II SA/Lu 347/15

PostanowienieWSA w Lublinie2016-02-29

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jakie są zasady przyznawania wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu przez adwokata, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w kontekście wejścia w życie nowego rozporządzenia?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez adwokata, który prowadził sprawę w pierwszej instancji, powinno być ustalone zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Kwota wynagrodzenia nie może być niższa niż 240 zł, a po uwzględnieniu podatku VAT i niezbędnych wydatków, przyznano kwotę 303,60 zł.
Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożył adwokat wyznaczony z urzędu do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego. Do wniosku dołączono opinię oraz potwierdzenie nadania przesyłki skarżącej. Sąd rozpoznał wniosek, analizując przepisy PPSA oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi E. O. – M. od Skarbu Państwa kwotę 303,60 zł tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata E. O. – M. o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku p o s t a n a w i a przyznać adwokatowi E. O. – M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 303,60 (trzysta trzy 40/100) złotych, na którą składa się wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym tytułem należnego podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) oraz kwota 8,40 (osiem 40/100) złotych podlegająca zwrotowi tytułem niezbędnych, udokumentowanych wydatków. Adwokat E. O. – M. wyznaczona pełnomocnikiem z urzędu skarżącej wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Do wniosku dołączyła opinię o braku podstaw do wniesieni skargi kasacyjnej oraz potwierdzenie nadania przesyłki na adres skarżącej. Wniosek zawiera oświadczenie z treści, którego wynika, że opłaty nie zostały uiszczone w całości ani w części oraz, iż opinia i wyrok zostały przesłana skarżącej. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do unormowania art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez adwokata jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801) zwane dalej "rozporządzeniem". Paragraf 22 rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Paragraf 23 stanowi zaś, że rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Zatem rozporządzenie będzie miało zastosowanie do spraw, które zostały wszczęte i w danej instancji zostało zakończone przed dniem jego wejścia w życie, to jest dniem 1 stycznia 2016 r. jak i do spraw, które w danej instancji zostały zakończone po tym dniu. Przy czym jak wynika z porównania treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia o zakończeniu postępowania w danej instancji decyduje wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Wyrok w niniejszej sprawie został wydany w dniu 15 grudnia 2015 r. Zatem orzeczenie kończące postępowanie w pierwszej instancji zostało wydane przed wejściem w życie rozporządzenia. Stosownie do unormowania § 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia (pkt. 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata (pkt. 2). Sposób ustalania wysokości opłaty, o której stanowi §2 pkt 1 normuje § 4 rozporządzenia. Zgodnie jego ustępem pierwszym opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustęp drugi tego paragrafu stanowi zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Zgodnie z unormowaniem §21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji wynosi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 tego paragrafu, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Biorąc pod uwagę przedmiot skargi, która zainicjowała niniejsze postępowanie, treść § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia zgodnie, z którym wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki maksymalnej określonej w §21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli opinię tę sporządził adwokat, który prowadził sprawę przed sądem pierwszej instancji jak i to, że wnioskodawczyni prowadziła niniejszą sprawę w toku pierwszoinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego oraz, iż to ona w toku postępowania w drugiej instancji sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stwierdzić należy, iż wynagrodzenie w maksymalnej wysokości, które wnioskodawczyni może otrzymać za sporządzenie opinii wynosić będzie 50% stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Stawka ta wynosi 480 złotych. Wynagrodzenie w wysokości 50% stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia wnioskodawczyni może otrzymać jednak, gdy uzasadni to stopnień zawiłości sprawy oraz nakładu pracy wnioskodawczyni oraz wkładu jej pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni zapoznała się z aktami sprawy, uczestniczyła w rozprawie, wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że jej nakład pracy i podjęte w sprawie czynności nie przekraczają przeciętnego poziomu zaangażowania profesjonalnego pełnomocnika w reprezentowaniu interesów swojego mocodawcy. Nie można zatem przyjąć, aby poniesiony przez wnioskodawczynię nakład pracy uzasadniał przyznanie jej wynagrodzenia w kwocie wyższe od tej, którą przewiduje § 4 ust. 1 rozporządzenia. Przyznania wynagrodzenia w stawce określonej w § 4 ust. 2 nie uzasadnia też charakter sprawy i stopień jej zawiłości. Zatem wysokość wynagrodzenia należy ustalić zgodnie z unormowaniem § 4 ust. 1 rozporządzenia. Maksymalne wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez adwokata, który prowadził sprawę przed sądem pierwszej instancji wynosi 50% stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, to jest 240 złotych. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia wyniesie ono 120 złotych. Jednak ze względu na paragraf 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia stanowiący, że wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie może być niższe od 240 złotych, wynagrodzenie należne wnioskodawczyni wyniesie 240 złotych. W myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia wynagrodzenie to należy powiększyć o stawkę należnego podatku od towarów i usług wynoszącą dla tej usługi 23% (art. 146a pkt. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Wynagrodzenie wynosić więc będzie łącznie z należnym podatkiem od towarów i usług 295,20 złotych. Wnioskodawczyni udokumentowała wysokość poniesionych kosztów korespondencji oraz to, że ich poniesienie było niezbędna dla należytego reprezentowania interesów skarżącego. Ponadto w myśl unormowania art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) art. 1 pkt 50 tej ustawy wprowadzający do art. 177 p.p.s.a. §3, §4, § 5 i § 6 w brzmieniu nadanym tym przepisem zmieniającym nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, to jest stosowanie do art. 3 tej ustawy, przed dniem 15 sierpnia 2015 r. Postepowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 10 kwietnia 2015 r. (data wpływu skargi do organu). Mając na uwadze tą okoliczność jak i brzmienie art. 2 ustawy zmieniającej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania tryb składania opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przewidziany w art. 177 § 4 p.p.s.a. Wnioskodawczyni postąpiła zatem prawidłowo samodzielnie przesyłając skarżącemu odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych powodów zwrotowi podlegać będzie kwota 4,20 złotych poniesiona tytułem kosztów korespondencji do skarżącego zawierającej opinię oraz kwota 4,20 stanowiąca koszt przeslania skarżącej wyroku. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia należało orzec jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło