II SA/Lu 377/09

PostanowienieWSA w Lublinie2009-09-22

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uczestniczka postępowania wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania lub że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ uczestniczka postępowania nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie wykazała również, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego, ponieważ nie przedstawiła dokumentów źródłowych wskazujących wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego, co uniemożliwiło ocenę możliwości powstania takiego uszczerbku.
Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania B. A. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów, oświadczyła, że jej dochód nieznacznie przewyższa kwotę uprawniającą do pomocy, cofnęła wniosek, ale jednocześnie podtrzymała swoje żądanie. Referendarz sądowy ocenił jej sytuację finansową na podstawie przedstawionych oświadczeń.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 22 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Uczestniczka postępowania B. A. wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) wniosła wypełniony i podpisany formularz o symbolu PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uczestniczka postępowania wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłała pismo z dnia 10 września 2009 r., w którym oświadczyła, że zdała sobie sprawę z tego, iż jej dochód nieznacznie przewyższa kwotę dochodu uprawniającą do przyznania prawa pomocy w związku z czym za bezzasadne uznaje przesłanie żądanych od niej dokumentów źródłowych i cofa swój wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie uczestniczka postępowania oświadczyła, że podtrzymuje swoje żądanie. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Na obecnym etapie niniejszego postępowania jego koszty sądowe prócz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia uczestniczki postępowania wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz z mężem, z którym zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z otrzymywanej przez siebie renty socjalnej w kwocie [...] złotych brutto oraz emerytury męża w kwocie [...] złotych brutto. Powyższe oświadczenie uczestniczki postępowania wskazuje, że posiada ona środki finansowe oraz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że wykazała ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania i tym samym, że zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Brak podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym nie uniemożliwia rozważenia możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego powstający w związku z koniecznością ponoszenia pełnych kosztów postępowania. Aby realnie móc ocenić możliwość powstania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla uczestniczki postępowania i jej małżonka niezbędne są informacje o wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego. Uczestniczka postępowania nie nadsyłając dokumentów źródłowych wskazujących wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego uniemożliwiła dokonanie oceny możliwości powstania w tychże kosztach uszczerbku. Tym samym uczestniczka postępowania nie wykazała aby zachodziły okoliczności uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Ubocznie podkreślić należy, że możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym nie jest ustawowo limitowana wysokością kwoty dochodu strony wnoszące o przyznanie prawa pomocy. O możliwości przyznania prawa pomocy decyduje jedynie wynik porównania wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem do realnie istniejących w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Natomiast o realnych, istniejących w chwili składania wniosku o przyznanie prawa pomocy możliwościach finansowych decyduje porównanie wysokości dochodów gospodarstwa domowego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Dlatego uczestniczka postępowania będąc przekonana, że wysokość dochodów jej gospodarstwa domowego przewyższa wysokość kwoty dochodu, którego nie przekroczenie w jej mniemaniu uprawnia do przyznania prawa pomocy, pozostawała w błędzie co do prawa. Błąd ten, który legł u podstaw nie wywiązania się uczestniczki postępowania ze skierowanego do niej wezwania nie ma jednak wpływu na ocenę zasadności jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło