II SA/Lu 322/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na czynność Zarządu Dróg Wojewódzkich [...] w przedmiocie wadliwie zaprojektowanego zjazdu z drogi wojewódzkiej p o s t a n a w i a odrzucić skargę. W dniu [...] czerwca 2019 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga K. K. na czynność Zarządu Dróg Wojewódzkich [...] w przedmiocie wadliwie zaprojektowanego zjazdu z drogi wojewódzkiej. W złożonym piśmie skarżący wskazał, że skarga dotyczy wadliwie zaprojektowanego i realizowanego zjazdu bezpośredniego na działkę nr [...], stanowiącą własność skarżącego. Przedmiotowa inwestycja realizowana jest w trakcie przebudowy drogi wojewódzkiej nr [...] [...]-[...]. Skarżący wyjaśnił, że realizacja inwestycji polegającej na modernizacji drogi wojewódzkiej nr [...] [...]- L., na odcinku od km 26+662 do km 61+565 została rozpoczęta w 2018 r. Zjazd usytuowany jest przed tabliczką informacyjną km 61 + 300 w m. [...] gm. L. i prowadzi z drogi wojewódzkiej do działki nr [...] należącej do skarżącego. Dotychczasowy wjazd zaprojektowany przez ZUP w L. Filia w L. zaprojektowany w 1997 r., gwarantował skarżącemu bezpieczny wjazd z posesji na drogę wojewódzką [...], natomiast obecny projekt zjazdu naraża go na bezcelowe duże koszty związane z przestawieniem bramy wjazdowej i ogrodzenia betonowego wzdłuż zjazdu. Ponadto, skarżący wskazał, że obecnie usadowione krawężniki wyjazdu w kierunku L. uniemożliwiają bezpieczny wyjazd i narażenie pojazdu na uszkodzenie osłony deszczowo - błotnej , zawieszenia i opon samochodowych. W złożonym piśmie, skarżący domaga się zachowania dotychczasowych łuków wyjazdu w kierunku L. oraz obniżenia krawężników na długości 4 m., w celu zachowania łuku, który zapewniałby bezpieczny wyjazd na drogę [...]. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] wyjaśnił, że z wniosku K. K. nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne w Zarządzie Dróg Wojewódzkich [...]. Nie została wydana również żadna decyzja ani postanowienie w indywidualnej sprawie dotyczącej skarżącego. Przebudowa zjazdu na działkę nr [...] w m. L. realizowana jest w oparciu o dokumentację projektową dla zadania inwestycyjnego pn. "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] W. - P. - S. - L. na odcinku od km 26+662 do km 61+565". W dniu [...] maja 2018 r. dla przedmiotowego zadania została wydana przez Wojewodę L. decyzja nr [...], znak: [...], udzielająca Zarządowi Województwa L. zezwolenia na realizację inwestycji drogowej: Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] W. - P. - S. - L. na odcinku od km 26+662 do km 61+565. Skarżący nie wniósł odwołania od ww. decyzji w ustawowym terminie, jak również nie kwestionował jej w żaden inny sposób. Nie składał żadnych wniosków w przedmiocie zmiany projektu budowlanego w części dotyczącej zjazdu do działki nr [...]. Ponadto, trakcie opracowywania dokumentacji projektowej skarżący nie wnosił uwag i zastrzeżeń do przyjętych rozwiązań projektowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi jest czynność Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] w przedmiocie wadliwie zaprojektowanego zjazdu z drogi wojewódzkiej. Mając na względzie przedmiot skargi, kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy skarga mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie przede wszystkim dopuszczalności skargi, tj. ocena, czy sprawa należy go kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zakres kognicji sądu administracyjnego został unormowany w art. 3 § 2 i § 3, art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako: "p.p.s.a."). W myśl art. 3 tej ustawy sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. 9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Właściwość sądu w tej sprawie mogłaby wynikać tylko z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Dokonując oceny sprawy w tym zakresie, Sąd miał na względzie, że z bogatego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wynika, że akt lub czynność, o którym mowa w tym przepisie musi mieć charakter indywidualny, tak jak ma to miejsce w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej. Musi być skierowany do konkretnego, imiennie oznaczonego podmiotu. Na powyższą cechę zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu o sygn. akt I OSK 1495/09 uwzględniającym uchwałę NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07. Zarówno we wskazanym postanowieniu, jak i we wskazanej powyżej uchwale, NSA zwrócił uwagę także na to, że akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. To zaś oznacza, że konieczne jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek określonego adresata. Na powyższe cechy aktu lub czynności w rozumieniu ww. art. 3 § 2 pkt 4, Naczelny Administracyjny wskazał także w postanowieniu z 27 października 2010 r. (sygn. akt II GSK 1192/10), w którym zauważył, że do istoty aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej należy to, iż w sposób prawnie wiążący wpływają one na sytuację prawną konkretnego podmiotu tak, że wywołują skutek prawny, jaki obowiązujące prawo wiąże z danym aktem lub czynnością. Konsekwencją aktu lub czynności jest wprowadzenie prawnie wiążącego elementu nowości normatywnej w sytuacji prawnej określonego podmiotu wyznaczanej jego uprawnieniami lub obowiązkami. W tym samym orzeczeniu NSA zaznaczył, że to, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z władczym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej czy z innym aktem z zakresu administracji publicznej decydują przepisy prawa materialnego, które wyłączając wydanie decyzji lub postanowienia w sprawie wymagają od organu potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku jednostki w innej nieskonkretyzowanej formie. Reasumując, o czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na którą może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy czynność ta podjęta jest w sprawie indywidualnej, skierowana jest do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego czynność dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Kierując się powyższym, Sąd uznał, że zaskarżona czynność, polegająca na wadliwie (w ocenie skarżącego) zaprojektowanym zjeździe z drogi wojewódzkiej, powyższych cech nie spełnia. Czynność ta, jeśli nawet przyjąć, że miała charakter indywidualny (w tym znaczeniu, że dotyczyła zjazdu indywidualnego do działki stanowiącej własność skarżącego, a więc była skierowana do skarżącego), to z pewnością nie można przyjąć, iż wywołała skutek prawny i wpłynęła na sytuację prawną skarżącego. Zaskarżone działanie organu można określić bowiem jedynie jako działanie faktyczne, nie mające charakteru władczego i nie wywołującego skutku w sferze administracyjnej. Działanie to mogło prowadzić do naruszenia prawa skarżącego do zjazdu, a wobec tego mogło ewentualnie wywołać skutek w sferze cywilnoprawnej. Z pewnością jednak nie kształtuje ono nowej sytuacji skarżącego w tym zakresie, tj. odnoszącym się do ww. zjazdu. W konsekwencji Sąd uznał w niniejszej sprawie, że zaskarżone działanie nie dotyczy uprawnień lub obowiązków skarżącego w rozumieniu ww. art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a tym samym nie może być zakwalifikowane jako czynność, o której mowa w tym przepisie. To zaś uzasadniało stwierdzenie, że sprawa nie należy do właściwości Sądu. W konsekwencji Sąd uznał, że zastosowanie znajduje przepis art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji.