którego wysokość w dacie orzekania przez organ I instancji wynosiła [...] zł, zaś od dnia [...] listopada 2015 r. wynosi [...] zł. Zgodnie z art. 8 pkt 3a u.ś.r. do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Powodem odmowy przyznania skarżącej wnioskowanych świadczeń było ustalenie, że dochód jej rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza określone w powyższych przepisach kryterium dochodowe. Znaczenie decydujące w tej kwestii miało zaliczenie do dochodu strony zasiłku macierzyńskiego wypłaconego jej przez ZUS jako osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem, w okresie od [...] lutego 2013 r. do [...] lutego 2014 r., w łącznej kwocie [...]zł. Organy uznały bowiem - co kwestionuje skarżąca - iż brak jest podstaw by dochód ten potraktować jako dochód utracony w rozumieniu przepisów u.ś.r., który podlegałby obliczeniu od dochodu rodziny. W konsekwencji istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego zagadnienia. Weryfikując ustalenia organów odnośnie dochodu rodziny skarżącej wskazać na wstępie wypada, że w myśl art. 3 pkt 1 u.ś.r. ilekroć w ustawie tej jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia [...] lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt. 1 lit. a) oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 3 pkt 1 lit c). Dochód rodziny - w myśl art. 3 pkt 2 u.ś.r. - stanowi sumę dochodów członków rodziny. Z kolei dochód członka rodziny - zgodnie z pkt 2a powołanego artykułu - oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Stosownie zaś do art. 5 ust. 4 u.ś.r. w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. W art. 3 pkt 23 u.ś.r. ustawodawca enumeratywnie wymienił sytuacje, które powodują utratę dochodu w rozumieniu powyższych przepisów. Pojęcie to dotyczy utraty dochodu spowodowanej: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) (uchylona) f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia [...] lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672, z późn. zm.), g) (uchylona) h) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, i) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych; j) utratą świadczenia rodzicielskiego, k) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Podkreślić należy, że konstrukcja przyjęta w przytoczonej wyżej definicji "utraty dochodu" (wyliczenie zamknięte) wyklucza stosowanie wykładni rozszerzającej i kwalifikowanie do tego pojęcia innych, niż wymienione w nich przypadków zmniejszenia dochodu w okresie zasiłkowym w stosunku do roku go poprzedzającego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 28/07, LEX nr 488511; wyrok WSA w Krakowie dnia [...] lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 863/13, LEX nr 1486920; wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...] lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Po 474/12, LEX nr 1229009). W ocenie Sądu stanowisko organów obu instancji, iż pobrany przez skarżącą w okresie od [...] lutego 2013 r. do [...] lutego 2014 r. zasiłek macierzyński nie podpada pod żaden z wymienionych wyżej przypadków, jest prawidłowe. Do przypadku utraty zasiłku macierzyńskiego wprost odnosi się lit. "h" przytoczonego unormowania. Przepis ten dotyczy jednak wyłącznie zasiłku macierzyńskiego, który został utracony, a przysługiwał po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W okolicznościach niniejszej sprawy taka sytuacja nie miała natomiast miejsca, albowiem skarżąca przez cały okres pobierania spornego świadczenia (od [...] stycznia 2013 r.) pozostawała w stosunku pracy z [...] M. F.", zaś stosunek ten został rozwiązany dopiero z dniem [...] grudnia 2014 r., co pozostawało bez wpływu na wcześniejszą utratę zasiłku macierzyńskiego. Skoro utrata spornego zasiłku macierzyńskiego nie była spowodowana utratą zatrudnienia, nie mógł mieć też zastosowania przypadek opisany pod lit. "c" powyższego przepisu, niezależnie od tego, czy zasiłek ten - wobec objęcia skarżącej ubezpieczeniem społecznym jako osoby współpracującej z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, a nie jako pracownika - może być uznany za substytut wynagrodzenia za pracę. W ocenie Sądu również prawidłowo Kolegium oceniło negatywnie przesłankę z art. 3 pkt 23 lit. "a", dotyczącą utraty dochodu spowodowanej uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego. Należy zgodzić się bowiem ze stanowiskiem, iż o przesłance tej można mówić wówczas, gdy dana osoba jest zatrudniona, ale w związku z uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego traci bieżące wynagrodzenie za pracę oraz wynikające ze stosunku pracy świadczenia. W dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji skarżąca nie pozostawała już natomiast w stosunku pracy. Pozostałe przypadki opisane w art. 3 pkt 23 u.ś.r. ze swej istoty nie dotyczą utraty zasiłku macierzyńskiego pobieranego z ZUS (podkreślić w tym miejscu wypada, że przypadek opisany pod lit. "h" odnosi się wyłącznie do zasiłku macierzyńskiego wypłacanego przez KRUS w oparciu o przepisy ustawy z dnia [...] grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 277 ze zm.). Jak wynika z powyższych rozważań, organy obu instancji słusznie odmówiły uznania spornego zasiłku macierzyńskiego za dochód utracony. Zasadnie tym samym uwzględniono przedmiotowe świadczenie przy ustalaniu wysokości dochodu rodziny skarżącej osiągniętego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy objęty przedmiotową sprawą. Uwzględnienie jako dodatkowego składnika tego dochodu przyznanej skarżącej nagrody w sprzedaży premiowej za płatności kartą "Visa D. Konto" w wysokości [...] zł nie jest natomiast kwestionowane, a ponadto pozostaje bez wpływu na ocenę zachowania ustawowego kryterium dochodowego. W konsekwencji uznać należy, iż prawidłowo ustalono, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. W dacie (ponownego) orzekania przez organ pierwszej I przekraczał on zatem kryterium dochodowe (574 zł) o kwotę [...]zł, zaś w dacie orzekania przez organ odwoławczy, tj. po podniesieniu tego kryterium do kwoty [...]zł (czego Kolegium nie odnotowało w zaskarżonej decyzji, przy czym nie miało to jednak wpływu na wynika sprawy) - o kwotę [...]zł, co uniemożliwiło przyznanie skarżącej wnioskowanego zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku. Podkreślić jednocześnie należy, że wobec przekroczenia kryterium dochodowego o kwotę przekraczającą wysokość wnioskowanych świadczeń, nie mogły one zostać skarżącej przyznane również w pomniejszonej wysokości - zgodnie z art. 5 ust. 3a u.ś.r., przy czym bez wpływu na tę kwestie pozostawała zmiana wysokości ustawowego kryterium dochodowego w toku postępowania odwoławczego. Z tych wszystkich względów, wobec braku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło