II SA/Lu 358/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Jerzy Drwal (spr.) asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi E. i J. K. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku II zasądza od Wojewody na rzecz skarżących E. i J. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Nr [..] znak [...] z dnia [...] lutego 2003 r. - wydaną na podstawie art. 28 , art. 33 ust. 1, art.. 34 ust.4, art. 36 oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane - działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownik Wydziału Budownictwa i Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta zatwierdził projekt budowlany (opracowany przez osobę z uprawnieniami budowlanymi w specjalności elektrycznej) i udzielił R.W. pozwolenia na budowę przyłącza energetycznego do budynku gospodarczego, usytuowanego na działce Nr [...], położonej przy ulicy S. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że rozstrzygnięcie organu zostało podyktowane następującymi względami: - występujący z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę przyłącza energetycznego do budynku gospodarczego dysponował pozwoleniem na wznowienie robót budowlanych Nr [...] z dnia [...] lipca 2000r.; - pozwolenie na wznowienie robót budowlanych w tym budynku w trakcie sądowej kontroli (wywołanej skargą jednego ze współwłaścicieli nieruchomości) nie zostało zakwestionowane przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, - wnioskodawca udokumentował , iż jest współwłaścicielem działki z notarialnie ustaloną częścią do użytkowania nieruchomości; - zgłoszony przez E. i J. K. sprzeciw zawarty w piśmie z dnia 31 stycznia 2003 r. wobec budowy przyłącza energetycznego uznano za bezpodstawny. Po rozpoznaniu odwołania E. i J. małżonków K., zarzucających organowi , że nie zażądał od inwestora dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzją Nr [...] z dnia [...]marca 2003 r. - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – z upoważnienia Wojewody przez p.o. Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego Urzędu Wojewódzkiego , zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że inwestor przedłożył wymagane dokumenty, uprawniające go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a niezbędne do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przyłącza energetycznego. Za taki dokument należało uznać akt notarialny – darowizny, dzielący działkę na trzy części o pow. po 201 m2 z przypisaniem ich do poszczególnych obdarowanych osób. Dodatkowym argumentem był fakt, , że inwestorowi zezwolono na wznowienie robót budowlanych w budynku gospodarczym (którego budowę rozpoczęto w latach 60-tych) na podstawie decyzji Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2000r. (utrzymanej w mocy decyzją Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2000r. i będącej następnie przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem w sprawie sygn. akt II SA/Lu 1376/00, oddalił wniesioną przez E. i J. K. w skargę) . Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w przedmiocie dopuszczalności budowy przyłącza energetycznego oraz odpierając zarzuty skarżących organ II instancji powołał się przy tym na postanowienie Sądu Najwyższego w sprawie sygn. akt III CRN 166/80 (OSNC 1981/6/111) z dnia 21 listopada1980r., zgodnie z którym instalowanie przewodów wodociągowych nie jest czynnością faktyczną, która prowadziłaby do zmiany przeznaczenia gruntu, zmiany jego konfiguracji oraz przeszkadzałaby współwłaścicielom w korzystaniu ze wspólnego gruntu (wspólnej drogi). W ocenie Sądu Najwyższego chwilowe niedogodności wynikające z prowadzonych prac ziemnych nie zmieniają charakteru takiej czynności, jako czynności zwykłego zarządu. W tej sytuacji – zdaniem organu odwoławczego – zachodziły podstawy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przyłącza energetycznego, niezbędnego do właściwego funkcjonowania budynku gospodarczego zwłaszcza, że zarzuty skarżących sprzeciwiających się budowie były - jak to wykazywano - niezasadne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, E. i J. K. zarzucili decyzji (wnosząc o jej uchylenie), że jest ona niezgodna z prawem, twierdząc - wbrew stanowisku organu odwoławczego - że inwestor nie legitymował się dokumentem uprawniającym go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Skarżącym należy przyznać rację, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa bowiem inwestor wbrew stanowisku orzekających w sprawie organów nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipa 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, gdy w ustawie jest mowa o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Z akt sprawy wynikało, że inwestor w dniu 12 listopada 2002 r. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przyłącza energetycznego, przedkładając akty notarialne dotyczące stanu prawnego działki Nr [...], w tym odpis z wypisu aktu notarialnego (Nr Repertorium [...]) z dnia 4 sierpnia 1956 r. na mocy którego dokonano darowizny nieruchomości o pow. około 603 m2 , położonej przy ul. S. na rzecz trzech osób " na ich niepodzielną własność" oraz ustalono umowny sposób korzystania przez obdarowanych ze wspólnej nieruchomości. Pozostałe przedłożone akty notarialne - to umowa zamiany zawarta przez K.K. w dniu 8 sierpnia 1956 r. (jednego z trzech obdarowanych na mocy aktu notarialnego z dnia 4 sierpnia 1956r.) z J.W. oraz umowa z dnia 9 lipca 1997r. na podstawie której, J.W. dokonał darowizny swojego udziału na rzecz syna R., wyjaśniały tytuł prawny inwestora do działki Nr [...]. Orzekający w sprawie organ I instancji przyjął, iż inwestor w ten sposób wykazał tytuł prawny do działki oraz prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją planowanego przyłącza energetycznego. Wg wypisu z rejestru gruntów – figurującego w aktach sprawy – współwłaścicielami działki nr [...], usytuowanej przy ul. S. byli: R.W. (udział 1/3), , J.O. (udział 1/6) , R.M. (udział 1/6) oraz E. i J.K. (udział wspólny 1/3). Stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane , regulującego kwestię wydawania pozwolenia na budowę wyłącznie osobom, które wykazały się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, orzekający organ miał obowiązek zażądać przedstawienia przez wnioskodawcę – ubiegającego się o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przyłącza energetycznego dowodu, że pozostali współwłaściciele działki nr [...] zgadzają się na planowaną budowę. Organ nie domagał się takiego dowodu , a wręcz przeciwnie zlekceważył zgłoszony na piśmie sprzeciw E. i J. K., którzy nie wyrażali zgody na budowę przyłącza. Kluczowego problemu braku zgody współwłaścicieli na budowę przyłącza nie wziął pod uwagę również organ odwoławczy. Zatem decyzja orzekającego w tej sprawie organu I i II instancji wydana została z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, które rzutowało bezpośrednio na treść rozstrzygnięcia w przedmiocie budowy przedmiotowego przyłącza. W świetle dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymaga się od inwestora uzyskiwania zgody pozostałych współwłaścicieli na realizację zamierzonej budowy. W wyroku z dnia 17 sierpnia 1998r. sygn. IV SA 585/96 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli nieruchomość stanowi własność kilku osób, a tylko jeden ze współwłaścicieli stara się o udzielenie pozwolenia na budowę , zgoda pozostałych jest niezbędna. Pozwolenie na budowę może być wydane tylko tej osobie, która wystąpiła z wnioskiem w tej sprawie po przedstawieniu przez wnioskodawcę dowodu, że pozostali współwłaściciele wyrażają na to zgodę (Wspólnota [...]). Z tych względów wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Wykonanie zaskarżonej decyzji wstrzymano do czasu uprawomocnienia się wyroku stosownie do art. 152 wyżej wymienionej ustawy. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na mocy art. 200 tejże ustawy.