II SA/Lu 302/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-10-22

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która uzyskała już prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie z opłat sądowych), może ponownie wnioskować o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), i jakie przesłanki należy zastosować do oceny takiego wniosku?
Ratio decidendi
W postępowaniu sądowoadministracyjnym można przyznać tylko jedno prawo pomocy, albo w zakresie całkowitym, albo częściowym. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, mimo że dotyczy ustanowienia adwokata, należy traktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a zatem oceniać go według przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Strona skarżąca wykazała, że poniesienie kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia adwokata, zagraża jej i jej rodzinie uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca M. M. złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Wcześniej, postanowieniem z dnia 05 czerwca 2008 r., przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z opłat sądowych. Strona skarżąca wraz z rodziną utrzymuje się z emerytury i dochodu z pracy dodatkowej, ponosząc znaczne koszty utrzymania mieszkania i kredytu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. M. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 22 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a przyznać M. M. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Strona skarżąca M. M. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Przed przystąpieniem do oceny zasadności wniosku strony skarżącej referendarz sądowy ustalił, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym strona skarżąca po raz drugi wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Pierwszy wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uwzględniony został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 05 czerwca 2008 r. na mocy, którego stronie skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W toku postępowania sądowoadministracyjnego może być więc przyznane tylko jedno prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Skoro zaś stronie skarżącej w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym to jej ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie traktować należy w istocie jako żądanie przyznania w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tego względu mimo tego, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy jedynie ustanowienia adwokata do jego oceny zastosowanie będą miały przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292, 80 złote brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczeń strony skarżącej wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz z bezrobotną i nieposiadającą prawa do zasiłku dla bezrobotnych małżonką i dwojgiem uczących się dzieci, z którymi zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z otrzymywanej przez siebie emerytury w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz dochodu uzyskiwanego z pracy dodatkowej wynoszącego miesięcznie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej uzupełniają dodatki na dzieci w łącznej kwocie [...] złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Miesięcznie na koszty utrzymania mieszkania oraz obsługi kredytu mieszkaniowego strona skarżąca wydaje [...] złotych. Po poniesieniu przez stronę skarżącą kosztów utrzymania mieszkania i obsługi kredytu mieszkaniowego na zakup wyżywienia i inne niezbędne koszty utrzymania czteroosobowej rodziny pozostaje kwota [...] złotych netto, która zapewnia dochód na osobę w gospodarstwie domowym strony skarżącej w kwocie [...] złotych netto. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca w złożonym uprzednio w toku niniejszego postępowania wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i wniosku rozpoznawanym obecnie wykazała, że poniesienie przez nią któregokolwiek z kosztów niniejszego postępowania zagraża jej i jej rodzinie uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania a więc, iż w istocie nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Tak jak uiszczenie przez stronę skarżącą którejkolwiek z opłat sądowych związanych z niniejszym postępowaniem zagraża jej i jej rodzinie uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania tak i uiszczenie przez nią minimalnego wynagrodzenia adwokata w kwocie brutto skutkować będzie uszczerbkiem w koniecznych stronie skarżącej i jej rodzinie kosztach utrzymania. Uiszczenie bowiem przez stronę skarżącą minimalnego wynagrodzenia adwokata w kwocie brutto skutkować będzie tym, że dochód przypadający na osobę w gospodarstwie domowym strony skarżącej spadnie do kwoty [...] złotych. Kwota ta zapewni w średnio trzydziestodniowym miesiącu dziennie na wyżywienie jednej osoby w gospodarstwie domowym strony skarżącej kwotę [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego kwota [...] złotych nie jest w stanie pokryć dziennych wydatków na wyżywienie. Dlatego referendarza sądowy przyjął, że uiszczenie przez stronę skarżącą minimalnego wynagrodzenia adwokata w kwocie brutto spowoduje uszczerbek w koniecznych jej oraz jej rodzinie kosztach utrzymania. Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze względu jednak na to, że poniesienie przez stronę skarżącą czy to tylko opłat sądowych związanych z niniejszym postępowaniem czy jedynie minimalnego wynagrodzenia adwokata skutkować będzie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego stronie skarżącej i jej rodzinie przyjąć należy, że strona skarżąca mimo tego, iż posiada stałe dochody nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło