II SA/Lu 305/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz P. K. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.) oraz § 4 zarządzenia nr [...] Rektora [...] w L. z dnia [...] września 2015 r. w sprawie w sprawie zasad i trybu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich, Rektor U. P. w L. odmówił przyznania P. K. stypendium doktoranckiego na okres [...] r. W uzasadnieniu decyzji rektor podniósł, że doktorancka komisja stypendialna przeprowadziła weryfikację wszystkich złożonych wniosków i sporządziła w trybie § 4 ust. 4 powołanego wyżej zarządzenia listę rankingową, biorąc pod uwagę liczbę uzyskanych punków. Listy rankingowe były tworzone dla każdego rocznika oddzielnie. Organ wyjaśnił, że na liście swojego rocznika, czyli II roku, wnioskodawczyni została ujęta pod pozycją nr 4 z liczbą uzyskanych punktów [...]. Rektor podniósł, że po zapoznaniu się z przedłożoną przez komisję listą rankingową ustalił wymaganą liczbę punktów w wysokości [...] pkt, od której przyznawano stypendia. Z uwagi na to, że wnioskodawczyni nie uzyskała wymaganej liczby punktów, rektor nie przyznał jej stypendium. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], wydaną po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Rektor U. P. w L. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2015 r. Skargę na powyższą decyzję wniosła P. K., zarzucając: - mające wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez naruszające zasadę zaufania strony do władzy publicznej i zasadę przekonywania zaniechanie sporządzenia uzasadnienia decyzji w sposób wymagany w art. 107 § 3 k.p.a., tj. przez ograniczenie uzasadnienia decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy do przytoczenia ustaleń faktycznych z decyzji nr [...]; - mające wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 3 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z § 12 ust. 2 pkt 1 - 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 24 października 2014 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich przez: a/ oparcie decyzji na kryteriach wprowadzonych w § 2 ust. 3 i 2 zarządzenia nr [...] Rektora U. P. w L. z [...] września 2015 r. w sprawie zasad i trybu przyznawania i wypłacania stypendiów doktoranckich w U. P. w L., pomimo tego że w § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 24 października 2014 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich nie przewidziano takich kryteriów; b/ wprowadzenie zmian w zasadach przyznawania stypendium doktoranckiego w sposób uzależniający przyznanie stypendium od spełnienia kryteriów odnoszących się do poprzedniego roku akademickiego w sytuacji, gdy nowe reguły przyznawania stypendium nie były znane w poprzednim roku akademickim. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji znak: [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów, niż zostały w niej podniesione. Zaskarżone orzeczenie podjęte zostało bowiem z rażącym naruszeniem prawa, dającym podstawę do stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z obowiązującej w administracyjnym toku instancji zasady skargowości wynika, że dopiero czynność legitymowanego podmiotu w postaci wniesienia odwołania, bądź wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoczyna postępowanie odwoławcze. Formalny charakter tej czynności ustanawia wymóg dokonania jej we właściwej formie, przy zawarciu określonej treści, z zachowaniem terminu oraz ustanowionego przepisami prawa trybu. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. W myśl art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Od decyzji wydanej przez rektora wyższej uczelni w pierwszej instancji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 207 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z art. 127 § 3 i art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a. i powinien zawierać elementy określone w art. 63 § 2 i § 3 k.p.a., tj. co najmniej wskazanie osoby od której pochodzi, jej adresu i żądania, a jeżeli jest wniesiony pisemnie, powinien być podpisany przez wnoszącego. Podpis wskazuje, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pochodzi od osoby określonej jako wnosząca ten wniosek. Podpis jest niezbędnym elementem każdego podania wnoszonego do organu administracji publicznej, w tym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jeżeli wniosek zawiera brak formalny w postaci braku podpisu, organ obowiązany jest wezwać wnioskodawcę do usunięcia tego braku w terminie siedmiu dni od daty wezwania z pouczeniem, że nieusunięcie tego braku spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został podpisany. Organ nie dostrzegł tego braku i rozpoznał wniosek, wydając merytoryczne rozstrzygniecie bez uprzedniego wezwania wnioskodawczyni do podpisania wniosku. Tymczasem brak podpisu osoby składającej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania, tj. powoduje niemożność rozpoznania go przez organ administracji. Rozpoznanie przez organ wniosku o ponownie rozpatrzenie sprawy nie zawierającego podpisu wnoszącego jest dotknięte wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydane z rażącym naruszeniem prawa. Rektor wydał je bowiem pomimo braku skutecznego uruchomienia postępowania odwoławczego (tak m. in. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 listopada 2013 r., II SA/Po 875/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 marca 2011 r., II SA/Łd 1431/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, B. Adamiak, Komentarz do art. 128 [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, Legalis; K. Glibowski, Komentarz do art. 128 [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, Leglias). Z uwagi na dostrzeżone istotne uchybienie proceduralne za przedwczesne uznać należy rozpoznawanie zasadności pozostałych podniesionych przez skarżącą zarzutów. Mając na uwadze powyższe, sąd stwierdził nieważność skarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie, organ uwzględni wyżej wskazane stanowisko sądu, mając na uwadze, że brak w zakresie podpisu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podlega uzupełnieniu na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł jak w sentencji wyroku.