II SA/Lu 33/08
PostanowienieWSA w Lublinie2008-05-21
Skład orzekający: Anna Puton - Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów sądowych i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, aby nie była w stanie ponieść kosztów postępowania. Analiza dochodów i wydatków gospodarstwa domowego strony skarżącej wykazała, że po pokryciu kosztów utrzymania koniecznego pozostaje kwota pozwalająca na pokrycie kosztów sądowych i kosztów profesjonalnej pomocy prawnej. Ponadto, wniosek o ustanowienie rzecznika patentowego nie mógłby być uwzględniony ze względu na przedmiot sprawy, który nie dotyczy własności przemysłowej.Stan faktyczny
Strona skarżąca P. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego. Po doprecyzowaniu wniosku i uzupełnieniu dokumentacji, referendarz sądowy ocenił sytuację materialną strony. Strona skarżąca prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z dochodów z gospodarstwa rolnego i sprzedaży mleka, a także z wynagrodzenia jednego z dzieci. Wykazała również miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Strona skarżąca P. T. wniosła o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu o symbolu PPF, na którym nie sprecyzowała, w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy. Wniosek powyższy strona skarżąca doprecyzowała pismem z dnia 23 kwietnia 2008 r. wyjaśniając, że wnosi o zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego.
W związku z tym, że strona skarżąca w oświadczaniu zawartym na urzędowym formularzu winsoku o przyznanie prawa pomocy nie wskazała, jakie są jej stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego, dochody uzyskiwane z gospodarstwa rolnego, czy i w jakiej wysokości otrzymała dopłaty bezpośrednie do gospodarstwa rolnego oraz jaka jest faktyczna wysokość dochodu uzyskiwanego ze sprzedaży mleka wezwano ją do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Strona skarżąca nadesłała żądane od niej dokumenty źródłowe.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowane w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy.
Koszty niniejszego postępowania tworzą koszty sądowe i koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego.
Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193) i wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192).
Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata bądź radcy prawnego ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.; § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) - 292,80 złotych brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług). Natomiast stawka minimalnego wynagrodzenia rzecznika patentowego ustanowionego dla wniesienia skargi i udział w rozprawie przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wynosi 600 złotych (§12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych – Dz.U. z 2003 r. Nr 212, poz. 2076).
Z oświadczenia strony skarżącej oraz nadesłanych przez nią dokumentów źródłowych wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz z małżonką oraz sześciorgiem dzieci (w tym czworgiem pełnoletnich), z którymi utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego ze sprzedaży mleka wynoszącego miesięcznie [...] złotych z której potrąceniu podlega kwota [...] złotych (k. 91), dochodu z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha w tym urzetów rolnych [...] ha stanowiących [...] ha przeliczeniowych wynoszącego rocznie [...] złotych oraz wynagrodzenia za pracę jednego z dzieci wynoszącego [...] złotych netto. Łączny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych (kwota uzyskana ze zsumowania dochodu uzyskiwanego za sprzedaż mleka pomniejszonej o wysokość kwoty podlegającej potrąceniu, 1/12 rocznego dochodu z uprawy gospodarstwa rolnego oraz kwoty netto wynagrodzenia jednego z dzieci strony skarżącej). Ponadto tytułem dopłat bezpośrednich do gospodarstwa rolnego za rok 2008 strona skarżąca otrzymała kwotę [...] złotych (k. 81 - 82) i za rok 2007 w roku 2008 otrzymała kwotę [...] złotych (k. 83 - 84).
Jako stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego strona skarżąca wykazała wydatki na zakup paliwa, które w miesiącu marcu 2008 r. wyniosły łącznie [...] złotych (suma kwot z faktury nr [...], [...], [...], [...],[...], [...] i [...]) a w miesiącu kwietniu 2008 r. wyniosły [...] złote (suma kwot z faktur nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]), zakup nawozów, które wyniosły w miesiącu kwietniu bieżącego roku [...] złotych (k. 88), wydatki na telefon – [...] złotych, wydatki na energię elektryczną i usługi przesyłowe – [...] złotych i [...] złotych (dowody wpłaty - k. 89) oraz koszt ubezpieczenia rolniczego wynoszący kwartalnie [...] złotych (k. 92).
W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca nie wykazała, aby nie miała możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania bądź pełnych kosztów postępowania.
Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych zaś średnie miesięczne koszty utrzymania wynoszą [...] złotych (kwota uzyskana ze zsumowania ½ sumy kwot wydatkowanych na paliwo w miesiącu marcu i kwietniu 2008 r., 1/12 kwoty wydatkowanej na zakup nawozów, czyli kwoty którą miesięcznie zaoszczędzić musi strona skarżąca aby raz do roku nabyć nawozy, sumy kwot wydatkowanych za energię elektryczną, 1/3 kwoty wydatkowanej kwartalnie na opłatę składki ubezpieczenia, czyli kwoty, którą miesięcznie zaoszczędzić musi strona skarżąca aby raz na kwartał uiścić składkę ubezpieczenia oraz kwoty wydatkowanej za telefon). Poniesienie przez stronę skarżącą kosztów utrzymania koniecznego skutkuje tym, że z dochodu jego gospodarstwa domowego pozostaje kwota [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego porównanie tej kwoty do kwot, które strona skarżąca uiścić musiałaby w niniejszym postępowaniu tytułem kosztów sądowych w tym uwzględniając także, że niektóre z nich występować mogą w toku postępowania kilkakrotnie nie wskazuje, aby strona skarżąca nie miała realnych możliwości ich poniesienia. Do wniosku takiego prowadzi również porównanie kwot minimalnego wynagrodzenia adwokata, radcy prawnego czy żądanego przez stronę skarżącą rzecznika patentowego do kwoty dochodu gospodarstwa domowego strony skarżącej pozostającego po poniesieniu przez nią kosztów utrzymania koniecznego. Biorąc zaś pod uwagę łącznie wysokość wszelkich kosztów niniejszego postępowania oraz wysokość kwoty pozostającej średnio miesięcznie w gospodarstwie domowym strony skarżącej po poniesieniu przez nią kosztów utrzymania stwierdzić należy, że strona skarżąca ma realną możliwość poniesienia wszelkich kosztów niniejszego postępowania.
Podnieść również należy, że wniosek strony skarżącej o ustanowienie rzecznika patentowego nie mógłby być uwzględniony niezależnie od jej sytuacji materialnej i rodzinnej. Rzecznik patentowy występować może bowiem jako pełnomocnik strony postępowania sądowoadministracyjnego jedynie w sprawach własności przemysłowej (art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych – Dz.U. z 2001 r. Nr 49, poz. 509 ze zm.), do których sprawa niniejsza się nie zalicza.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło