II SA/Lu 37/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi [...]Związku Lekarzy [...] w [...] na decyzję Dyrektora w [...] z dnia [...] 2014 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora [...] w [...] z dnia [...] 2014 r., nr [...]; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Dyrektora [...] w [...] na rzecz [...] Związku Lekarzy [...] w [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 7 listopada 2012 r. [...] Związek Lekarzy [...] w [...] (dalej także: "Związek Lekarzy") wystąpił do Centrum Onkologii Ziemi [...] w [...] (dalej także: "Centrum Onkologii") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kosztów diagnostyki laboratoryjnej i obrazowej w budżecie szpitala z podziałem na wykonywania badania dla potrzeb lecznictwa zamkniętego i otwartego za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2010 r. oraz od 1 stycznia do 31 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi Związku Lekarzy na bezczynność Dyrektora Centrum Onkologii w tej sprawie, wyrokiem z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt II SAB/Lu 273/13, zobowiązał ten podmiot do rozpoznania opisanego wyżej wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. Decyzją z dnia 20 grudnia 2013 r. (bez numeru) Dyrektor Centrum Onkologii odmówił udostępnienia informacji, wskazując, że ma ona charakter informacji przetworzonej, a Związek Lekarzy nie wykazał, aby jej udzielenie było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Następnie decyzją z dnia 27 stycznia 2014 r., nr 1/2014, wydaną na skutek wniosku Związku Lekarzy o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor Centrum Onkologii utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie, podzielając w całości argumentację przywołaną w tej decyzji. Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 324/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił obie opisane wyżej decyzje, podkreślając, że prawnie wadliwe jest wyrażone w tych rozstrzygnięciach stanowisko organu co do uznania żądanych przez Związek Lekarzy danych za informację przetworzoną. Decyzją z dnia 19 września 2014 r., nr [...], Dyrektor Centrum odmówił udostępnienia informacji. Organ podkreślił, że informacja o kosztach diagnostyki laboratoryjnej i obrazowej w budżecie szpitala z podziałem na wykonywania badania dla potrzeb lecznictwa zamkniętego i otwartego za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2010 r. oraz od 1 stycznia do 31 grudnia 2011 r. nie wynika wprost z danych i zastawień posiadanych przez Centrum Onkologii, zaś analiza dokumentów źródłowych znajdujących się w Centrum Onkologii i wytworzenie na jej podstawie żądanych informacji zajęłoby szacunkowo około 2 miesięcy wyłącznej pracy trzyosobowego zespołu. Z powyższego wynika, że wniosek Związku Lekarzy dotyczy udostępnienia informacji przetworzonej, zaś wnioskodawca nie wykazał, aby udzielenie tej informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Decyzją z dnia 13 listopada 2014 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku Związku Lekarzy o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor Centrum Onkologii utrzymał w mocy opisaną decyzję, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu tej decyzji. Skargę do Sądu na wspomnianą decyzję ostateczną wniósł [...] Związek Lekarzy [...] w [...], zarzucając tej decyzji naruszenie: a) art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: "K.p.a."), poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie; b) niezastosowanie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), poprzez wydanie decyzji z naruszeniem oceny prawnej sądu przedstawionej w sprawach o sygn. akt: II SA/Lu 324/14 i II SAB/Lu 273/13; c) błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 7 i 8 K.p.a., poprzez wydanie decyzji z rażąco błędnym uzasadnieniem faktycznym, a w konsekwencji prawnym, d) błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.; dalej: także: "u.d.i.p."). poprzez przyjęcie, że żądana informacja publiczna we wskazanym zakresie stanowi informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o: 1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości bądź ewentualnie o uchylenie w całości tej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, 2) stwierdzenie, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa ze względu na przewlekłość postępowania, 3) wymierzenie organowi grzywny, 4) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Centrum Onkologii wniósł jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest tylko części zasadna. Stosownie do art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 324/14, uchylił wydaną uprzednio w niniejszej sprawie decyzję Dyrektora Centrum Onkologii: z dnia 27 stycznia 2014 r., nr 1/2014 oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia 20 grudnia 2013 r. (bez numeru). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zakwestionował prawidłowość stanowiska Dyrektora Centrum Onkologii co do tego, że żądana przez skarżący Związek Lekarzy informacja stanowi informację przetworzoną. Sąd wskazał, że z przepisów § 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w związku z § 3 ust. 1 pkt 14, § 10 ust. 1 i 3 oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 czerwca 2008 r. w sprawie zakresu niezbędnych informacji gromadzonych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1447) wynika jednoznacznie, że Centrum Onkologii – jako świadczeniodawca udzielający świadczeń w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej – na dzień złożenia wniosku strony skarżącej z dnia 7 listopada 2012 r. "powinno dysponować już gotową informacją w swojej bazie. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że udostępnienie żądanej informacji wymagałoby podjęcia czynności związanych z obsługą systemu komputerowego. Czynności te są czynnościami czysto technicznymi i podejmowane są zawsze w celu realizacji wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Nie ma tu mowy o wytworzeniu jakościowo nowej informacji, a jedynie o odtworzeniu jej za pomocą czynności technicznych. Jej udostępnienie nie wymaga zatem wykazania interesu publicznego". Ponadto, zdaniem Sądu, powyższej oceny nie zmienia treść art. 135 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.), zwłaszcza, że jak wyjaśnił w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r. (I OPS 8/13, ONSAiWSA 2014, nr 3, poz. 38) Naczelny Sąd Administracyjny, "nałożenie na Narodowy Fundusz Zdrowia obowiązku zamieszczania na stronie internetowej wyłącznie informacji, o których mowa we wspomnianym art. 135 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie oznacza, że do informacji nie wymienionych w tym przepisie nie stosuje się ustawy o dostępie do informacji publicznej". Mając zatem na względzie treść uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 26 czerwca 2014 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 324/14, należało uznać, że już w tej sprawie Sąd wiążąco rozstrzygnął, iż informacja publiczna, której udostępnienia domagał się skarżący Związek Lekarzy we wniosku z dnia 7 listopada 2012 r., nie jest informacją przetworzoną, lecz informacją prostą, mimo że jej udzielenie wymagać będzie niewątpliwie przeprowadzenia szeregu czynności, takich jak: selekcja dokumentów i protokołów, ich analiza pod względem treści, sięganie do materiałów archiwalnych. Również czasochłonność oraz trudności organizacyjno-techniczne, jakie wiążą się z przygotowaniem żądanej przez stronę skarżącą informacji publicznej, nie mogą zwalniać Dyrektora Centrum Onkologii z obowiązku udostępnienia informacji publicznej, a tym samym kwestie te nie mogą ograniczać prawa do uzyskania informacji publicznej przewidzianego w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.). Z tych powodów powoływanie się przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na okoliczność, że działania organu w celu udzielenia informacji publicznej o żądanej treści, będą czasochłonne, a co za tym idzie pociągną za sobą znaczne koszty po stronie tego podmiotu, nie może stanowić przeszkody do wywiązania się z ustawowego obowiązku udzielenia tejże informacji wnioskodawcy. Należy jednakże mieć na względzie, iż w sytuacjach określonych w art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot zwracający się o udzielenie informacji publicznej zobowiązany jest do pokrycia kosztów udostępnienia informacji publicznej, o ile koszty takie powstaną. W orzecznictwie sądowym i w doktrynie wyrażony został bowiem pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że skoro ustawodawca przewidział w tym przepisie, stanowiącym wyjątek od zasady bezpłatnego dostępu do informacji publicznej (art. 7 ust. 2 powołanej ustawy), możliwość pobierania opłat i przeniósł na wnioskodawcę obowiązek ich ponoszenia, to tym samym uzależnił możliwość udzielenia informacji publicznej w żądanej formie od uiszczenia opłaty (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012, s. 202 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Zaskarżona decyzja wydana została nadto z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 16 i art. 17 ustawy o dostępie do informacji, gdyż brak było podstaw do utrzymania w mocy wadliwej decyzji Dyrektora Centrum Onkologii z dnia 19 września 2014 r., nr [...]. Mając na uwadze wskazane wyżej uchybienia Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Centrum Onkologii z dnia 19 września 2014 r., nr [...]. Ponadto, w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego. Skarga podlegała natomiast oddaleniu w pozostałej części na podstawie art. 151 P.p.s.a. W sytuacji bowiem, gdy skarga rozpoznawana w niniejszej sprawie została złożona na decyzję Dyrektora Centrum Onkologii z dnia 13 listopada 2014 r., nr [...], a nie dotyczyła bezczynności lub przewlekłości postępowania prowadzonego przez ten organ, Sad nie miał podstaw do uwzględnienia żądania strony skarżącej w zakresie, w jakim domagała się ona stwierdzenia przez Sąd, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa ze względu na przewlekłość postępowania oraz wymierzenia organowi grzywny. Uwzględnienie tych żądań byłoby więc możliwe wyłącznie w odrębnym postępowaniu, wszczętym na skutek skargi wniesionej w tym przedmiocie przez Związek Lekarzy. Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor Centrum Onkologii uwzględni wszystkie przedstawione wyżej uwagi, a zwłaszcza dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa. Z tych względów, Sąd orzekł jak w sentencji.