II SA/Lu 301/08
PostanowienieWSA w Lublinie2008-06-13
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która otrzymuje świadczenia uzupełniające dochody i ponosi koszty opieki, może zostać zwolniona w całości od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznaje się, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku strony skarżącej, która otrzymuje świadczenia jednorazowe i ponosi koszty opieki, ale kwota ta nie stanowi stałego miesięcznego wydatku, istnieje możliwość pokrycia kosztów sądowych. Jednakże, uwzględniając koszty ustanowienia adwokata, poniesienie pełnych kosztów postępowania mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu strony, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Strona skarżąca S. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich. Strona wykazała dochody z emerytury oraz jednorazowe świadczenia, a także koszty utrzymania, w tym wynagrodzenie opiekunki. Po analizie oświadczeń strony, referendarz sądowy stwierdził, że strona ma możliwość pokrycia kosztów sądowych, ale poniesienie kosztów adwokata mogłoby spowodować uszczerbek w jej utrzymaniu.Rozstrzygnięcie
Przyznano S. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a I. przyznać S. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Strona skarżąca S. W. na urzędowym druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do druku symbol PPF strona skarżąca dołączyła odręcznie sporządzone oświadczenie osoby sprawującej odpłatną opiekę nad stroną skarżącą, z którego wynika, iż każdego miesiąca otrzymuje ona z tytułu sprawowanej opieki od strony skarżącej kwotę [...] złotych oraz potwierdzenie odbioru emerytury za miesiąc luty 2008 r.
W toku postępowania wyjaśniającego dwukrotnie wezwano stronę skarżącą do nadesłania dodatkowych oświadczeń, które złożyła ona w zakreślonym terminie.
Z oświadczenia zawartego w piśmie strony skarżącej z dnia 21 maja 2008 r. wynika, że jej łączne stałe miesięczne koszty utrzymania wynoszą [...] złotych (kwotę tę tworzą koszty zakupu mleka – [...] złotych; bułek – [...] złotych; wizyty u lekarza – [...] złotych; zakupu opału, energii elektrycznej, gazu i wody – [...] złotych; wynagrodzenie opiekunki – [...] złotych oraz zakup lekarstw – [...] złotych).
W związku z tym, że wykazane przez stronę skarżącą stałe miesięczne koszty utrzymania przewyższały wykazane przez nią jej dochody wezwano stronę skarżącą do wykazania tego, z jakich źródeł dochodu pokrywa wydatki przewyższające dochody. Odpowiadając na to wezwanie strona skarżąca w oświadczeniu zawartym w piśmie z dnia 3 czerwca 2008 r. wyjaśniła, że kwota płacona za opiekę nie ma charakteru wydatku stałego, comiesięcznego oraz, iż otrzymała ona zapomogę z Fundacji Polsko – Niemieckie Pojednanie w kwocie [...] złotych i świadczenie z Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w kwocie [...] złotych. Strona skarżąca oświadczyła także, że nie zawsze ponosi koszty wizyt lekarskich w wykazanej kwocie i nie zawsze wykupuje wszystkie lekarstwa.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy.
W rozpoznawanej sprawie jej koszty postępowania tworzą koszty sądowe i koszt ustanowienia adwokata. Koszty sądowe oprócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złotych (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192) zaś stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,8 złote brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że samodzielnie prowadzi ona gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutt – [...] złotych netto. Dochód strony skarżącej uzupełniło jednorazowe świadczenie w kwocie [...] złotych otrzymane z Fundacji Polsko – Niemieckie Pojednanie oraz jednorazowe świadczenie w kwocie [...] złotych otrzymane z Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Miesięczne koszty utrzymania strony skarżącej wynoszą [...] złotych, przy czym nie są to stałe koszty utrzymania. Jak wynika, bowiem z oświadczenia strony skarżącej do stałych wydatków nie zalicza się składająca się na kwotę [...] złotych kwota wydatkowana na opiekę a wynosząca [...] złotych.
W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do przyjęcia, że strona skarżącą nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Wbrew twierdzeniu zawartemu w oświadczeniu osoby sprawującej odpłatną opiekę nad stroną skarżącą, że kwota [...] złotych wypłacana jest jej, co miesiąc strona skarżąca jednoczenie oświadczyła, że kwota ta nie ma charakteru wydatku comiesięcznego. Tym samym przyjąć należy, że strona skarżąca ma możliwość dysponowania tą kwotą czy to poprzez opłacania z niej kosztów postępowania czy też czynienia w oparciu o nią oszczędności na poczet kosztów postępowania. Nie można, więc przyjąć, że strona skarżąca nie posiada żadnych środków, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania zważywszy na to, że porównanie kwoty pozostającej do dyspozycji strony skarżącej do wysokości jedynie kosztów sądowych niniejszego postępowania wskazuje, iż koszty te w całości mogą być pokryte z tej kwoty. Z tego powodu referendarza sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Brak podstaw do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym nie stoi na przeszkodzie ocenie zasadności jej wniosku pod kątem możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawane jest, gdy strona wykaże, że poniesienie pełnych kosztów postępowania grozi jej uszczerbkiem utrzymania koniecznego. Z porównania przeprowadzonego podczas oceny zasadności żądania strony skarżącej przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym wynika, że strona skarżąca ma możliwość poniesienia kosztów sądowych niniejszego postępowania. Jeżeli jednak przyjąć podczas przeprowadzanego porównania, że oprócz kosztów sądowych strona skarżąca musiałaby ponieść koszty wynagrodzenia adwokata to porównanie to wskazuje, iż poniesienie wraz z kosztami sądowymi kosztów ustanowienia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego stronie skarżącej. Z tego powodu referendarz sądowy ustanowił dla strony skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L. i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło