II SA/Lu 357/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2009 r. sprawy ze skargi R. O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy kserokopii dokumentów oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 74 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił R. O. wydania kserokopii żądanych przez niego dokumentów z akt sprawy dotyczącej stanu technicznego budynku usytuowanego przy ul. [...] 23 w L. W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 73 § 1 k.p.a. wskazał, iż jedynie możliwość przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów nie jest niczym ograniczona. Uzyskanie natomiast kserokopii dokumentów pozostaje pod kontrolą organu administracji publicznej. W tym zakresie organ wskazał, iż na podstawie art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Obowiązek ten nie dotyczy jednak wykonywania kopii kserograficznych. Ponadto – jak zaznaczył organ – wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów, których istnienie pozwoliłoby uznać, że posiada on ważny interes w uzyskaniu odpisów żądanych dokumentów. W zażaleniu na powyższe postanowienie (nazwanym odwołaniem) R. O. podniósł, że kserokopie o które prosił, są mu potrzebne "do stosownego przedłożenia". Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji jako zgodnego z prawem. Organ odwoławczy przywołując art. 73 k.p.a. wskazał, iż reguluje on dwa odrębne stany faktyczno-prawne i związane z nim obowiązki organu administracji oraz odpowiednie uprawnienia stron. I tak § 1 tego przepisu określa, że organ obowiązany jest umożliwić stronie w każdym stadium postępowania przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Natomiast § 2 ustanawia uprawnienia strony do żądania uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Strona postępowania nie może zatem żądać, aby kserokopie dokumentów wykonywał i dostarczał sam organ. Nie ma on bowiem takiego obowiązku, gdyż sporządzanie notatek, czy odpisów z akt postępowania przywołany przepis pozostawia stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych. Strona może natomiast jedynie domagać się uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z tych akt uwierzytelnionych odpisów, ale tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. Jak podkreślił organ odwoławczy w dniu 28 stycznia 2009 r. organ I instancji udostępnił stronie akta sprawy celem ich przejrzenia, co oznacza, iż wywiązał się z obowiązku określonego dyspozycją art. 73 § 1 k.p.a. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, iż nawet gdyby wniosek strony potraktować jako wniosek o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, to w świetle art. 73 § 2 k.p.a. i tak brak byłoby podstaw do jego uwzględnienia wobec niewskazania przez skarżącego ważnego interesu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pozbawionej jakichkolwiek zarzutów R. O. wskazał, iż zaskarża decyzję organu II instancji i prosi o pisemną listowną odpowiedź. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie skarżący popierając skargę wyjaśnił, iż żądane dokumenty chce złożyć do sprawy w Sądzie Okręgowym dotyczącej wynajmu lokalu oraz sfałszowania aneksów do umowy najmu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa - a tylko w tych kryteriach odbywa się sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności, jak pokrzywdzenie strony orzeczeniem organu oraz czy orzeczenie to wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. To samo dotyczy organów administracji publicznej które, w ramach prowadzonych postępowań administracyjnych, zobligowane są do przestrzegania prawa. Zgodnie z jedną z podstawowych zasad procedury administracyjnej, jaką stanowi zasada praworządności, organy administracji publicznej działają wyłącznie na podstawie przepisów prawa. W zakresie udostępniania stronie akt postępowania administracyjnego obowiązujące przepisy art. 73 k.p.a. przewidują dwa odrębne stany faktyczno - prawne i związane z nimi obowiązki organu administracji publicznej oraz odpowiednie uprawnienia strony. I tak, według art. 73 § 1 k.p.a. w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Stosownie natomiast do § 2 tego artykułu strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Z treści wniosku złożonego przez skarżącego sądzić należy, że domagał się on sporządzenia i wydania przez organ zwykłych kserokopii wskazanych przez niego dokumentów z akt sprawy dotyczącej stanu technicznego budynku usytuowanego przy ul. 1[...] 23 w L. To z kolei prowadzi do wniosku, że organy administracji (w szczególności organ odwoławczy) właściwie odczytały sens wypowiedzi skarżącego i dokonały prawidłowej jego oceny. Podnosząc przywołaną wyżej zasadniczą różnicę obu omawianych unormowań, Sąd podkreśla, - co jest powszechnie przyjęte w orzecznictwie administracyjnym -, że przepis art. 73 § 1 k.p.a. przyznający stronom, obok możliwości przeglądania akt, także prawo sporządzania z nich notatek i odpisów, pozostawia im te uprawnienia do własnej realizacji. Rola organu administracji kończy się tu bowiem na zapewnieniu stronom możliwości skorzystania z tych uprawnień, w tym utrwalenia na własny użytek wiadomości zawartych w aktach przez ich notowanie, wykonywanie odpisów. W tym zakresie nie ma żadnych ograniczeń. Sprawą otwartą natomiast jest kwestia stosowanej techniki w tym względzie. W ocenie Sądu, skoro strona ma prawo sporządzać notatki lub odpisy z wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy, to tym samym brak jest podstaw do odmowy sporządzenia tychże pism za pomocą kserokopiarki jak i innych nowoczesnych urządzeń służących do powielania i gromadzenia materiałów oraz informacji (tak NSA w wyroku z dnia 29 marca 2001 r. II SA 2580/00, opubl. LEX nr 6359). W myśl powyższego, strona postępowania nie może jednak żądać, aby takie kserokopie wykonywał i dostarczał sam organ administracji. Innymi słowy nie ma on takiego obowiązku, gdyż sporządzanie notatek, czy odpisów z akt postępowania omawiany przepis pozostawił stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych. Tym samym wyraźnie zostały rozgraniczone obowiązki organu administracji polegające na umożliwieniu przeglądania akt i sporządzania z nich notatek i odpisów i uprawnienia strony do przeglądania akt oraz sporządzania notatek i odpisów. Konkludując, wskazany obowiązek umożliwienia stronie przeglądania akt, sporządzania z nich notatek i odpisów nie oznacza, że strona postępowania może żądać, aby sam organ wykonał i dostarczył kserokopie żądanych przez nią dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2005 r. GSK 898/04, opubl. LEX nr 190721, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lipca 2006 r. II SA/Wa 776/06, opubl. LEX nr 258357). Strona postępowania może natomiast domagać się jedynie uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie (w różny sposób, nie wyłączając nowoczesnych środków techniki) odpisów, w tym kserokopii z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, ale tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. Słusznie więc dostrzegł organ odwoławczy, iż nawet gdyby potraktować wniosek skarżącego jako wniosek o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, również taki wniosek nie mógłby być uwzględniony. Skarżący bowiem ani we wniosku o wydanie kserokopii dokumentów ani w odwołaniu oraz skardze do Sądu nie przywołał jakichkolwiek okoliczności które mogłyby wskazywać na istnienie po jego stronie ważnego interesu uprawniającego do żądania wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy. Co prawda podczas rozprawy skarżący podniósł, iż żądane dokumenty są mu potrzebne celem złożenia ich w innym postępowaniu sądowym prowadzonym przez Sąd Okręgowy, co mogłoby wskazywać na istnienie - według jego oceny - ważnego interesu w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a., jednakże z uwagi na przywołanie tych okoliczności dopiero na etapie kontroli zaskarżonego aktu, uznać należy, iż nie mają one wpływu na legalność zaskarżonego postanowienia. Okoliczności podniesionych na rozprawie Sąd nie może bowiem wziąć pod uwagę przy rozstrzyganiu, ponieważ nie zostały one wskazane w toku postępowania administracyjnego. Są to nowe okoliczności, które nie były z całą pewnością znane organom rozstrzygającym w sprawie. Przede wszystkim zaś trzeba przypomnieć, że skarżący nie żądał wydania mu uwierzytelnionych odpisów dokumentów, a tylko wówczas wchodziłaby w grę ocena, czy ma ona ku temu ważny interes. Na marginesie należy wskazać, że nie ma przeszkód prawnych do złożenia ponownego wniosku o wydanie uwierzytelnionych odpisów, jeśli takowych zażąda skarżący, w którym to wniosku wskaże na istnienie ważnego interesu będącego przesłanką do uczynienia zadość jego żądaniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszym postępowaniu administracyjnym odpowiada prawu i z tego powodu - z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji.