II SA/Lu 325/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-05-28

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody są niskie i wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania, może zostać zwolniona w całości od kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku niskich dochodów, które ledwo pokrywają konieczne koszty utrzymania, a koszty sądowe (wpis sądowy, potencjalna opłata od skargi kasacyjnej, koszt ustanowienia adwokata) znacząco uszczuplają środki niezbędne do życia, należy uznać, że strona nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury, która ledwo pokrywa jej podstawowe potrzeby życiowe i koszty leczenia. Analiza jej sytuacji finansowej wykazała, że poniesienie kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego i potencjalnego kosztu ustanowienia adwokata, skutkowałoby uszczerbkiem w jej koniecznych kosztach utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym p o s t a n a w i a przyznać A. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L. Strona skarżąca A. G. na urzędowym formularzu winsoku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty niniejszego postępowania tworzyć będą jego koszty sądowe oraz koszt ustanowienia adwokata. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 247 złotych (§1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 124 złote (§3 w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 1.200,00 złotych netto (§ 6 pkt 4 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 1.464,00 złote brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że samodzielnie prowadzi ona gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury wynoszącej [...] złotych brutto – [...] złotych netto, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, jest osobą cierpiącą na schorzenia wymagające stałego leczenia farmakologicznego. Strona skarżąca podkreśliła, że wydatki na leczenie oraz utrzymanie domu nie pozwalają jej na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Porównanie minimalnego wynagrodzenia adwokata w kwocie brutto, które strona skarżąca musiałaby uiścić w sprawie niniejszej do kwoty netto jej dochodów wskazuje, że nie ma ona realnych możliwości jego uiszczenia. Poniesienie zaś przez stronę skarżącą wpisu sądowego od wniesionej skargi czy wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej skutkowałoby tym, że kwota dochodu netto pozostająca do dyspozycji strony skarżącej byłaby niższa od kwoty, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950). Na gruncie powołanego w zdaniu poprzednim przepisu ustawy o pomocy społecznej przyjmuje się, że kwota zapewniająca w stopniu minimalnym pokrycie koniecznych kosztów utrzymania osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 złotych. Skoro kwota, która pozostałaby do dyspozycji strony skarżącej na pokrycie koniecznych dla niej kosztów utrzymania po uiszczeniu przez nią wpisu sądowego od wniesionej skargi bądź wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej byłaby niższa od kwoty z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej przyjąć należy, że poniesienie powyższych opłat sądowych uniemożliwi zaspokojenie koniecznych stronie skarżącej kosztów utrzymania. Z tego powodu, niezależnie od wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego strony skarżącej, uiszczenie przez nią powyższych opłat sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznych jej kosztach utrzymania. Taki sam skutek spowoduje też uiszczenie przez stronę skarżącą części wpisu sadowego od wniesionej skargi bądź części wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej w kwocie nieprzewyższającej 100 złotych, jak i poniesienie innych opłat sądowych w tej kwocie. Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze względu jednak na to, że poniesienie przez stronę skarżącą któregokolwiek (każdego jednego) z kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie odbyć się może jedynie kosztem wydatków niezbędnych na pokrycie kosztów utrzymania przyjąć należy, że strona skarżąca mimo tego, iż posiada stałe dochody nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło