II SA/Lu 371/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr Rep. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy R. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] odmawiającą M. R. przyznania - zasiłku stałego. W motywach powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 4 stycznia 2010 r. wynika, iż M. R. w grudniu 2009 r. tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie zasiłku stałego pobrał rentę z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 581,50 zł (brutto). Ze świadczenia potrącono zaliczkę na podatek dochodowy - 13 zł, składkę na ubezpieczenie zdrowotne - 52,34 zł, alimenty bieżące egzekucyjne - 256,51 zł. Wypłacono kwotę 259,65 zł (netto). Podkreślono, iż w piśmie z dnia 18 stycznia 2010 r. sygn. akt KMP 117/96, otrzymanym przez organ pierwszej instancji w dniu 1 lutego 2010 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. J. S. I. poinformowała, że w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzyciela A. R. przeciwko dłużnikowi M. R., w grudniu 2009 r. potrącono kwotę 245,63 zł w tym: 31,52 zł tytułem opłaty, 4 zł - przelew, wierzycielce przekazano 100 zł , na fundusz alimentacyjny 110,11 zł. Z kolei w piśmie z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt KMP 24/06 dostarczonym do organu pierwszej instancji w dniu 23 lutego 2010 r. Komornik Sądowy J. S. I. poinformowała, że w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzyciela I. P. przeciwko dłużnikowi M. R. w grudniu 2009 r. potrącono kwotę 42,27 zł w tym: 5,37 wyniosły koszty komornika, 2 zł - przelew, 34,90 zł wysłano wierzycielce. W związku z tym przyjęto, iż dochód z tytułu renty po pomniejszeniu o podatek dochodowy, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz alimenty świadczone na rzecz innych osób wynosi 381,26 zł, dochód z gospodarstwa rolnego wynosi 41,33 zł. Ponadto do dochodu wliczono zasiłek okresowy wypłacony w grudniu 2009 r. w kwocie 88,10 zł. Zgodnie z art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych (pkt 1), składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach (pkt 2), kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (pkt 3). Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego (pkt 1), zasiłku celowego (pkt 2) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty (pkt 3), wartości świadczenia w naturze (pkt 4) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych (pkt 4). Wymienione enumeratywnie pomniejszenia oraz odliczenia od dochodu nie zawierają wyegzekwowanych innych opłat w tym kosztów egzekucyjnych, należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej oraz zasiłku okresowego. Organ zaznaczył, że w związku z przyznaniem od 1 stycznia 2010 r. zasiłku okresowego w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła utrata dochodu (decyzja z dnia 26 stycznia 2010 r. znak: [...]). Podkreślono, że zasiłek stały jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej o charakterze obligatoryjnym, które może być przyznane: pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, zatem musi wykazać dochód niższy niż 477 zł. W oparciu o przedłożony materiał dowodowy uznano, iż dochód skarżącego w grudniu 2009 r. wyniósł 510,60 zł. Zatem wskutek niespełnienia warunku z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej organ rozpatrujący wniosek o przyznanie zasiłku stałego zobowiązany był wydać decyzję odmowną. W skardze (nazwanej odwołaniem) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe rozstrzygnięcie nie sprecyzowanej co do wniosków M. R. stwierdził, że jest ono dla niego bardzo krzywdzące. Podkreślił, że jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazał także, iż "W uzasadnieniu decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest dużo nieścisłości oraz prawdy". Stwierdzenia tego skarżący bliżej nie wyjaśnił, zapowiadając jedynie dalsze uzasadnienie swojego "odwołania" w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie, jednakże na rozprawę, mimo prawidłowo doręczonego zawiadomienia, nie stawił się. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem – w ocenie Sądu – zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W myśl zaś art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa", zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W przypadku skarżącego bezsporne jest, iż spełnia on powyższe przesłanki przyznania omawianego świadczenia z wyjątkiem ostatniej, dotyczącej kryterium dochodowego. Tymczasem z brzmienia cyt. przepisu wynika w sposób oczywisty, że w sytuacji, gdy dochód danej osoby jest wyższy od tzw. kryterium dochodowego, wyklucza to możliwość przyznania tej osobie zasiłku stałego. Według ustaleń zaskarżonej decyzji dochód skarżącego stanowi kwota 510,60 zł. Na dochód ten, ustalony na miesiąc poprzedzający złożenie wniosku (zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy składają się: renta z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 581,50 zł (brutto), dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 41,33 zł, wyliczony na podstawie art. 8 ust. 9 ustawy (w myśl którego przyjmuje się, iż z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł), a także wypłacony zasiłek okresowy w wysokości 88,01 zł. Powyższy dochód został pomniejszony stosownie do dyspozycji art. 8 ust. 3 ustawy, o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych (13 zł), składkę na ubezpieczenie zdrowotne (52,34 zł) oraz kwotę 134,90 zł wypłaconych wierzycielkom skarżącego alimentów, która to kwota wynika z informacji komornika sądowego. Wypada w tym miejscu wskazać, że – jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 1121/08, odliczeniu od przychodów podlega wyłącznie kwota miesięcznych bieżących alimentów należnych osobie uprawnionej bez kwot zaległych świadczeń i ewentualnych odsetek oraz kosztów egzekucyjnych. Pogląd ten i przemawiającą za nim argumentację podziela skład WSA orzekający w niniejszej sprawie. Kryterium dochodowe w przypadku osoby samotnie gospodarującej zgodnie z art. 8 ust.1 pkt 1 ustawy wynosi 477 zł. Prawidłowy jest zatem wniosek zaskarżonej decyzji, iż dochód skarżącego jest wyższy od kryterium dochodowego, co sprawia, że w świetle dyspozycji arat. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy M. R. nie mógł uzyskać zasiłku stałego. Ubocznie należy zauważyć, że ustalając dochód z gospodarstwa rolnego skarżącego pominięto przysługujący mu udział 1/3 w gospodarstwie o pow. 1,24 ha fizycznych, wymieniony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do tej nieruchomości sprawa nie została należycie wyjaśniona, w szczególności nie ustalono jej powierzchni w hektarach przeliczeniowych. Jednakże okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro także bez dochodu, jaki należałoby przyjąć z powyższej nieruchomości, dochód skarżącego i tak przekracza kryterium dochodowe. Z powyższych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.