II SA/Lu 355/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-06-30

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z dziadkami i ciotką, pozostająca na ich wyłącznym utrzymaniu, lecząca się psychiatrycznie i nieposiadająca dochodów, może zostać zwolniona w całości od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W analizowanej sprawie strona skarżąca nie posiada dochodów, a jej dziadkowie, utrzymujący ją, ponoszą wysokie koszty utrzymania gospodarstwa domowego i leczenia, co powoduje, że nawet ponoszenie minimalnych kosztów sądowych lub kosztów ustanowienia adwokata wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla wszystkich członków gospodarstwa domowego. W związku z tym, strona skarżąca została zwolniona w całości od kosztów sądowych i ustanowiono jej adwokata.
Stan faktyczny
Strona skarżąca D. N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Strona pozostaje na wyłącznym utrzymaniu dziadków, leczy się psychiatrycznie i nie posiada dochodów. Dziadkowie strony, będący inwalidami, utrzymują się z emerytur, a ich dochody ledwo pokrywają koszty utrzymania domu, spłaty kredytu i leczenia. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony i jej dziadków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano D. N. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. i A. małżonków C. oraz D. N. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a przyznać D. N. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L. Strona skarżąca D. N. pismem z dnia 3 czerwca 2008 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi i ustanowienie adwokata. Strona skarżąca wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) wypełniony i podpisany urzędowy formularz żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty niniejszego postępowania tworzyć będą jego koszty sądowe oraz koszt ustanowienia adwokata. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złote (§ 2 ust. 1 pkt 1 i 7, § 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony skarżącej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej oraz oświadczeń zawartych w urzędowych formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonych przez będących w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jego stronami jej dziadków wynika, że strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dziadkami i ciotką, pozostając na wyłącznym utrzymaniu dziadków. Strona skarżąca leczy się psychiatrycznie, nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Strona skarżąca zamieszkuje z osobami, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe w domu o powierzchni [...] m2. Do strony skarżącej należy [...] części udziału w zamieszkiwanym przezeń domu oraz [...] udziału w działce budowlanej o powierzchni [...] m2. Dziadkowie strony skarżącej są osobami starszymi (w wieku odpowiednio [...] lat i [...] lat), inwalidami wymagającymi opieki osób drugich oraz stałego leczenia farmakologicznego, utrzymującymi się z emerytur powiększonych o dodatki pielęgnacyjne, które miesięcznie zapewniają łączny dochód w wysokości [...] złotych. Odrębny dochód w łącznej kwocie [...] złotych tytułem renty socjalnej powiększonej o dodatek pielęgnacyjny osiąga ciotka strony skarżącej. Łączny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi, więc [...] złotych zaś łączne miesięczne koszty utrzymania domu, spłaty zaciągniętego kredytu i koszty leczenia wynoszą [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Strona skarżąca nie posiada żadnych dochodów a wymaga stałego leczenia koszty, którego pokrywają utrzymujący stronę skarżącą dziadkowie. Skoro strona skarżąca nie posiada żadnych dochodów to tym samym realnie samodzielnie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Zdaniem referendarza sądowego brak jest również podstaw do obarczenia obowiązkiem ponoszenia kosztów niniejszego postępowania dziadków strony skarżącej. Porównanie wysokości dochodu osiąganego przez dziadków strony skarżącej oraz pozostającą z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym ich córkę (ciotkę strony skarżącej) do wysokości poszczególnych kosztów składających się na koszty niniejszego postępowania wskazuje, iż zobowiązanie ich do poniesienia któregokolwiek z kosztów sądowych niniejszego postępowania czy tylko minimalnego wynagrodzenia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego im, ich córce oraz stronie skarżącej. Jak wynika ze złożonych przez dziadków strony skarżącej w niniejszym postępowaniu urzędowych formularzy wniosku łączny dochód ich gospodarstwa domowego wynosi [...] złotych. Natomiast stałe miesięczne koszty utrzymania domu, spłaty zaciągniętego kredytu i koszty leczenia wynoszą [...] złotych. Na pokrycie kosztów wyżywienia strony skarżącej jej dziadków i ciotki pozostaje więc miesięcznie kwota [...] złotych. Tak, więc dziadkowie strony skarżącej mogliby ponieść każdy jeden z kosztów niniejszego postępowania jedynie przeznaczając na ten cel środki wydatkowane na utrzymanie domu, spłatę zaciągniętego kredytu, pokrycie kosztów leczenia bądź kosztów wyżywienia. Pokrycie któregokolwiek z kosztów niniejszego postępowania ze środków przeznaczanych na utrzymanie domu, spłatę zaciągniętego kredytu, pokrycie kosztów leczenia bądź kosztów wyżywienia uniemożliwiłoby, więc poniesienie wydatków składających się na koszty utrzymania koniecznego. To zaś świadczy o tym, że zobowiązanie dziadków strony skarżącej do poniesienia któregokolwiek z kosztów niniejszego postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dziadkom strony skarżącej oraz osobom pozostającym z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym a więc i pozostającej na ich wyłącznym utrzymaniu stronie skarżącej. Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze względu jednak na to, że poniesienie przez dziadków strony skarżącej któregokolwiek z kosztów postępowania w rozpoznawanej sprawie wiąże się dla nich i osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym z uszczerbkiem utrzymania koniecznego przyjąć należy, że dziadkowie strony skarżącej mimo tego, iż posiadają stałe dochody nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło