II SA/Lu 359/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia wykonania robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem p o s t a n a w i a przyznać M. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych. Skarżąca, w zakreślonym w wezwaniu terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wnioski uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnim, niepełnosprawnym synem, który wymaga stałego leczenia. Zamieszkuje wraz z nim w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę syna w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto, renty syna w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto, zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] złotych, alimentów syna w kwocie [...] złotych, swojej emerytury w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz swojego wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Wysokość dochodów referendarz sądowy ustalił na podstawie nadesłanych przez skarżącą na wezwanie zaświadczeń o zarobkach oraz decyzji i wyciągów z rachunku bankowego. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Z oświadczenia skarżącej złożonego na druku PPF wynika, że stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą łącznie [...] złotych, przy czym nie obejmują one kosztów wyżywienia skarżącej i syna oraz kosztów zakupu dla nich środków czystości i higieny osobistej. Obliczając wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego nie wzięto pod uwagę wydatku za wymianę paska rozrządu w kwocie 650 złotych poniesionego przez skarżąca w miesiącu maju 2014 r. Skarżąca jest właścicielem samochodu osobowego marki P. , rok produkcji 2006. Samochód jest skarżącej potrzebny, gdyż musi dowozić syna na rehabilitację i do lekarza. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Opłaty sądowe związane z niniejszym postępowaniem prócz wpisu sądowego od wniesione skargi wynoszącego 500 złotych oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych, każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Po poniesieniu przez skarżącą stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego, nie obejmujących kosztów wyżywienia jej i syna oraz zakupu środków czystości i higieny osobistej z dochodu netto gospodarstwa domowego pozostaje kwota [...] złotych. Kwota ta zapewnia miesięcznie na wyżywienie i zakup środków czystości oraz higieny osobistej na osobę w rodzinie skarżącej kwotę [...] złotych netto. W tym miejscu należy wyjaśnić, że nie uwzględniając w przypadku wydatków kosztów wymiany paska rozrządu referendarz sądowy kierował się tym, że wydatki z tym związane nie mają charakteru stałego a okresowy. Nie można ich więc zaliczyć do stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego. Mając na uwadze wysokość kwoty pozostającej w gospodarstwie domowym skarżącej na wyżywienie jej i syna oraz wysokość opłat sądowych związanych z niniejszym postępowaniem należy przyjąć, że skarżąca bez uszczerbku w kosztach wyżywienia nie jest w stanie ponieść opłat sądowych w pełnej wysokości. Ma ona natomiast możliwość, bez narażenia siebie i syna na uszczerbek w kosztach wyżywienia, a zatem w kosztach utrzymania koniecznego, uiścić każdą opłatę sądową w wysokości nie wyższej od 50 złotych. Zobowiązując skarżącą do ponoszenia każdej opłaty sądowej w kwocie nie wyższej od 50 złotych referendarz sądowy wziął pod uwagę wynikającą z art. 199 p.p.s.a. zasadę, iż każdy ma obowiązek ponoszenia kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem przyznanie prawa pomocy, w tym przypadku w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych, może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. W orzecznictwie sadów administracyjnych przyjmuje się, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to winno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (np. postanowienia NSA z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 226/13 - CBOSA). Jak wykazano wyżej nie można przyjąć, aby skarżąca obiektywnie nie miała możliwości zdobycia środków finansowych na pokrycie kosztów swojego udziału w postępowania. Jedynie możliwość ta jest w jej przypadku w znacznym stopniu ograniczona, co uwzględniono zobowiązując skarżącą do ponoszenia każdej opłaty sądowe w kwocie nie wyższej od 50 złotych. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.